PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czysta hodowla

Mycie i dezynfekcja budynków inwentarskich powinny być traktowane jako inwestycja, a nie koszt. Nie uzyska się bowiem dobrych wyników w chowie zwierząt, jeżeli będą one zagrożone przez szkodliwe drobnoustroje, które gromadzą się w różnych miejscach budynku przez cały cykl produkcyjny. Utrzymanie czystości jest więc podstawowym elementem higieny w zapobieganiu wystąpienia chorób zakaźnych i pasożytniczych.



Czystość w środowisku, w którym przebywają zwierzęta, jest podstawowym wymogiem, który wynika z potrzeby: h ochrony zwierząt przed zakażeniem h uzyskania bezpiecznych zdrowotnie produktów pochodzenia zwierzęcego h zapewnienia zdrowia ludziom obsługującym zwierzęta. W budynku inwentarskim są sprzyjające warunki do przeżywania, a nawet rozmnażania się szkodliwych drobnoustrojów (wirusów, bakterii, pleśni) i pasożytów. Składają się na to: h względnie stabilna i dość wysoka temperatura h duża wilgotność powietrza oraz ścian i podłogi h obecność pożywki niezbędnej do rozwoju, jakimi są odchody zwierzęce, resztki paszy i ściółka.

Korzyści z dezynfekcji

Przy większej liczbie zwierząt w stadzie wzrasta konieczność większej dbałości o ich zdrowie. Ważną rolę odgrywa w tym utrzymanie czystości. Brak należytej dezynfekcji prowadzi do pogorszenia wskaźników produkcyjnych. Wykazano to w wielu doświadczeniach. Jeżeli chlewnię myto i dezynfekowano regularnie, dzienne przyrosty tuczników wynosiły 630 g,zużycie paszy na kg przyrostu – 3,2 kg, upadki w czasie tuczu – 2,1 proc. Jeżeli chlewnię myto i dezynfekowano od czasu do czasu, przyrosty dzienne zmniejszyły się do 610 g, zużycie paszy wzrosło do 3,3 kg, a upadki – do 2,6 proc. Najgorsze wyniki uzyskano wtedy, gdy chlewnia w ogóle nie była myta i dezynfekowana. Przyrosty dzienne tuczników wynosiły tylko 535 g, na każdy kilogram przyrostu zużywały one 3,4 kg paszy, a upadki wynosiły 3,5 proc.

Dezynfekcja po sprzedaży każdej partii tuczu wpłynęła więc na zmniejszenie upadków i zużycia paszy na przyrost i zwiększenie przyrostów tuczników o ponad 15 proc.

Równie duże korzyści uzyskano przy porównaniu liczby prosiąt urodzonych i odchowywanych w porodówkach, które były lub nie dezynfekowane. Przy regularnej dezynfekcji porodówek uzyskano od jednej lochy w ciągu roku 18 prosiąt żywo urodzonych i 15,2 – odsadzonych, a procent upadków wyniósł 14,8. Gdy zabiegi dezynfekcyjne wykonywano nieregularnie, uzyskano od jednej lochy 17,5 prosiąt żywo urodzonych i 14,8 – odsadzonych, a upadki zwiększyły się do 15,6 proc. Najgorsze wyniki uzyskano oczywiście w porodówkach w ogóle niedezynfekowanych. W ciągu roku od maciory uzyskano 16,8 prosiąt żywo urodzonych, tylko 13,9 – odsadzonych, a upadki wynosiły 17,2 proc. Uzyskano zatem o prawie 10 proc. mniej odsadzonych prosiąt od lochy w ciągu roku.

Takie pogorszenie wyników w chowie zwierząt jest spowodowane „zmęczeniem budynku” lub inaczej „zespołem chorego budynku”. Polega ono na nagromadzeniu się w środowisku przebywania zwierząt dużej ilości zarazków chorobotwórczych. Dlatego właśnie konieczna staje się dezynfekcja, której celem jest doprowadzenie do stanu, aby na powierzchni wewnątrz budynku były nie miliardy drobnoustrojów, lecz nie więcej niż 1000 drobnoustrojów na centymetrze kwadratowym.

Skuteczność dezynfekcji

Możliwości utrzymania czystości na bieżąco w budynku inwentarskim są różne. Zależy to od charakteru produkcji i sposobu utrzymania zwierząt. Łatwiej jest utrzymać czystość przy cyklicznej – fazowej produkcji, kiedy cała grupa lub pojedyncze zwierzę opuszcza miejsce. Tak jest przy indywidualnym trzymaniu cieląt po porodzie w kojcu, prosiąt z lochą w kojcu porodowym, warchlaków czy tuczników w kojcu. Mamy wówczas do dyspozycji pusty kojec, a nawet całe pomieszczenie. Natomiast w oborze, jałowniku czy bukaciarni trudniej o okres, w którym budynek lub jego część byłyby puste.

