Na dzisiejszym posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Główny Lekarz Weterynarii przedstawili aktualne informacje na temat zwalczania grypy ptaków w związku ze zwiększeniem występowania ognisk tej choroby oraz pomocy Państwa dla hodowców drobiu.

– Grypa ptaków jest chorobą o bardzo dużym znaczeniu ekonomicznym. Wirusy grypy charakteryzują się dużym stopniem zmienności genetycznej, co sprawia że skuteczność szczepionek jest bardzo ograniczona. Nie istnieją w tej chwili skuteczne sposoby leczenia stąd jedyną efektywną bronią są działania takie jak natychmiastowa reakcja w przypadku podejrzenia, szybka diagnostyka laboratoryjna, działania dotyczące likwidacji grypy ptaków w ognisku i wprowadzenie tymczasowych restrykcji na obszarach występowania grypy, aby zapobiec jej dalszemu rozprzestrzenianiu się na pozostałe obszary – mówił minister Puda.

322 ogniska grypy ptaków

Jak zaznaczył, w tym roku w Europie odnotowuje się znaczną liczbę zachorowań na wysoce zjadliwą grypę ptaków u drobiu i ptactwa dzikiego.

– Najwięcej ognisk u drobiu w 2021 roku stwierdzono we Francji, Polsce i Niemczech. Skala występowania w tym roku jest nieporównywalna w stosunku do lat ubiegłych, na co wpływ mają w szczególności warunki meteorologiczne powodujące, że tegoroczny sezon grypowy trwa zdecydowanie dłużej – informował szef resortu rolnictwa. – Na terytorium Polski stwierdzono 322 ogniska w tym roku, to jest stan na 17.05, a przykładowo w latach 2019-2020 łączna liczba ognisk HPAI wyniosła 54, mamy więc sześciokrotnie większą ilość ognisk w jednym roku niż we wcześniejszych dwóch – wskazywał.

Problemy z utylizacją drobiu z ognisk HPAI

Niespotykana dotąd skala występowania grypy ptaków spowodowała szczególnie trudną sytuację w regionach z wysoką koncentracją produkcji drobiarskiej, takich jak powiat mławski czy żuromiński, jak podkreślił minister Puda.

– W stadach dotkniętych chorobą obserwowano nagłe upadki drobiu co w połączeniu z systematyczną likwidacją drobiu w ogniskach powodowało nagromadzenie martwego drobiu oczekującego na utylizację. Ilość ta była niemożliwa do natychmiastowego zagospodarowania przez zakłady utylizacyjne, w związku z tym podjęto próby zorganizowania grzebowisk w kilku lokalizacjach. Próby te okazały się jednak nieskuteczne z wielu powodów, w tym z powodu protestów mieszkańców, władz lokalnych czy samych właścicieli terenu.  Aktualnie wszystkie zakłady przetwórcze uprawnione do przetwarzania ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w kategorii I i II oraz spalarnie zlokalizowane na terytorium Polski prowadzą unieszkodliwianie martwych ptaków z ognisk HPAI. Dodatkowo 3 przedsiębiorstwa czasowo zostały przekształcone i zatwierdzone przez organy Inspekcji Weterynaryjnej do przetwarzania materiałów kategorii II. Dzięki temu dobowa zdolność przerobowa wzrosła o około 300 ton – informował minister rolnictwa.

Odszkodowania i nagrody za zwalczanie grypy ptaków

Jak wskazał, hodowcy drobiu otrzymają odszkodowania za zabite z nakazu IW ptaki oraz zniszczone jaja i pasze, które trzeba było zutylizować, a zasady przyznawania i wypłaty odszkodowań są regulowane ustawą o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych. Jak dodał, osobom, którym nie przysługuje odszkodowania, a które przyczyniły się do szybkiej likwidacji choroby zakaźnej mogą otrzymać nagrodę przyznawaną przez Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na wniosek Powiatowego Lekarza Weterynarii.

Starania o nadzwyczajne środki wsparcia

W związku ze stratami rynkowymi powodowanymi przez grypę ptaków ministerstwo rolnictwa podjęło starania o uzyskanie nadzwyczajnych środków wsparcia z UE.

– Podjęto prace dotyczące sporządzenia wniosku do KE w sprawie zastosowania nadzwyczajnych środków wsparcia dla sektora drobiarskiego w Polsce. Akutanie działania koncentrują się w obszarze szacowania strat w produkcji gospodarstw utrzymujących drób, prowadzących działalność nadzorowaną na obszarach zapowietrzonych i zagrożonych, związanych z ograniczeniami weterynaryjnymi z tytułu np. zaburzenia cykli produkcyjnych, czyli tutaj mówimy o przestojach, ponadnormatywnych przetrzymywaniach, przedwczesnym uboju, o obniżonej cenie sprzedaży żywca drobiowego i jaj, czy obniżonej jakości jaj reprodukcyjnych drobiu wodnego. Szacowanie strat dotyczy wystąpienia grypy ptaków w Polsce w okresie od grudnia 2019 r. do marca 2020 r. oraz okresu od listopada 2020 r. – poinformował minister Puda.

Niezbędne grzebowiska drobiu

Szef resortu rolnictwa przedstawił również wnioski płynące z trudnych doświadczeń przełomu kwietnia i maja, do których zaliczył konieczność współpracy branży drobiarskiej, w celu wzmocnienia bioasekuracji gospodarstw oraz potrzebę rozwiązania kwestii grzebowisk, aby stanowiły alternatywę w przypadku braku mocy przerobowych zakładów utylizacyjnych.

– Naszym zdaniem istnieje konieczność zarejestrowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami oczywiście, grzebowisk. To nie jest nowy postulat. Pojawił się w 2006 r., później powtórzony był w 2016 r., nie został jednak zrealizowany, a później my w sytuacji nadzwyczajnej tych grzebowisk zarejestrowanych nie posiadamy albo posiadamy ale mało albo w innej części kraju niż są one potrzebne – stwierdził minister Puda dodając, że ścisła współpraca samorządów przy usuwaniu skutków wystąpienia grypy ptaków, ale i przy rejestrowaniu grzebowisk pozwala na szybkie zdjęcie zakazów weterynaryjnych i odzyskanie przez Polskę statusu kraju wolnego od grypy ptaków.

Z kolei Mirosław Welz, powołany wczoraj na stanowisko Głównego Lekarza Weterynarii, podkreślił, że skala zagrożenia związanego z grypą ptaków może być z sezonu na sezon coraz większa i koniecznie jest uwzględnienie nowych procedur i rozwiązań, które usprawnią system walki z tą chorobą.