O niezwykle istotnym, wręcz „ nie do przecenienia" wpływie prawidłowego żywienia na kondycję, zdrowie i wydajność ptaków wiadomo od bardzo dawna. Wiele mówi się o kłopotach w stadzie, jakie mogą wywołać czynniki żywieniowe, a błędy w tym względzie przysparzają producentom drobiu niemałych strat i problemów.

Poniżej krótki opis wybranych chorób drobiu rzeźnego, które mają bezpośredni związek z żywieniem.

Tłuszczowe zwyrodnienie wątroby

Wątroba to duży gruczoł, który prawidłowo funkcjonując, wytwarza żółć - pełniącą funkcję m.in. w trawieniu tłuszczów. Ze względu na szereg funkcji, jakie pełni jest szczególnie narażona na rozmaite uszkodzenia. Dodatkowo ptaki mające ograniczoną możliwość ruchu, które otrzymują z paszą nadmiar energii (a jej stosunek do białka jest nazbyt szeroki) mogą cierpieć na jej upośledzenie. Wystąpieniu zwyrodnienia sprzyja ponadto niedobór biotyny i choliny, oraz witaminy E, selenu i aminokwasu siarkowego - metioniny.

Profilaktyka: stosowanie produktów ograniczających ryzyko wystąpienia stłuszczeń i zwyrodnień narządu np. poprzez poprawianie jej metabolizmu i działania odtruwającego. Środki zawierające cholinę regulują funkcję trawienne i wydzielnicze wątroby.

Skaza moczanowa to choroba spowodowana uszkodzeniem nerek i zaburzeniami ich funkcji wydalniczej. Występuje przede wszystkim u ptaków intensywnie użytkowanych. Jednym z powodów pojawienia się skazy u kur jest nieprawidłowo zbilansowana dawka pokarmowa, nadmiar białka i witaminy D3, przy niedoborze witaminy A, a także zatrucie ochratoksyną (mikotoksyna produkowana przez grzyby występujące w zbożach) i długotrwałym podawaniem sulfonamidów.

Skaza moczanowa pojawia się na skutek nadmiernego odkładania się moczarów w narządach wewnętrznych i na błonach surowiczych. Jeśli sole odkładają się w torebkach stawowych mówi się o postaci stawowej choroby. Ptaki cierpiące na tę zdecydowanie rzadszą postać skazy mają problemy z poruszaniem, cierpią na kulawizny i deformację aparatu ruchu, odczuwają duży ból, pojawia się obrzęk i ograniczenie ruchomości stawu.

U brojlerów powszechniej występuje postać trzewna, podczas której moczany wytrącają się w sercu i wątrobie, a także nerkach i błonach surowiczych

Profilaktyka: precyzyjne bilansowanie dawki pokarmowej z uwzględnieniem wieku i możliwości produkcyjnych kurcząt, stosowanie „bezpiecznych" (przebadanych w kierunku mikotoksyn) surowców zbożowych. Przy podejrzeniu skażenia paszy podanej ptakom - stosowanie jako dodatku paszowego pochłaniacza toksyn.

Schorzeniom winne niedobory
Błahe, z pozoru, lecz długotrwale utrzymujące się stany niedoborów poszczególnych składników w organizmie ptaków wpływają negatywnie na opłacalność produkcji, powodując straty w chowie kurcząt. Niestety bardzo często ich objawy są „niewidoczne" lub bardzo mało specyficzne. I tak dopiero przy bardzo dużym niedoborze witaminy B1 u brojlerów można zaobserwować odginanie głowy i paraliż, przy niedoborze sodu zatrzymanie wzrostu i zadziobywanie się kurcząt. Braki wapnia i fosforu, oraz witaminy D3 skutkują krzywicami i wyniszczeniem organizmu młodych ptaków.

Prawidłowe żywienie- minimalizacja ryzyka schorzeń

Pełne pokrycie zapotrzebowania brojlerów na składniki odżywcze, stosowanie dobrej jakości paszy w odpowiedniej ilości, dostosowanie programów żywieniowych do wieku i potencjału genetycznego ptaków (postępowanie zgodnie z instrukcją żywienia stada), oraz zapewnienie kurczętom dostępu do czystej, świeżej wody znacznie zminimalizuje ryzyko popełnienia błędu w żywieniu ptaków podczas tak krótkiego, a zarazem bardzo intensywnego okresu, jakim jest chów kurcząt rzeźnych.