Ważna jest bieżąca dbałość o czystość, która obejmuje: h ograniczenie powierzchni zabrudzenia poprzez stosowanie wygrodzeń h regularne czyszczenie żłobów, koryt z resztek paszy, a szczególnie pasz mokrych h bieżące czyszczenie poideł h niedopuszczenie do zabrudzenia poideł kałem poprzez dobór wysokości i obudowy.

Zazwyczaj wystarcza jedna dezynfekcja i tylko wyjątkowo wykonuje się ją dwukrotnie. Podstawową zasadą jest, że brudu nie można zdezynfekować. Dzieje się tak dlatego, że środki dezynfekcyjne ścinają białko na powierzchni, z którą się stykają i przenikają głębiej. Dlatego najpierw trzeba budynek dokładnie wyczyścić i umyć, a dopiero potem dezynfekować.

W zabiegach wyróżnia się więc czyszczenie, mycie i właściwą dezynfekcję. Pierwszy etap to wystawienie części ruchomych i dokładne wyczyszczenie całego budynku z obornika, zeskrobanie brudu z powierzchni, oczyszczenie koryt, żłobów, poideł, okien, otworów wentylacyjnych, wygrodzeń. Na tym etapie powinno się także wyłączyć urządzenia elektryczne i zasłonić lub zdemontować urządzenia elektryczne niezabezpieczone przed wilgocią.

Zeskrobany i zamieciony brud usuwa się do obornika, gdzie podlega on procesowi biologicznej dezynfekcji w wyniku wzrostu temperatury w oborniku. W wypadku bezściołowego utrzymania zwierząt brud dodaje się do gnojowicy. Należy pamiętać, że dokładne oczyszczenie z brudu pozwala na znaczne zmniejszenie ilości wody zużywanej do mycia budynku i skrócenie czasu pracy na kolejne czynności, czyli mycie i dezynfekcję.

Drugi etap to mycie, które można podzielić na namoczenie, mycie i obsuszanie. Do namoczenia wszystkich powierzchni zużywa się 1–1,5 l wody na metr kwadratowy i pozostawia na mniej więcej 3 godziny. Powierzchnię tę jeszcze raz się namacza przed samym myciem, zużywając 0,3 l wody na metr kwadratowy. Namoczenie przed myciem właściwym powoduje zmniejszenie zużycia wody i czasu wykonywaniu mycia właściwego o połowę, w porównaniu do pominięcia tej czynności.

Na tak przygotowanej powierzchni zmywa się dokładnie brud wodą podgrzaną do temperatury 40 st.C i pod ciśnieniem. Myje się tak długo, aż spływająca woda będzie czysta. Wyłącza się wtedy urządzenia elektryczne i zamyka otwory wentylacyjne. Płyn z mycia odprowadza się do zbiornika na płynne nawozy naturalne, a więc do gnojówki z wodą gnojową lub gnojowicy.

Ostatnia czynność na tym etapie to pozostawienie budynku do wyschnięcia. Dobrze jest wtedy włączyć wentylację lub otworzyć okna i wrota, aby zwiększyć ruch powietrza.

Trzeci, ostatni etap, to dezynfekcja. Wszystkie powierzchnie namacza się dokładnie płynem dezynfekcyjnym o temperaturze 40 st.C, zużywając około 0,4 l płynu na metr kwadratowy. Należy to robić przy wyłączonej wentylacji. Po 4 godzinach, a najlepiej po 24 zmywa się pozostałości środka dezynfekcyjnego i uruchamia wentylację, aby przyspieszyć wysuszenie budynku. Przestrzeganie zasad dezynfekcji jest bardzo ważne, gdyż nieprawidłowe jej wykonywanie wyraźnie pogarsza efekty chowu zwierząt. W badaniach holenderskich wykazano na przykład, że przy nieprawidłowym myciu i dezynfekcji w chlewni przyrosty dzienne tuczników spadły o 15 proc., zużycie paszy wzrosło o 6 proc, a upadki wzrosły aż o 23 proc. w porównaniu z chlewnią regularnie i prawidłowo dezynfekowaną.

