PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Żywienie w zasuszeniu to też profilaktyka

Żywienie w zasuszeniu to też profilaktyka Fot. Łukasz Chmielewski

Żywienie w okresie zasuszenia to więcej niż pokrycie potrzeb bytowych. Odpowiednio zbilansowane pod względem składników pokarmowych stanowi profilaktykę wielu chorób metabolicznych.



Żywienie krów mlecznych w okresie zasuszenia jest niekiedy bagatelizowane przez hodowców, a trzeba pamiętać, że to wbrew pozorom najważniejszy czas podczas cyklu produkcyjnego krowy, od którego zależy kształt przyszłej laktacji. Warto więc wykorzystać ten okres na solidne przygotowanie krowy do wysokiej produkcji mleka.

W polskich gospodarstwach, niestety, nadal zdarzają się sytuacje, kiedy krowy w okresie zasuszenia dostają pasze o najniższej jakości, a co gorsza - niekiedy na ich stół paszowy trafiają niedojady, w których zawartość składników pokarmowych jest bardzo ograniczona i w dodatku zupełnie przypadkowa.

UTRZYMAJ APETYT KRÓW

Jedną z ważniejszych kwestii, wynikających z prawidłowo przeprowadzonego okresu zasuszenia, powinno być utrzymanie pobrania paszy na wysokim poziomie, którego kontynuacja powinna mieć miejsce w czasie trwania laktacji. Nie sposób wprawdzie całkowicie wyeliminować spadku pobrania paszy, jednak najważniejsze jest, aby był on jak najmniejszy. Wyraźna utrata apetytu skutkuje występowaniem ujemnego bilansu energetycznego, co prowadzi z kolei do szybkiego spadku masy ciała, a to stanowi podstawową przyczynę występowania ketozy typu II. Jeśli nie nastąpi szybka interwencja przy postaci subklinicznej schorzenia, może przerodzić się ono w formę kliniczną, która niekiedy kończy się wybrakowaniem zwierzęcia ze stada.

OCENIAJ BCS

Ważnym narzędziem do oceny żywienia nie tylko w okresie zasuszenia, ale też w całym okresie produkcyjnym, jest ocena kondycji ciała w skali BCS (body condition score). Ocena kondycji pozwala określić rezerwy energetyczne w postaci tłuszczu podskórnego, które stanowią miarę poprawności żywienia, czyli zbilansowania składników pokarmowych pod kątem energetyczno-białkowym. Przeprowadzane wielokrotnie doświadczenia, jak również obserwacje samych hodowców, potwierdzają, że zbyt wysoka kondycja krów wchodzących w okres zasuszenia (> 3,5 pkt) wiąże się ze zwielokrotnionym ryzykiem występowania chorób metabolicznych po porodzie. Występuje tu odwrotna korelacja między wzrostem kondycji ciała a poziomem pobrania paszy po wycieleniu. Krótko mówiąc: im bardziej otłuszczona krowa przed porodem, tym większy spadek apetytu po porodzie.

PROFILAKTYKA CHORÓB METABOLICZNYCH

Żywienie krów w okresie zasuszenia, jeżeli jest prawidłowo prowadzone, można śmiało uznać za narzędzie profilaktyczne w walce z wieloma schorzeniami, głównie metabolicznymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na kontrolowanie poziomu energii w dawce pokarmowej w poszczególnych okresach żywienia. Wiele problemów ma swój początek w przekondycjonowaniu krów u schyłku laktacji. Zwierzęta żywione zbyt energetycznie w ostatniej fazie laktacji rozpoczynają okres zasuszenia z nadmierną kondycją ciała. Zaleca się, aby krowy wchodzące w okres zasuszenia nie miały kondycji wyższej niż 3,5 pkt, a w ostatnich latach nawet 3,25 pkt. Nadmierne otłuszczenie zwielokrotnia ryzyko występowania ketozy, jak również stłuszczenia wątroby, przemieszczenia trawieńca, a także wpływa na zwiększenie częstotliwości występowania ciężkich porodów, które pociągają za sobą szereg innych schorzeń układu rozrodczego.

