PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Żywienie a płodność krów

Żywienie a płodność krów

Autor:

Dodano:

Tagi:

Zaburzenia płodności u bydła w dużej mierze związane są ze wzrastającą z roku na rok wydajnością mleczną.



W ostatnich kilkudziesięciu latach obserwuje się sukcesywny spadek płodności krów mlecznych. W dużej mierze zaburzenia płodności u bydła związane są ze wzrastającą z roku na rok wydajnością mleczną. Trudności w pokryciu zapotrzebowania organizmu krowy na składniki pokarmowe, a także zmiany hormonalne sprawiają, że uregulowanie czynności rozrodczych u krowy zachodzi coraz później. Pogorszenie wskaźników rozrodczych u krów mlecznych powoduje duże straty ekonomiczne, pogarszając opłacalność produkcji mleka i jest jedną z najważniejszych przyczyn brakowania krów w stadach. Niewłaściwe żywienie krów mlecznych w zasuszeniu i laktacji, zwłaszcza w okresie okołoporodowym, może powodować pogorszenie płodności u krów. Najczęstszymi problemami obniżonej płodności u krów spowodowanej niewłaściwym żywieniem są: ciche ruje, niski współczynnik zapładnialności, a także wczesne zamieranie zarodków.

Zapasione mniej płodne

Jednym z najczęstszych powodów zaburzeń płodności na tle żywieniowym w stadach krów mlecznych jest niedobór energii i przedłużający się jej ujemny bilans. Często stan ten ma bezpośredni związek z nadmierną kondycją krów po wycieleniu. Nieprawidłowe żywienie przed porodem i po nim w sposób znaczny wpływa na wskaźniki inseminacji.

Tabela 1 przedstawia wyniki badań, z których wynika, że najniższymi wskaźnikami płodności charakteryzowały się krowy żywione przed porodem zbyt intensywnie (zapasały się), natomiast po porodzie dawka pokarmowa była deficytowa.

Niewątpliwie wielkość i czas trwania NEB zależy w dużej mierze od kondycji krowy w momencie wycielenia. Krowy o nadmiernej kondycji (BCS powyżej 3,75) mają gorszy apetyt, występuje większa mobilizacja rezerw tłuszczowych już przed porodem i spadek masy ciała w pierwszych tygodniach laktacji jest dużo większy niż u krów cielących się w prawidłowej kondycji. Nadmierna utrata masy ciała po wycieleniu istotnie wpływa na wydłużenie czasu do pierwszego zabiegu inseminacji, a także znacznie obniża skuteczność wykonanego zabiegu (tabela 2).

Nadmierna utrata masy ciała u krów po wycieleniu powoduje wzrost stężenia progesteronu we krwi, który jest zmagazynowany w tkance tłuszczowej. Konsekwencją tego jest mniejszy wzrost pęcherzyków jajnikowych i mniejsza synteza estrogenów w pęcherzykach. Hormonów odpowiedzialnych za występowanie zewnętrznych objawów rujowych. Ciche ruje mogą być również wynikiem niedoborów energetycznych, które powodują mniejszy wzrost pęcherzyków jajnikowych i zmniejszenie uwalniania estrogenów. NEB powoduje wzrost stężenia ciał ketonowych w surowicy krwi, może powodować zaburzenia funkcji wątroby związane z ketozą i zwyrodnieniem tłuszczowym wątroby. Powoduje to zaburzenia produkcji cholesterolu w wątrobie, który jest niezbędny do syntezy estrogenów. Z badań wynika, że pierwsza owulacja po porodzie odbywa się w 10-14. dniu po dniu z najniższym bilansem energii.

Uwaga na poziom białka

Równie istotną przyczyną zaburzeń płodności w stadach krów mlecznych na tle błędów żywieniowych jest nadmiar białka w dawce pokarmowej. Z badań Labudy i wsp. wynika, że nadmiar strawnych związków azotowych o więcej niż 300 g w stosunku do zapotrzebowania negatywnie wpływa na płodność.

Nadmiar związków azotowych musi zostać usunięty z organizmu, w trakcie tego procesu zużywana jest energia. Szacuje się, że jej strata przez mocz na 1 g azotu to ekwiwalent 2-3 g skrobi.

