PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zalety krzyżowania

Mając stado krów mlecznych, można bez dużych nakładów rozpocząć chów bydła mięsnego. W tym celu pomocne będzie krzyżowanie krów ras mlecznych z buhajami ras mięsnych, pozwalające na szybkie dojście do stada bydła mięsnego.



W chowie bydła mięsnego powszechne jest stosowanie krzyżowania. Polega ono na łączeniu genów różnych ras bydła, dzięki czemu uzyskuje się poprawę wielu cech ważnych pod względem ekonomicznym. Pozwala to na szybką poprawę zarówno cech ilościowych, jak i jakościowych.

Rasy do wyboru

Poszczególne rasy mięsne mają różną przydatność do krzyżowania. Każda z nich przenosi na potomstwo cechy zarówno korzystne, jak i mniej korzystne. Dlatego dr Tomasz Przysucha ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego zaleca rolnikom, aby dobierali rasy buhajów mięsnych do systemu opasu czy wielkości krów w stadzie, gdyż tylko wtedy osiągnie się oczekiwane efekty krzyżowania towarowego. Porównał on wyniki opasu buhajków czarno-białych z opasem buhajków mieszańcowych uzyskanych z krzyżowania krów czarno-białych z buhajami różnych ras mięsnych.

Mieszańce pochodzące z krzyżowania krów czarno-białych z buhajami rasy charolaise miały dużą przewagę nad opasami czarno-białymi pod względem masy końcowej, umięśnienia, wydajności rzeźnej i zawartości mięsa i tłuszczu w tuszy. Mieszańce z simentalerem miały równie dużą przewagę pod względem masy końcowej, ale już nieco mniejszą pod względem umięśnienia, wydajności rzeźnej i zawartości mięsa w tuszy. Obie te rasy miały też niewielką przewagę pod względem smakowitości mięsa.

Smakowitością mięsa znacznie bardziej różniły się mieszańce z rasami limousine, piemontese, hereford i angus. Mieszańce z rasą limousine miały także dużą przewagę pod względem umięśnienia, wydajności rzeźnej i zawartości mięsa w tuszy, a nieco mniejszą pod względem masy końcowej. W wypadku mieszańców z rasą piemontese odnotowano dużą przewagę pod względem umięśnienia, wydajności rzeźnej i zawartości mięsa w tuszy, ale już niewielką przewagę pod względem końcowej masy ciała. Najmniejsze przewagi uzyskano w wypadku mieszańców z rasą hereford i angus, ale i w tym wypadku przewyższały one znacznie buhajki czarno-białe pod względem wydajności rzeźnej i wyraźnie także pod względem umięśnienia.

Na tej podstawie dr T. Przysucha zaleca do opasu intensywnego, prowadzonego do wysokiej masy ciała, rasy duże, masywne: charolaise, limousine, blonde d'aquitaine, simental mięsny. Potomstwo po buhajach tych ras osiąga wysokie przyrosty masy ciała, bardzo dobrze wykorzystuje pasze, cechuje je tusza bardzo dobrze umięśniona i słabo otłuszczona.

Mniejszą przydatność do krzyżowania towarowego wykazują najbardziej liczne na świecie rasy hereford i angus. Jak pisze dr Przysucha, były one do niedawna zaliczane do zwierząt małych, a obecnie do średnich. Są to doskonałe rasy macierzyńskie, dobrze przystosowane do utrzymania w trudnych warunkach środowiskowych. Nie poprawiają jednak u mieszańców przyrostów dziennych, a ich tusze są znacznie otłuszczone.

Zasady wyboru

Przy wyborze ras do krzyżowania dobrze jest kierować się następującymi zasadami:

  • wybrane rasy powinny przewyższać inne pod względem efektywności opasu,
  • wykorzystuje się rasy, które są najmniej spokrewnione ze sobą, gdyż dzięki temu uzyskuje się największy efekt wybujałości mieszańców,
  • wykorzystywane do krzyżowania rasy powinny być akceptowane przez kupców, czego przykładem może być np. niechęć kupców z Włoch do mieszańców z udziałem ras hereford czy angus,
  • ważne jest także, aby wykorzystywane w krzyżowaniu rasy dawały maksymalny zysk z istniejących w gospodarstwie zasobów paszowych.

