PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zysk z mleka

Dobiegły końca spotkania hodowców bydła, na których podsumowywano wyniki oceny mleczności krów w Polsce w roku 2004. Nasze zasady szeregowania obór w rankingach różnią się jednak od innych krajów w Europie. Warto przyjrzeć się, jak to robią praktyczni Holendrzy.



Holenderscy hodowcy bydła i producenci mleka za najważniejszy miernik sprawnego zarządzania stadem mlecznym uważają pozostający w ich kieszeni zysk. Takie podejście pozwala im utrzymać tę produkcję, mimo coraz większej jej koncentracji w coraz mniejszej liczbie gospodarstw. W latach 2000-2004 liczba gospodarstw utrzymujących bydło mleczne zmniejszyła się z 29 500 do 23 500. A więc co roku około 1500 rolników musiało rezygnować z tej produkcji. Byli to ci rolnicy, którzy z różnych względów nie potrafili obronić się przed nieubłaganą presją ekonomii.

Największy wpływ na opłacalność produkcji mleka ma oczywiście wydajność krów i skład wytwarzanego przez nie mleka. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży mleka stanowią przecież dochód gospodarstwa. Ale o wielkości zysku decydują także ponoszone koszty i to one przesądzają o opłacalności produkcji. Dlatego hodowcy holenderscy przykładają niezwykłą wagę również do cech krów, od których zależy ich zdrowie i długowieczność. W wypadku cech pokrojowych najważniejsza jest pod tym względem budowa nóg i wymion, a także średni kaliber zwierząt, dostosowany do wydajności mlecznej. Równie ważne są cechy funkcjonalne, takie jak zdrowotność wymion, łatwość wycieleń i płodność, które także mogą przesądzać o długości użytkowania krów w stadzie.

Efektem takiego podejścia jest ponad 8500 krów w Holandii, które dały w swoim życiu ponad 100 000 l mleka. Hodowcy w tym kraju uważają, że krowa przynosząca największy zysk to taka, która daje dużo mleka przez wiele laktacji. Celem jest więc utrzymywanie krów wydajnych i dobrych pod względem pokroju, a jednocześnie zdrowych i długowiecznych.

Aby do tego celu dochodzić, praktyczni Holendrzy opracowali wskaźnik ekonomicznej sprawności rocznej - EJR, na podstawie którego ocenia się zarówno poszczególne krowy, jak i całe stada. O miejscu stada w rankingu krajowym nie decyduje więc, jak w Polsce i wielu innych krajach, średnia produkcja mleka, lecz wielkość wskaźnika EJR, wyrażanego w euro. Wyznacza to zupełnie nowe standardy oceny: o sukcesie ekonomicznym w produkcji mleka decyduje przecież nie tylko średnia wydajność krów w stadzie, lecz przede wszystkim opłacalność tej produkcji. Ideałem jest oczywiście połączenie tych dwóch elementów dzięki prawidłowej pracy hodowlanej i dobremu zarządzaniu stadem.

Dowodem na możliwość połączenia wysokiej wydajności mlecznej i wysokiej rentowności produkcji jest szereg stad holenderskich, które osiągają doskonałe wyniki pod względem obydwu tych elementów. Wśród nich najlepsze jest stado z Landhorst, na południu Holandii. Liczy ono 109 krów, o średniej wydajności 11 467 l mleka w laktacji 305-dniowej. Zawartość tłuszczu w mleku wynosi 4,48 proc., a białka - 3,59 proc. Stado to osiągnęło najwyższy w Holandii wskaźnik sprawności ekonomicznej EJR = 3110 euro w przeliczeniu na krowę. Na drugim miejscu znalazło się stado liczące 23 krowy, o wydajności 11 103 l mleka, zawierającego 4,31 proc. tłuszczu i 3,63 proc. białka. Dla tego stada obliczono wskaźnik EJR = 2982 euro. Niewiele niższy wskaźnik EJR = 2976 euro uzyskało stado, które znalazło się na trzecim miejscu. Od 59 krów udojono średnio 10 648 l mleka, o zawartości 4,66 proc. tłuszczu i 3,65 proc. białka.

Stada osiągające wskaźnik EJR powyżej 2900 euro na jedną krowę w stadzie można policzyć dosłownie na palcach jednej ręki. Większość spośród blisko 500 najwyżej sklasyfikowanych stad mieści się w przedziale 2400-2700 euro. Średnia dla wszystkich stad objętych w Holandii oceną mleczności wyniosła 2000-2100 euro.Przykładem stada o doskonałych wynikach ekonomicznych, osiąganych przy niższych wydajnościach krów, może być obora w Waspik, w której od 45 krów udojono średnio 9021 l mleka, o zawartości 4,92 proc. tłuszczu i 3,83 proc. białka, a której wskaźnik EJR wyniósł 2676 euro. Innym przykładem może być obora w Boxtel: dla 51 krów, o średniej wydajności 9213 l mleka, zawierającego 4,65 proc. tłuszczu i 3,71 proc. białka, obliczono wskaźnik EJR = 2606 euro. W obydwu tych stadach duże znaczenie przy obliczaniu EJR miał doskonały skład mleka, decydujący o jego cenie. Wszystkie zresztą stada z holenderskiej czołówki ekonomicznej uzyskały bardzo dobre wyniki pod względem składu mleka, w granicach 4,3-4,6 proc. tłuszczu i 3,5-3,7 proc. białka.

Wśród najlepszych znalazło się także wiele stad, w których średnia mleczność krów mieści się w przedziale 8000-9000 l, najniższa wydajność krów w tej grupie to 8226 l mleka. Również takie stada znalazły się w grupie 500 gospodarstw, które okazały się w Holandii najsprawniejsze ekonomicznie. Stanowią one 2,5 proc. wszystkich gospodarstw prowadzących produkcję mleka i w których prowadzi się indywidualną ocenę użytkowości mlecznej. Takich gospodarstw jest bowiem w tym kraju niecałe 20 000.

Aby więc osiągnąć przyzwoity dochód z produkcji mleka, wcale nie jest konieczne osiąganie bardzo wysokiej wydajności mlecznej krów. Przy prawidłowo prowadzonym stadzie średnia produkcja powyżej 8000 l mleka od krowy może być wynikiem w zupełności zadowalającym. A taka wydajność krów jest osiągalna dla wielu stad w Polsce.

Wskaźnik EJR

EJR - to roczny wynik ekonomiczny. Jest miarą ekonomicznej wartości krowy lub stada (tzn. przeciętnej krowy w stadzie). Nie jest to w żadnym wypadku zysk czy faktyczna kwota przychodów ze sprzedaży mleka. Przy średniej cenie mleka w Holandii 0,33 euro za litr i wydajności krowy 10 000 l mleka, przychód ten wynosi około 3300 euro. EJR jest wartością szacunkową, obliczaną według odpowiedniego wzoru. Uwzględnia się w nim produkcję kilogramów mleka, tłuszczu i białka, przeliczoną na 365 dni, a następnie przemnożoną przez wartości ekonomiczne, odpowiednie dla każdego z tych parametrów produkcji. Na końcowy wynik wpływa również długość okresu międzywycieleniowego krowy, który jest brany pod uwagę w obliczeniach.

Holenderscy hodowcy bydła mlecznego uważają, że największy zysk jest od takich krów, które dają dużo mleka przez wiele laktacji. Liczba krów, od których uzyskano wydajność życiową ponad 100 000 l mleka, zbliża się już w tym kraju do 9000, co stawia Holandię na pierwszym miejscu na świecie.

Źródło: "Farmer" 12/2005

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.207.106.142
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.