Programy dezynfekcyjne

Na rynku, obok tradycyjnych środków, takich jak na przykład: formalina, wapno palone i chlorowane, chloramina, kwasy nieorganiczne i organiczne, zasada sodowa, dostępnych jest wiele innych preparatów dezynfekcyjnych. Atest dopuszczający dany środek do użycia jest gwarancją jego skuteczności. Należy jednak przestrzegać koncentracji i temperatury używanego środka oraz czasu jego działania. Czas niezbędny na zabicie drobnoustrojów i pasożytów wynosi zwykle 1–4 godziny. Celowe jest jednak pozostawienie środka dezynfekującego na 12, a nawet 24 godziny, gdyż zwiększa to efekt bójczy.

Preparaty dezynfekujące zazwyczaj powodują ścięcie białka w brudzie, które tworzy nieprzenikliwą warstwę dla substancji czynnej dezynfekanta. Preparaty działają powierzchniowo i wnikają w głąb tylko na niewielką głębokość. Dlatego należy jeszcze raz przypomnieć, że brudu nie można zdezynfekować.
Przy stosowaniu środków dezynfekcyjnych nie wolno zapominać o ich zmianie co pewien czas. Bakterie mają bowiem zdolność do uodparniania się na określony środek biobójczy. W praktyce taka zmiana powinna nastąpić po 4–5 dezynfekcjach, czyli mniej więcej raz na dwa lata. Nowy preparat musi zawierać inną substancję bójczą, nierzadko bowiem preparaty dezynfekcyjne poszczególnych producentów różnią się między sobą nazwą i ceną, a środek biobójczy jest ten sam.
W dużych firmach produkujących preparaty dezynfekcyjne przygotowywane są pełne programy higieny w różnych budynkach inwentarskich, oborach, chlewniach czy kurnikach. Postępowanie według nich pozwala zwiększyć skuteczność zabiegów dezynfekcyjnych.

Dezynfekcja w liczbach  Ilość bakterii na centymetrze kwadratowym powierzchni budynku przed jego umyciem liczona jest w miliardach. Po wyczyszczeniu i umyciu budynku ilość ich spada do milionów. Po pierwszej dezynfekcji jest już tylko tysiące bakterii na centymetrze kwadratowym powierzchni budynku. A po drugiej dezynfekcji – jedynie setki.

Autor jest profesorem na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu

Specjalnie dla „Farmera”
URSZULA TETER SPECJALISTKA DO SPRAW HIGIENY W CHOWIE ZWIERZĄT FIRMY CID LINES
Dezynfekcja to zapobieganie pojawieniu się chorób, a więc duże oszczędności na zakup leków i samo leczenie. To oczywiście nie wyklucza tego, że i tak będziemy stosować szczepionki i programy profilaktyczne, ale dezynfekcja zdecydowanie zwiększy ich skuteczność. Można zrozumieć rolników, że gdy chów zwierząt jest na granicy opłacalności lub zupełnie się nie opłaca, to oszczędza się na wszystkim, także na zabiegach dezynfekcyjnych. Czy warto jednak na tym oszczędzać? Jeżeli do stada wejdzie jakaś choroba, to straty mogą być ogromne, a mycie i dezynfekcja to wydatek rzędu góra 500 zł. Preparat dezynfekcyjny w opakowaniu 5-litrowym kosztuje od 200 zł, a to wystarczy na 4000 metrów kwadratowych powierzchni, a więc litr na 1000 metrów. Preparaty myjące są zdecydowanie tańsze. Rolnicy często też eksperymentują i nie zawsze stosują zalecane stężenia preparatów dezynfekcyjnych. Albo oszczędzają i dają mniejsze stężenia, albo wydaje im się, że jak dadzą większe stężenie, to efekt będzie szybszy i lepszy. Nic podobnego. Stężenia preparatów są tak ustawione i sprawdzone, żeby były z jednej strony ekonomiczne, a z drugiej – na pewno zniszczyły wszystkie zarazki. Zawsze radzę rolnikom, żeby nie wydawali pieniędzy niepotrzebnie. A więc po pierwsze, aby stosowali stężenia jak najmniejsze, a jak najskuteczniejsze, żeby nie marnowali preparatu, bo to ich bije po kieszeni. Przy zakupie środka nie powinni także kierować się wyłącznie ceną, chociaż to, oczywiście, ważne, ale niech przeliczą sobie cenę już na gotowy roztwór roboczy, czyli ile kosztuje wydezynfekowanie metra kwadratowego powierzchni budynku.