Instytut Zootechniki w Balicach wskazuje na cztery metody prowadzące do zwiększenia produkcji żywca wołowego. Pierwszą jest większe wykorzystanie do tej produkcji ras czarno- i czerwono-białej w tych stadach, gdzie jest mały dolew krwi bydła holsztyńsko--fryzyjskiego. Drugą metodą jest krzyżowanie towarowe krów ras krajowych z odpowiednio dobranymi buhajami ras mięsnych. Trzecia metoda to większe wykorzystanie jałówek pochodzących z krzyżowania towarowego ras mięsnych z krowami mlecznymi. Jałówki pochodzące z takiego krzyżowania użytkuje się jako tzw. razówki, a więc po wycieleniu i odpojeniu potomstwa przeznacza się na opas. Czwartą zalecaną u nas metodą produkcji wołowiny wysokiej jakości jest tworzenie stada mięsnego czysto rasowego lub poprzez krzyżowanie wypierające czy przemienne krów ras mlecznych z buhajami ras mięsnych.

W Polsce wykonano bardzo dużo badań z zakresu krzyżowania towarowego. Ich wyniki pozwalają na określenie przydatności poszczególnych ras mięsnych w krzyżowaniu masowym, gdy bydło jest utrzymywane w różnych warunkach środowiskowych. W badaniach tych wykazano także, że mieszańce utrzymywane w małych gospodarstwach nie odbiegają, w podobnych warunkach, od zwierząt opasanych w dużych gospodarstwach pod względem podstawowych wskaźników. Wykazują one wzrost efektywności opasania średnio o 15 proc., co wyraża się szybszymi przyrostami masy ciała, większą wydajnością rzeźną, poprawą kształtu tuszy i zawartości w niej mięsa, bez dodatkowych nakładów paszy i robocizny.

Metody do wyboru

Chów bydła mięsnego można rozwijać, wykorzystując różne metody krzyżowania. Do najczęściej stosowanych należy krzyżowanie wypierające i towarowe. Krzyżowanie wypierające pozwala na szybkie uzyskanie stada bydła mięsnego zbliżonego do czysto rasowego. Można to osiągnąć przez stałe krzyżowanie w ciągu kilku pokoleń wybranej rasy bydła buhajami rasy mięsnej. Do opasu przeznacza się wszystkie buhajki oraz część jałówek, niezakwalifikowanych do rozrodu. Ten sposób tworzenia stada bydła mięsnego jest długą drogą do wytworzenia stada czysto rasowego, ale najbardziej u nas przydatną przy istniejącej strukturze gospodarstw rolnych.

Krzyżowanie towarowe to kojarzenie krów ras mlecznych z buhajami ras mięsnych w celu poprawienia przydatności opasowej i rzeźnej oraz cech jakościowych tuszy u mieszańców pierwszego pokolenia. Ta metoda krzyżowania może służyć ponadto odchowaniu krów mieszańców, które oprócz podwyższonej wartości rzeźnej urodzą i odpoją mlekiem cielęta o doskonałych walorach mięsnych.

W biuletynie Instytutu Zootechniki „Wiadomości Zootechniczne”, poświęconym bydłu mięsnemu, napisano, że w ciągu ostatnich lat krzyżowaniem towarowym objęto u nas 20–24 proc. pogłowia unasienianych krów i jałówek. W naszych warunkach, bez uszczerbku w ilości materiału żeńskiego, niezbędnego do remontu stada, krzyżowaniem towarowym można objąć 20–25 proc. krów. Przeznaczenie do tego typu krzyżowania części krów o niższej wydajności mlecznej, od których nie przewiduje się przychówku żeńskiego, przyspiesza selekcję w kierunku zwiększenia wydajności mleka oraz poprawia wskaźniki rozrodu.

Trudniejszą metodą jest krzyżowanie przemienne, stosowane w małym zakresie. Polega ono na używaniu do kojarzeń buhajów 2–3 ras mięsnych. W tego rodzaju krzyżowaniu wykorzystuje się w pełni zjawisko wybujałości mieszańców, co wyraża się w największej poprawie wielu cech użytkowych. Mieszańce uzyskane dzięki takiemu krzyżowaniu przewyższają pod względem żywotności, płodności i żerności rasy wyjściowe. Ta metoda krzyżowania jest właściwa dla produkcji młodego bydła rzeźnego specjalnej jakości. Naukowcy z Instytutu Zootechniki uważają, że w przyszłości może być stosowana na dużą skalę, jeżeli chów bydła mięsnego osiągnie u nas większe rozmiary.

Źródło: "Farmer" 22/2007



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.237.183.249
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.