PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Gryzonie w gospodarstwach i zagrożenia z nimi związane

Gryzonie w gospodarstwach i zagrożenia z nimi związane

Autor:

Dodano:

Tagi:

Pisaliśmy o zagrożeniach, jakie stwarzają gryzonie dla gospodarstw rolnych, a zwłaszcza zwierząt hodowlanych. Oto choroby, które przenoszą.



Żeby skutecznie zapobiegać występowaniu gryzoni, trzeba mieć podstawową choćby wiedzę dotyczącą ich preferencji środowiskowych czy żywieniowych. Niezbędne jest więc poznanie najczęściej spotykanych gatunków.

W Polsce występuje sześć gatunków gryzoni, które stwarzają największe zagrożenie i najczęściej wkraczają na teren ferm. Są to: szczur śniady (Rattus rattus), szczur wędrowny (Rattus norvegicus), mysz domowa (Mus musculus), mysz polna (Apodemus agrarius), mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus) i nornica ruda (Clethrionomys glareolus).

Szczur śniady (Rattus rattus) nie bez przyczyny został wymieniony na pierwszym miejscu. To on przez wiele lat uważany był za bezpośrednią przyczynę rozprzestrzeniania się dżumy pustoszącej całą Europę. Obecnie jest on gatunkiem zapomnianym, rzadko spotykanym, trwają nawet dyskusje dotyczące umieszczenia tego gatunku na liście zwierząt zagrożonych. Jest on wypierany z zajmowanych siedlisk przez swego kuzyna - szczura wędrownego. Szczur śniady charakteryzuje się smukłą budową ciała, długim ogonem, dość dużymi uszami i mocno zaostrzonym pyskiem. Długość jego ciała mieści się w granicach 13-24 cm, a sam ogon osiąga podobne wymiary. Grzbiet zwierzęcia jest ciemnopopielaty bądź też szarobrązowy, spód ciała jaśniejszy. W Polsce występuje głównie w zachodniej części kraju, głównie wzdłuż Odry. W budynkach inwentarskich zajmuje wyższe kondygnacje, takie jak stropy, a nawet wnętrza ścian. Nie przepada za towarzystwem ludzi, dlatego często jedynym śladem jego występowania są pozostawiane przez niego szkody. Częściej od samych budynków zajmowanych przez zwierzęta wybiera magazyny i spichlerze, które zapewniają mu większy spokój. Wykazuje całodobową aktywność, charakteryzuje się ogromną płodnością, ale także bardzo wysoką inteligencją, porównywalną nawet do inteligencji psa.

Szczur wędrowny (Rattus norvegicus) jest najbardziej pospolitym gryzoniem, wykazującym ogromną synantropijność. Za środowisko występowania upodobał sobie aglomeracje miejskie oraz wszelkie miejsca związane z działalnością człowieka. Ma dość krępą budowę, krótkie uszy i tępo zakończony pysk, wymiarami większy od szczura śniadego;

- osiąga długość 19- 30 cm, z ogonem o długości 13-24 cm. Jego brudnożółtawoszare umaszczenie grzbietu z jaśniejszym spodem przybiera różne odcienie. Od tego gatunku pochodzą domowe szczurze pupile, jak również szczury laboratoryjne. Szczur wędrowny charakteryzuje się ogromną terytorialnością;

- w obronie własnej jest w stanie zaatakować nawet człowieka, zazwyczaj skacząc w okolice twarzy i dotkliwie gryząc. Jest najczęściej spotykanym wektorem wścieklizny oraz innych zoonoz. Gnieździ się głównie w podłogach gospodarstw oraz w spichlerzach i magazynach, ze szczególnym upodobaniem miejsc ze źle zabezpieczonymi odpadami. Dobrze pływa i wykazuje się wszystkożernością z dużym udziałem pokarmów mięsnych. Podobnie jak większość gryzoni, charakteryzuje się ogromną płodnością;

- samica szczura wędrownego jest w stanie wydać na świat 7 młodych, które w wieku 4 miesięcy osiągają już dojrzałość płciową, a w ciągu roku może mieć nawet 5 miotów.

