PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Alpaki rentowne i ekologiczne

Alpaki rentowne i ekologiczne

Autor:

Dodano:

Tagi:

Alpaki nie są już dziwnymi egzotycznymi zwierzętami w polskim krajobrazie i wraz z pozostałymi przeżuwaczami są wykorzystywane w pielęgnacji krajobrazu. Zaletą alpak jest to, że nie mają negatywnego wpływu na ekosystem, dzięki czemu mogą poprawić stan zdegradowanego środowiska jednocześnie przynosząc dochód. Liczba hodowców i hodowli rośnie każdego roku toteż niezbędne było założenie Polskiego Związku Hodowców Alpak, który wspiera działania hodowców i zajmuje się promocją tych zwierząt i ich produktów na krajowym i międzynarodowym rynku.



Zmiany strukturalne w rolnictwie powodują, że pewna część rolników każdego roku rezygnuje z dalszej działalności. Powodem jest spadek dochodu w rolnictwie szczególnie w regionach górskich, a także mniejsza liczba miejsc pracy. Te negatywne tendencje mogą ulec zmianie, dzięki wprowadzeniu w te regiony lam i alpak, które od kilku lat są już obecne w polskim krajobrazie i mogą odegrać duża rolę w poprawie rentowności niektórych gospodarstw. Wszechstronne możliwości produkcyjne tych zwierząt takie jak: włókno, mięso, turystyka i rekreacja oraz alpakoterapia mogą zostać wykorzystane do stworzenia dochodu. Z ekologicznego punktu widzenia hodowla tych zwierząt jest absolutnie pozytywna, ponieważ uczestniczyć mogą w ochronie krajobrazu nie tylko górskiego. Lamy i alpaki bardzo łatwo adaptują się do naszego klimatu, o czym świadczy rosnące zapotrzebowanie i nieustający import tych zwierząt.

Alpaki są nową alternatywą oferują, bowiem wyższy poziom rentowności i mają większe możliwości w wykorzystaniu ekosystemu, ponieważ nie niszczą środowiska.
Wywierają mniejszy nacisk na grunt w porównaniu z innymi przeżuwaczami a ich cechy w budowie anatomicznej takie jak dwudzielna warga, która służy im do skubania roślinności bez wyrywania jej z korzeniami oraz wypoduszkowane stopy kwalifikują je do grupy zwierząt ekologicznych.

Alpaki maja dużo do zaoferowania w rozwiązaniu problemów nieużytków i erozji gleby. Ich spokojne zachowanie podczas wypasu, odchody składane w jednym miejscu nie rozprzestrzeniają chorób, mały nacisk na grunt i niska jakość paszy, sprawiają, że są pożądane w ochronie ekosystemów na całym świecie, szczególnie w małych gospodarstwach o ekstensywnym chowie. Koszt utrzymania zwierząt jest podobny jak w przypadku owiec czy kóz, ponieważ w swojej diecie wykorzystują pastwisko i pasze wyprodukowane w gospodarstwie, ale dochód z ich hodowli jest znacznie wyższy. Alpaki mogą odegrać istotną rolę w poprawie odbudowy zniszczonego środowiska naturalnego a przy tym przynosząc dochód.

Alpaki (Lama pacos) należą do rodziny wiel¬błądowatych południowoamerykańskich i mimo że hodowane są na całym świecie, to największe stada tych zwierząt znajdują się w Ameryce Południowej. Peru jest posiadaczem największej liczby alpak na świecie (3,5 mln. szt.) i jego udział w światowej populacji wynosi 80%, na drugim miejscu jest Boliwia 11%.
Aktualnie alpaki stały się bardzo popularne i hodowane są poza krajami Ameryki Południowej na wszystkich kontynentach. Dość liczne hodowle alpak znajdują się w Australii i Nowej Zelandii, USA i Kanadzie, ale także w Europie. Na naszym kontynencie największa populacja alpak istnieje w Wielkiej Brytanii - szacowana jest na 30 000 szt. oraz w Niemczech - 10 000 szt., ale hodowane są również w Szwajcarii, Austrii, Francji, Hiszpanii, Włoszech, Polsce oraz krajach skandynawskich. Alpaki mają dużą zdolność adaptacyjną do przeżycia na dużych wysokościach i surowych warunkach klimatycznych, dlatego ich hodowla jest rewelacyjna, ponieważ dostarcza produktów takich jak włókno i mięso, które jest źródłem dochodu dla ludności wysokoandyjskiej zamieszkujących tereny na wysokości 4000 m n.p.m. Oprócz włókna i mięsa zwierzęta w tych krajach wykorzystywane są także w turystyce i rekreacji oraz alpakoterapii.