Nadmiar związków azotowych w dawce pokarmowej może spowodować bądź pogłębić istniejący deficyt energetyczny w organizmie krowy, czego konsekwencją mogą być ciche ruje, wyższy indeks inseminacji. Szczególnie niebezpieczny jest nadmiar w dawce pokarmowej związków azotowych ulegających rozkładowi w żwaczu. Szacuje się, że nadmiar o ok. 100 g białka na dobę zmniejsza o 2,5 proc. prawdopodobieństwo zacielenia.

Nadmiar związków azotowych w dawce pokarmowej prowadzi do wzrostu stężenia amoniaku w organizmie i zawartości mocznika w mleku. U krów z wysokim poziomem mocznika w mleku obserwuje się zmiany pH śluzówki macicy, w wyniku czego obserwowano niską skuteczność inseminacji. Nadmiar związków azotowych, zwłaszcza ulegających szybkiemu rozkładowi w żwaczu, może powodować wczesne zamieranie zarodków.

Wzrost stężenia amoniaku we krowi mocznika w mleku wpływa na obniżenie stężenia progesteronu we krwi, hormonu odpowiedzialnego m.in. za podtrzymanie ciąży.

Tegoroczne wyniki badań przeprowadzone na ponad 2 tys. krów wskazują, że głównymi przyczynami braku rui do 63.

dnia po porodzie obok ujemnego bilansu energii był zwiększony poziom haptoblobiny (białka fazy ostrej) w surowicy krwi związanej z infekcją macicy. Infekcje dróg rodnych i stany zapalne błony śluzowej macicy mogą mieć związek z immunosupresją i stresem oksydacyjnym, który wynika z niedoborów antyoksydantów zużywanych w największych ilościach w okresie okołoporodowym. Niedobory minerałów i witamin mogą prowadzić do szeregu zaburzeń płodności u krów objawiających się cichą rują, wczesnym zamieraniem zarodków, a także niskim wskaźnikiem zapładnialności.

Witaminy rzecz ważna

W przypadku witamin największe znaczenie ma witamina A i jej prowitamina beta-karoten. Niedobór witaminy A powoduje zaburzenia w transporcie plemników, odżywianiu zarodków, wpływa na funkcjonowanie jajników i uczestniczy w budowie ciałka żółtego. Konsekwencją niedoboru witaminy A jest wzrost podatności na infekcję, a także przedłużenie ciąży i wzrost zatrzymań łożysk. Beta-karoten uczestniczy w procesie inplantacji zarodka i w dużej mierze stanowi o prawidłowym funkcjonowaniu jajników. Wraz ze wzrostem niedoboru beta-karotenu obniża się wyraźnie zapładnialność. Wykazano, że na każde 100 mg obniżonego spożycia beta-karotenu na dobę przedłuża się o 10 dni skuteczność efektywnego zapłodnienia po inseminacji.

U krów z zaburzoną płodnością podanie 300 mg syntetycznego beta-karotenu istotnie poprawiło skuteczność inseminacji.

Należy zwrócić uwagę na zawartość azotanów i azotynów w paszach ponieważ ich wysoki udział pow. 0,25 proc. w s.m. dawki pokarmowej, które negatywnie wpływają na wykorzystanie witaminy A i beta-karotenu.

Spośród mikroelementów ogromne znaczenie ma mangan. Deficyt manganu zwykle występuje na glebach lekkich, piaszczystych z wysoką zawartością wapnia.

Mangan bierze udział w procesie zaistnienia owulacji. Niedobór manganu u jałówek przejawia się nieprawidłowościami cyklu płciowego. U krów niedobór obniża wskaźnik zapładnialności, powoduje poronienia, a także może być powodem liczniejszych narodzin potomstwa płci męskiej. Na właściwy przebieg owulacji i efektywność zapłodnienia wpływa miedź. Wśród pierwiastków oddziałujących na płodność wymienić należy również jod, selen i fosfor.

Nie przesadzać z lucerną

Coraz większe znaczenie przy zaburzeniach płodności u krów przypisuje się mykotoksynom występujących w paszach, a także fitoestrogom. Lucerna i koniczyna są zasobne w fitoestrogeny, zwiększenie udziału lucerny w dawce do 9 kg s.m. powodowało zaburzenia płodności u krów, które po zmniejszeniu dawki lucerny ustawały.

