PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zanim powróci apetyt

Zanim powróci apetyt

Autor: Maciej Rzeszot

Dodano: 05-11-2012 09:35

Tagi:

Pierwsze tygodnie rozpoczętej laktacji są dla krowy najtrudniejszym okresem.



Apetyt krowy obniża się już na 7-9 dni przed porodem.

Pobranie suchej masy dawki pokarmowej na poziomie 12 kg w ostatnim tygodniu przed wycieleniem należy uznać za bardzo dobre.

Z badań wynika, że obniżenie pobrania suchej masy dawki pokarmowej do ok. 9 kg przed porodem niesie za sobą ogromne ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych w rozpoczętej laktacji, takich jak: lewostronne przemieszczenie trawieńca czy ketoza. Pamiętać należy, że pobranie paszy przed porodem jest dodatnio skorelowane z pobraniem po wycieleniu oraz wydajnością mleczną.

Jednak nawet wysokie pobranie paszy przed porodem w dalszym ciągu nie zagwarantuje nam pełnego sukcesu.

W dużej mierze będzie on zależał od kondycji krowy, składu dawki pokarmowej i pobrania w pierwszych tygodniach po wycieleniu i wielu innych czynników.

Krowy po porodzie bardzo powoli odzyskują apetyt, we wczesnej laktacji pobierają 14-15 kg suchej masy dawki pokarmowej, w 21. dniu laktacji pobranie krów wysokowydajnych mieści się w granicach 22-24 kg s.m. dawki pokarmowej i nadal wzrasta. Maksymalne pobranie paszy u krów występuje w 9-11.tygodniu laktacji. Tabela nr 1 przedstawia wyniki pobrania suchej masy z dawek pokarmowych krów w zależności od stadium i kolejności laktacji.

Pobranie suchej masy zależy głównie od wieku krowy, zwłaszcza przy pierwszym wycieleniu, masy ciała i wydajności.

Wpływ ma również rodzaj, wartość odżywcza i jakość oraz struktura paszy, a także częstotliwość dojenia.

Pobranie paszy limitowane jest zawartością i szybkością trawienia włókna i do poziomu 18 proc. włókna w suchej masie zwiększa się. Zwiększenie pobrania paszy przez krowy można osiągnąć poprzez odpowiednie przygotowanie krów w okresie przejściowym, ich odpowiednią kondycję, a także poprzez odpowiednie bilansowanie dawek pokarmowych, tak by zapewnić optymalne warunki fermentacji w żwaczu. Nie bez znaczenia pozostaje smakowitość stosowanych pasz, a także częstotliwość zadawania.

Największa produkcja mleka przypada już na 4-6. tydzień laktacji. Później zmniejsza się ona około 2 proc. na tydzień. Wydajność produkcji mleka limituje ilość pobranej w dawce energii. Zależy ona od możliwości pobrania przez krowę suchej masy i koncentracji energii w dawce. Im mniejsze jest pobranie suchej masy przez krowę, tym większe są wymagania w stosunku do koncentracji składników pokarmowych. Zapotrzebowanie krowy na energię w kilka dni po wycieleniu jest 2-3 większe niż w okresie późnej ciąży. Zapotrzebowanie krów na glukozę w okresie szczytu laktacji wynosi nawet ponad 1700 g, podczas gdy w okresie zasuszenia 500 g. Wobec tego krowy w pierwszych tygodniach po porodzie narażone są na ujemny bilans energii. Czas jego trwania i wielkość przekłada się istotnie na zdrowotność, skład mleka i płodność krów, a w niektórych przypadkach może stanowić powód do wyeliminowania krowy ze stada. W okresie obniżonego pobrania paszy deficyt energetyczny jest częściowo pokrywany z rezerw tłuszczu zgromadzonego w organizmie krowy.

Powstający w wyniku lipolizy tkanek glicerol jako związek glukoplastyczny dostarcza nawet 15-20 proc. glukozy.

Aby pokryć dalszy niedobór glukozy, krowa wykorzystuje ok. 500 g/dziennie aminokwasów tkanek ciała, które zużywane są w procesie glukoneogenezy. Stąd też wynika deficyt w bilansie białka krowy we wczesnej laktacji. Rezerwy białka w organizmie krowy określane są na poziomie ok. 25 proc. ogólnej ilości białek ciała. Najbardziej dostępnym źródłem do mobilizacji aminokwasów są mięśnie szkieletowe, w których może dojść do redukcji przekroju włókien mięśniowych nawet o 25 proc. Z badań wynika, że krowy bardziej żerne, wykazujące się większym pobraniem suchej masy, wcześniej wychodzą z ujemnego bilansu energetycznego, produkują więcej mleka, wcześniej rozpoczynają owulacje po porodzie i mniejsze jest u nich ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych.