Mysz domowa (Mus musculus) to gryzoń, którego występowanie stwierdzono nawet na stacjach antarktycznych, jest obecna wszędzie tam, gdzie dotarł człowiek. Nie gromadzi zapasów pożywienia, prowadzi nocny tryb życia. Charakteryzuje się ogromnymi zdolnościami adaptacyjnymi, potrafi przetrwać w ciężkich warunkach pustynnych, a także w chłodniach. Jest krewniakiem myszy laboratoryjnej i myszy hodowanych hobbistyczne. Długość jej ciała waha się w granicach 7-12 cm, a ogon osiąga podobne długości. Ma ona smukłą budowę i zaostrzony pysk, umaszczenie popielatoszare, wydziela charakterystyczny mysi zapach, który pozostawia wszędzie tam, gdzie bytuje. Rzadko rozstaje się z siedzibami ludzkim, przy czym w okresie letnim może schodzić na tereny pól uprawnych. Jest zwierzęciem niewybrednym pokarmowo. Największe szkody wyrządza, pozostawiając swoje odchody i mocz w miejscach swojego bytowania. Gnieździ się w podłożach budynków inwentarskich, ze szczególnym upodobaniem miejsc przechowywania paszy, na przykład pryzm z kiszonką.

Mysz polna (Apodemus agrarius) jest zwierzęciem o dwojakim środowisku występowania, świetnie odnajduje się na terenach pól uprawnych, łąk i pastwisk, by w okresach późnojesiennym wkraczać do domostw ludzkich i na tereny gospodarstw hodowlanych. Jest to gatunek synantropijny pochodzący z Azji, który szybko podbił całą Europę. Ma smukłą budowę, jej ciało osiąga długość 6-11 cm, a ogon 8-13 cm. Charakterystyczne rudobrązowe ubarwienie z czarną pręgą wzdłuż grzbietu czyni ten gatunek łatwo rozpoznawalnym. Jest gryzoniem, który charakteryzuje populacja skokowa, co oznacza, że są lata, w których występuje bardzo licznie, są też takie lata, w których jej występowanie jest bardzo rzadkie, co ma związek z nasileniem i długością zimy. Po silnych i długotrwałych mrozach gatunek ten jest znacznie mniej liczebny. Mysz polna jest wszystkożerna, przy czym główne jej pożywienie stanowią rośliny, ziarno i owady;

- gromadzi zapasy pożywienia na zimę, podczas której rzadko oddala się od wykopanych przez siebie nor. W populacji myszy polnej występuje dość duży inbred, jest to zwierzę niezwykle płodne, często krzyżujące się krewniaczo. Jej obecność na terenie gospodarstwa można łatwo wykryć poprzez zaobserwowanie drążonych przez nią chodników, czyli tuneli w ziemi, wzdłuż których się porusza. Jej tryb życia, dzielony pomiędzy siedziby ludzkie i środowisko naturalne, znacząco sprzyja liczbie chorób roznoszonych przez ten gatunek, powodując, że jest on wektorem licznych chorób odzwierzęcych a szczególnie wścieklizny, tularemii i salmonellozy.

Mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus) niechętnie wkracza na teren gospodarstw hodowlanych, a także w inne miejsca, gdzie zamieszkuje człowiek. Gatunek ten jest bardzo płochliwy, nie przepada za obecnością człowieka, przy czym ostre przymrozki i silne wiatry w okresie późnojesiennym sprawiają, że zwierzę to w poszukiwaniu schronienia wykazuje wzmożoną presję na budynki inwentarskie. Mysz zaroślowa nie jest tak płodna jak jej krewniacy, w sytuacjach zagrożenia ratuje się ucieczką, skacząc na tylnych łapach nawet na odległość metra.

Długość jej ciała wynosi 8-11 cm, ogon również oscyluje w tych granicach, ubarwienie żółtawobrunatne z charakterystyczną plamą na piersi w kolorze żółtym bądź białym. Żywi się głównie nasionami krzewów i zbóż, czasami owadami. Co ciekawe, mysz zaroślowa jest gatunkiem chronionym w Polsce, zaliczającym się do zwierząt kategorii niskiego ryzyka. Wkraczając na teren gospodarstwa hodowlanego zajmuje nory stworzone wcześniej przez mysz domową bądź polną, szybko jednak opuszcza swoją siedzibę, kiedy tylko poczuje ocieplenie. Czyni jednak znaczące spustoszenia w spichlerzach, w których przebywa.