Zdaniem eksperta
 IGNACY BOCHENKO PRODUCENT AGREGATÓW DO BIELENIA I DEZYNFEKCJI „FASKA”
Duża i wciąż rosnąca koncentracja w chowie zwierząt i ich dobrostan wymagają częstych zabiegów higienizacyjnych, aby nie dopuścić do nagromadzenia się nadmiernej ilości bakterii chorobotwórczych i pasożytów zwierząt. Jednym z elementów ogólnej higieny obiektów inwentarskich jest coraz bardziej doceniane bielenie. Jego plusy i minusy można przedstawić za pomocą znaków ,,+” lub ,,–” w skali od 1 do 3. Plusy oznaczają korzyści wynikające z bielenia, minusy zaś – zagrożenia i dodatkowe czynności, które przy tym zabiegu muszą być wykonane.
WYGLĄD POMIESZCZENIA - wybielone pomieszczenie jest czyste, ma specyficzny świeży zapach.
OŚWIETLENIE - białe, czyste ściany i sufit odbijają 80 proc. promieni słonecznych, rozjaśniając pomieszczenie, a zakurzone, brudne ściany i sufit odbijają tylko 40 proc.
WYMIANA GAZÓW - wybielone ściany i sufit w dalszym ciągu ,,oddychają”.
ODKAŻANIE ZAPOBIEGAWCZE - spełniona jest funkcja odkażania zapobiegawczego, następuje znaczna redukcja nadmiernej ilości bakterii chorobotwórczych i pasożytów zwierząt.
ODPORNOŚĆ NA WILGOĆ - mleko wapienne jako naturalna farba mineralna zachowuje zwiększoną odporność na wilgoć, co wpływa na zmniejszenie pleśnienia - zagrzybiania ścian i sufitów, zwłaszcza w narożnikach pomieszczeń.
DODATKI - do mleka wapiennego można stosować różne dodatki, nie tylko malarskie, ale przede wszystkim środki grzybobójcze i przeciwpleśniowe. Nie obniżają one funkcji zoohigienicznej wapna.
POWTARZALNOŚĆ ZABIEGU BIELENIA - przy rozcieńczeniu wapna w stosunku do wody średnio 1:5 bardzo cienka warstwa mleka wapiennego pozwala na wielokrotne bielenie bez potrzeby zdrapywania łuszczącej się warstwy wapna.
DOSTĘPNOŚĆ WAPNA - wapno jest powszechnie dostępne, najlepsze efekty daje niezleżałe, świeże wapno.
CZAS PRACY - podczas bielenia mechanicznego (o ręcznym trudno w obecnych czasach mówić) można pokryć w ciągu godziny powierzchnię 200–500 m kwadratowych.
CZĘSTOTLIWOŚĆ BIELENIA - częstotliwość zależy od koncentracji zwierząt. Im większa hodowla, tym częściej należy odnawiać stan zoohigieniczny obiektu, nie tylko wewnątrz, ale i na zewnątrz.
CENA - nie ma i długo nie będzie tańszego zabiegu niż bielenie. Nakłady materiałowe na metr kwadratowy to wydatek rzędu 10–15 groszy!!!
ODKURZENIE POMIESZCZENIA - tam, gdzie jest to konieczne, należy sufit i ściany oczyścić z kurzu.
USUNIĘCIE USZKODZEŃ - jeżeli występują ubytki w ścianach lub sufitach, należy je uzupełnić, a łuszczącą się warstwę wapna powinno się zeskrobać.
OSŁONIĘCIE SPRZĘTU - istniejący sprzęt lub urządzenia najlepiej usunąć lub przykryć, na przykład folią polietylenową lub innym materiałem nieprzepuszczającym wody.
OCHRONA OCZU - do niechronionych oczu może dostać się wapno i uszkodzić rogówkę. W przypadku zachlapania oczu mlekiem wapiennym należy natychmiast przemyć je dużą ilością wody i natychmiast udać się do lekarza. Przy bieleniu trzeba bezwzględnie zakładać okulary!
OCHRONA SKÓRY - drobne zadrapania lub ranki natychmiast ulegają agresywnemu działaniu wapna. Efekt podrażnienia zwielokrotnia pot. Dlatego należy stosować niepotliwe rękawice ochronne i odpowiednie osłony. Wskazany jest tłusty krem ochronny na ręce i twarz.
OSŁONIĘCIE UBRANIA - należy założyć fartuch ochronny wodoodporny i buty, najlepiej gumowe.

 

Źródło: "Farmer" 16/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.237.16.210
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.