W związku z wolno wzrastającym pobraniem paszy po wycieleniu przez krowy wysokowydajne i wysoką produkcją mleka od pierwszych dni laktacji wielu naukowców zaleca, aby po porodzie stworzyć odrębną grupę żywieniową dla krów świeżo wycielonych. Zaleca się zwiększenie koncentracji energii w dawce pokarmowej. Najprostszym sposobem jest zwiększenie w dawce pasz skrobiowych. Istnieje jednak ryzyko zakwaszenia środowiska żwacza, które powoduje obniżenie strawności pasz objętościowych i obniżenie zawartości tłuszczu w mleku, a w konsekwencji może prowadzić do kwasicy żwacza. Dlatego też w pierwszych tygodniach po wycieleniu nie zaleca się przekraczać poziomu 23 proc. skrobi w dawce, aż do osiągnięcia pełnej adaptacji mikroorganizmów żwacza. W kolejnych tygodniach udział skrobi w dawce pokarmowej możemy zwiększyć do poziomu 25-26 proc. w suchej masie. Z punktu widzenia optymalizacji fermentacji w żwaczu istotna jest prędkość rozkładu skrobi, która zależy od struktury chemicznej ziarna. Z ziarna zbóż najszybciej rozkładana jest skrobia jęczmienia i pszenicy, najwolniej zaś kukurydzy. Proporcje pomiędzy łatwostrawnymi sacharydami a włóknem powinny wynosić 2,5:1. Bardzo dobrym dodatkiem podnoszącym koncentrację energii w dawce pokarmowej dla krów świeżo wycielonych jest tłuszcz chroniony.

Innym sposobem podniesienia wartości energetycznej dawki pokarmowej jest dodatek glikolu propylenowego lub gliceryny, które jako związki glukoplastyczne dostarczą krowie pulę brakującej glukozy i zmniejszą deficyt energii w organizmie.

Wymienione dodatki w znaczy sposób zmniejszają ryzyko wystąpienia ketozy.

Ponieważ pasaż treści jelitowej u krów wysokowydajnych jest bardzo szybki, należy unikać pasz objętościowych, których włókno jest trudno rozkładalne, wysoki poziom NDF jest trudno rozkładany, np. sianokiszonka z traw zdrewniałych czy kiszonka z lucerny po zakończeniu kwitnienia.

W tym okresie bardzo ważny jest odpowiedni poziom białka w dawce pokarmowej. Jego poziom powinien mieścić się w granicach 17-18 proc. w suchej masie dawki pokarmowej.

Głównym źródłem białka dla krowy jest białko mikroorganizmów żwacza, które pokrywa zapotrzebowanie przeżuwacza w 60-85 proc. Dla optymalnego wykorzystania powsta łego z białek amoniaku przez mikroorganizmy żwacza musi być zachowana zarówno odpowiednia ilość energii i jej dostępność oraz synchronizacja rozkładu białek i węglowodanów w żwaczu.

Dziennie w żwaczu syntetyzowane jest 1200-1700 g białka mikroorganizmów.

Wysokowydajne krowy nie są jednak w stanie pokryć zapotrzebowania na białko z pasz rozkładanych w żwaczu. Zwiększona koncentracja białka w dawce pokarmowej stymuluje pobranie przez krowy suchej masy i produkcję mleka. Jest to szczególnie istotne w pierwszych tygodniach laktacji.

Stąd też bilansowanie dawek pokarmowych wymaga stosowania pasz wysokobiałkowych, które charakteryzują się zmniejszona podatnością na rozkład w żwaczu. Przyczynia się to do zwiększenia ilości aminokwasów wchłanianych w jelicie cienkim, a także korzystnie wpływa na zawartość białka w mleku. Pierwszym limitującym produkcję mleka aminokwasem jest metionina. Krowa do wyprodukowania 1 kg mleka o zawartości 3,2 proc. białka potrzebuje 1,29 g metabolizowanej metioniny. Istotną wskazówką prawidłowego zbilansowania dawki pokarmowej pod względem energetyczno-białkowym jest zawartość białka i mocznika w mleku.

Wydzielenie odrębnej grupy żywieniowej dla krów świeżo wycielonych do 21-30. dnia laktacji niesie za sobą wiele dodatkowych korzyści. Problem stwarza jedynie wygospodarowanie osobnej grupy dla krów, a także czas na przygotowanie dodatkowej dawki pokarmowej. Jednak korzyści wynikające z wprowadzenia grupy żywieniowej krów świeżo wycielonych znacznie przewyższają dodatkowe nakłady.

Wydzielając osobną grupę dla krów po wycieleniu, pamiętajmy o odpowiednim zagęszczeniu i dostępie do stołu paszowego. Zaleca się, aby ilość legowisk czy powierzchnia legowiskowa dla krowy świeżo wycielonej była o 25 proc. większa niż dla krów w pełnej laktacji. Większa liczba legowisk, a także większy dostęp do stołu zwiększa komfort krowy i wpływa na lepsze pobranie paszy po porodzie. Zmniejszona jest również konkurencja w stadzie o miejsce przy stole paszowym i legowisko. Krowy świeżo wycielone nie muszą konkurować z krowami silniejszymi będącymi już w dalszych fazach laktacji. Grupa krów świeżo wycielonych powinna znajdować się najbliżej dojarni, tak aby zminimalizować dodatkowe straty energii związane z przejściem dłuższego dystansu, a także zapewnić im dłuższy czas na odpoczynek. Krowy świeżo wycielone powinny mieć największy komfort.

Odrębna grupa żywieniowa dla krów "na rozdojeniu" stwarza nam lepsze możliwości zastosowania często drogich dodatków paszowych w sposób bardziej opłacalny, takich jak: drożdże paszowe, gliceryna czy glikol propylenowy, ponieważ ilość dodawanych komponentów będzie znacznie mniejsza niż przy zastosowaniu dla całego stada czy większej grupy krów. Osobna grupa dla krów świeżo wycielonych to również lepsza obserwacja i kontrola stanu zdrowia zwierząt, a także sprawniejsze wykonywanie zabiegów weterynaryjnych.

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.228.24.192
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.