Nornica ruda (Clethrionomys glareolus) należy do rodziny nornikowatych. Gryzonie z tej rodziny mają duże znaczenie dla sadów i ogrodów działkowych, gdzie czynią największe spustoszenie, obgryzając korę młodych sadzonek drzew. Szczególnym upodobaniem gatunek ten darzy obszary wilgotne, dlatego nornicę rudą można spotkać w miejscach źle przechowywanej paszy bądź w pobliżu pryzm z kiszonką. Do pomieszczeń inwentarskich wkracza niezwykle rzadko, zmuszona głównie surowymi warunkami klimatycznymi bądź niedoborami pożywienia w środowisku naturalnym. Długość jej ciała wynosi 9-11 cm, charakteryzuje ją krótki, pokryty łuskami ogon osiągający długość zaledwie 4-5 cm. Czerwonorudawe ubarwienie na grzbiecie z białawą stroną brzuszną, krępa budowa ciała oraz duże uszy i wyłupiaste oczy - to jej cechy charakterystyczne. Mówiąc o nornicy rudej, warto również wspomnieć o jej krewniakach, takich jak nornik północny (Microtus oeconomus), który występuje głównie na podmokłych obszarach lasów, nornik bury (Microtus agrestis), zasiedlający wilgotne pola i łąki oraz nornik zwyczajny (Microtus arvalis), zasiedlającym pola uprawne. Gatunki te czynią poważne szkody na terenie pól uprawnych, niszcząc nawet 90 proc. zbóż i 50 proc. roślin okopowych. Są to gatunki niezwykle trudne w zwalczaniu, ponieważ doskonale się mnożą i wykazują dość wysoką odporność na rodentocyty. Wszystkie są popularne na terenie całej Polski, rzadko jednak bytują w terenach zabudowanych, ponieważ nie przepadają za obecnością człowieka, a ich występowanie na terenie pól uprawnych jest raczej związane z zajmowaniem przez ludzi ich naturalnych siedlisk.

Gryzonie to zwierzęta towarzyszące człowiekowi od początku jego dziejów. Kiedy człowiek zaczął przystosowywać środowisko do swoich wymagań - uprawiać rolę, hodować zwierzęta - te niezwykle inteligentne ssaki szybko odnalazły się w nowych warunkach życia. Planując hodowle zwierząt gospodarskich, należy brać pod uwagę ich występowanie, przy czym nie zawsze należy je uważać za szkodniki absolutne. Mimo ogromnej synantropijności, jaką wykazują, ich kontrolowana populacja w środowisku naturalnym zapewnia wysoką bioróżnorodność i jest pozytywna dla biocenozy. Żywią się bowiem często szkodnikami, takimi jak owady czy ślimaki, stanowią pożywienie dla ssaków mięsożernych i ptaków drapieżnych - zatem ich występowanie w środowisku naturalnym jest ważne. Do konfliktu z człowiekiem doszło w momencie, kiedy ten naruszył ich niszę ekologiczną, przekształcając naturalne środowisko życia. Utrzymując odpowiednie standardy hodowli zwierząt oraz architektury budynków dla nich przeznaczonych bądź też magazynów, skutecznie zapobiegnie się inwazji gryzoni, niwelując ich negatywny wpływ. Rozmiary szkód wyrządzanych przez gryzonie zależą wyłącznie od umiejętności zarządcy fermy w znajdywaniu równowagi pomiędzy zapobieganiem występowaniu gryzoni a dopuszczeniem do niekontrolowanego zwiększania się ich populacji.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • cyrk 2013-12-23 15:10:13
    ha ha ha zapalony krowiarz Pan dr Gołębiewski pisze o szczurach co się dzieje na tym swiecie. Jak jeszce Pani Mira Trowska napisze o krowach to już całkiem pękne ze smiechu :D
  • STANISŁAW 2013-12-23 14:42:07
    -- szczury możemy całkowicie wytępić biologicznie - musimy przykryć , osunąć , zboże ,paszę ,lub pozostawioną paszę w żłobach ,, przez 5 -6 dni podajemy na tackach dobrze wysuszoną tartą bułkę lub chleb czerstwy , 7 dnia dodajemy gipsu budowlanego w stosunku 1:1 czyli 1 kg bułki tartej i 1 kg gipsu (tylko budowlanego ), wykładamy kilka razy dziennie ,przez kilka dni , bezpieczne dla zwierząt domowych , to była podpowiedz do ,,biologicznych oprysków ,, z pokrzywy zrobiłem herbatę , i robaków w owocach nie było ,kiedy nie opryskałem były , po co wydawać pieniądze i zatruwać wszystko ?? ile roślin ma podobne właściwości ,,lub część trujących ,,

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.205.167.104
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.