Zaburzenia płodności w stadach krów mlecznych często mają podłoże żywieniowe.

Do najważniejszych czynników sprzyjających problemom w rozrodzie należy niedostateczne zaopatrzenie krów w energię i negatywny bilans energii, a także nadmierna podaż białka w dawkach pokarmowych. Niedoboru mikroelementów i witamin, a także immunosupresja to kolejne przyczyny zaburzeń płodności na tle żywieniowym. W celu ograniczenia ryzyka występowania cichych rui, wczesnej zamieralności zarodków i poprawy współczynnika zapładnialności należy unikać zapasienia krów, tak by ich kondycja w momencie wycielenia wynosiła 3,25-3,75 pkt w skali BCS.

Wprowadzić okres przejściowy w żywieniu krów zasuszonych, odpowiednio bilansować dawkę pokarmową pod względem energetycznym, tak aby w sposób maksymalny ograniczyć negatywny bilans energii i dążyć do maksymalizacji pobrania paszy przez krowy w okresie okołoporodowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na udział białka w dawce pokarmowej i związków azotowych niebiałkowych, duże ilości tych związków zawarte są w sianokiszonce z traw i lucernie. Nadmiar azotu szczególnie przy niedostatecznej ilości łatwo rozkładalnych węglowodanów może powodować wzrost stężenia amoniaku we krwi i mocznika w mleku, które negatywnie oddziaływają na płodność krów.

Im deficyt energii w organizmie krowy trwa dłużej i im później przypada dzień z najniższym ujemnym bilansem energii, tym gorsze będą wskaźniki rozrodu.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (9)

  • pip 2013-07-09 11:17:11
    PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY CZEKA NA ZGŁOSZENIA PRACOWNIKÓW UBOJNI ZMUSZANYCH DO UDZIAŁU

    W TEJ HUCPIE
  • Damian12 2013-07-09 11:00:18
    Miej serce dla polskich pracownikow, polskich rolnikow, polskich rodzin, polskich dzieci!!!


    Tak jak kiedys powiedzial Bill Clinton:
    Przede wszystkim gospodarka Glupcze!!!

    Powiedz TAK dla uboju rytualnego!!!
    Powiedz TAK dla wzrostu polskiego PKB
    Powiedz TAK dla glodujacych dzieci!!!
    Powiedz TAK dla ludzi ktorym brakuje do 'Pierwszego'


    ABY W POLSKIM DOMU NIGDY NIE ZABRAKLO CHLEBA!!!
  • somak 2013-01-26 17:26:25
    Firma SOMAK sprzeda importowany tańszy zamiennik dla śruty sojowej, o wyższej kaloryczności i strawności białka. Dodatek ten jest pochodzenia organicznego bez modyfikacji GMO, o zawartości min 50% białka, włókna max 10% i wilgotność max10% o koncentracji śrutu. Dodatek ten można z powodzeniem stosować do wzbogacenia mieszanki paszowej dla zwierząt trzody chlewnej, drobiu. Atesty, oraz badania potwierdzające skład zawartości białka oraz innych składników mineralnych, przeprowadzone przez akredytowane laboratorium.

    Chętnych proszę o kontakt: somak@somak.pl

    Zapraszamy do współpracy


  • Jaro SRC 2013-01-10 10:17:35
    produkcja krów w 1982 roku była na nieco innym poziomie. inny był tez system żywienia w owym czasie więc nie da się tego porównać w ten sposób w jaki zrobił to Pan dr wet. Ku uściśleniu problemy z rozrodem na wiosne wynikały nie z braku siana bo ktoś źle gospodarowła a wyniku tego, żę zawartość betakarotenu w kiszonkach i przedewszystkim sianie z ubiegłego roku jest na bardzo niskim poziomie. Jest równiez na ten temat wiele prac, które dotyczą żywienia krów mlecznych w systemie zimowym i wiosennym. na płodność krów działa wiele czynników nie tylko siano i pasza treściwa. duzo by pisac po tym artukule widze ze problemów moze byc wiele.
  • mistrz wg jb HA 2012-11-15 20:08:07
    zlotko, ten artykuł jest o tym aby nie zapominać o marchewce i umiarze ;)
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.245.219
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Array