Niezwykle ważne jest również wprowadzanie w okresie przygotowawczym (3 tygodnie przed wycieleniem) komponentów dawki stosowanych w czasie laktacji. Jest to minimalny okres, aby umożliwić odbudowę kosmków żwacza oraz zaadaptowanie mikroflory żwacza do nowej kompozycji dawki. W przeciwnym razie zwierzęta nie będą w stanie poradzić sobie choćby z rosnącymi dawkami pasz treściwych wraz z rozpoczęciem laktacji. Nieodpowiednie przygotowanie żywieniowe krów pod tym kątem skutkować będzie występowaniem kolejnego groźnego schorzenia metabolicznego, określanego jako choroba zawodowa krów, czyli kwasicy żwacza.

Oprócz bilansu składników pokarmowych istotna jest również równowaga składników mineralno-witaminowych. Niegdyś korekta żywienia mineralnego ograniczała się do odwrócenia stosunku wapnia do fosforu względem dawki laktacyjnej. Obecnie zaleca się stosowanie odrębnych dodatków mineralno-witaminowych na okres zasuszenia właściwego oraz okres przygotowawczy. Umożliwia to w praktyce szeroka oferta rynkowa mieszanek mineralno-witaminowych przeznaczonych na określoną fazę zasuszenia. Warto zwrócić uwagę, aby wybierane dodatki wzbogacone były o selen i witaminę E, wspierające prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego bydła.

ŻYWIENIE ZGODNE Z FAZĄ ZASUSZENIA

Krowy zasuszone nie powinny być utrzymywane razem z krowami w laktacji, tak aby ich żywienie mogło być ściśle kontrolowane. Najpopularniejszy system zasuszania krów uwzględnia podzielenie tego okresu na dwa podokresy: zasuszenie właściwe i okres przygotowawczy. Podział ten wynika głównie ze zróżnicowania żywienia w wymienionych podokresach. Zasuszenie właściwe trwa najczęściej ok. 5 tygodni i obejmuje okres od 8. do 3. tygodnia przed wycieleniem. Żywienie krów w tym okresie wymaga obniżenia koncentracji energii w dawce pokarmowej za sprawą zwiększenia poziomu węglowodanów strukturalnych do ponad 45 proc. NDF w suchej masie, a także obniżenia zawartości białka do ok. 10-11 proc. s.m.

W tym czasie zapotrzebowanie pokarmowe krowy na składniki odżywcze powinny w zasadzie pokryć dobrej jakości pasze objętościowe. Stosowanie pasz treściwych powinno wynikać z bilansu składników pokarmowych, najczęściej w sytuacjach skarmiania pasz o bardzo niskiej wartości pokarmowej. Należy tu zwrócić szczególną uwagę na udział kiszonki z kukurydzy w dawce pokarmowej, który nie powinien przekraczać 50 proc. suchej masy dawki pokarmowej. W przeciwnym razie zbyt duża ilość energetycznej paszy może prowadzić do nadmiernego otłuszczenia krów. Dobrym komponentem dawki, pozwalającym ograniczyć jej energetyczność, a jednocześnie zapewnić wartość wypełnieniową, jest dobrej jakości słoma, która do dawki powinna być wprowadzana w postaci sieczki.

W drugiej części okresu zasuszenia, która obejmuje ostatnie 3 tygodnie przed porodem, należy skorygować dawkę głównie pod względem energetycznym. Wzrost koncentracji ma na celu pokrycie potrzeb pokarmowych wynikających ze wzrostu płodu, a także rozpoczynającej się sekrecji siary. Zwiększone żywienie energetyczne nie wpływa na otłuszczanie się krów ze względu na nieprzygotowanie hormonalne do tworzenia rezerw tłuszczu w tym okresie. Dlatego też w okresie przygotowawczym konieczne jest wprowadzenie wszystkich komponentów, które znajdą się w dawce laktacyjnej, m.in. również po to, aby zaadaptować mikroflorę żwacza do trawienia tych składników.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.226.245.48
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.