Możliwości produkcyjne alpak

Alpaki do Polski zostały sprowadzone z Chile w 2004 roku i doskonale zaaklimatyzowały się w kraju i mimo że są zwierzętami wszechstronnie użytkowanymi to jak na razie w naszym kraju głównym źródłem dochodu z ich hodowli jest pozyskiwanie włókna. Szeroki wachlarz koloru od białego jak śnieg do czarnego jak węgiel, niezliczona liczba odcieni beżu i brązu sprawiają, że jest poszukiwanym surow¬cem w krajowym i światowym przemyśle tekstylnym. Włókno alpaki na światowym rynku włóknami naturalnymi zaliczane jest do tzw. włókien specjalnych ze względu na niewielką skalę produkcji. Światową produkcję włókna alpak przedstawiono na rysunku 2. Rocznie na świecie produkuje się ok. 6 500 t włókna alpakowego, z czego 4 500 t przypada na Peru.

Wielkość produkcji włókien naturalnych pochodzenia zwierzęcego należących do tzw. specjalnych, do których oprócz alpaki należy też lama, moher, kaszmir i angora przedstawiono na wykresie. Udział włókna wielbłądowatych lam i alpak w światowej produkcji włókien tekstylnych pochodzenia zwierzęcego jest niewielki, stąd jego wysoka cena i nieograniczony popyt.

Kolejnym ważnym produktem jest mięso o bardzo wysokiej wartości odżywczej. Charakteryzuje się wysoką zawartością białka 24 % i niską zawartością tłuszczu 3% w porównaniu z innymi znanymi nam gatunkami mięs.
Świeże mięso ma wysoką, jakość i można je przetwarzać na różnorodne wyroby wędliniarskie i konserwy. Charakteryzuje się czerwono-czereśniowym kolorem, przyjemnym zapachem i smakiem, a ponadto jest wysokobiałkowe i niskokaloryczne. Badania naukowe dowodzą, że osoby spożywające takie mięso są długowieczne i nie zapadają na choroby cywilizacyjne.
Aktualnie dużym powodzeniem wśród konsumentów cieszą się nietradycyjne gatunki mięs, do których należą między innymi alpaka i lama, ale liczba restauracji oferująca potrawy jest limitowana. Niemcy od kilku lat importują mięso alpaki z Peru, ale potrawy z tego mięsa można zjeść tylko w ekskluzywnych restauracjach.

Cena włókna i jego charakterystyka

Cena włókna alpaki zależy od kilku czynników. Do naj¬ważniejszych należy grubość włókna, im cieńsze włókno, tym wyższa cena. Na cenę ma wpływ także kolor włókna oraz tendencje w modzie. Z uwagi na małą skalę produkcji popyt na włókno alpaki jest nieograniczony. Globalny kryzys gospodarczy nie wpłynął w sposób negatywny na rynek włóknem alpaki. Kraje eksportujące włókna naturalne borykają się z problemami finansowymi i poszukują surowców dla przemysłu tekstylnego jak najwyższej jakości po najbardziej korzystnych cenach. Limitowany eksport włókna alpaki z Peru spowodował, że zainteresowanie jego produkcją na pozostałych kontynentach znacznie wzrosło.
Przedmiotem eksportu artykułów pochodzących od alpak w Peru są w znaczącej przewadze cienkie gręplowane lub czesankowe włókna z alpaki, które stanowią 57,7% eksportu produktów pochodzących od alpak, następnie przędza z włosów cien¬kich, której udział oszacowano na 23,8%, artykuły futrzarskie (13,9%) oraz pozostałe tkaniny (3,5%). Głównymi odbiorcami cienkiego gręplowanego lub czesankowego włókna z alpaki są Chiny (46,4%), Włochy (38,0%), Japonia (4,4%), Wiel¬ka Brytania (3,7%), Tajwan (2,0%) i pozostałe kraje (5,4%).
Według danych dostępnych z Ministerstwa Rolnictwa Peru wynika, że produkcja mięsa i włókna rośnie. Ten¬dencja wzrostu produkcji włókna i mięsa utrzymuje się od kilku lat, mimo że zmiany klimatyczne powodują dotkliwe straty w hodowli. W przypadku włókna wyraża się to przez większą liczbę ostrzyżonych zwierząt w ciągu roku. Cena w skupie uzależniona jest od średnicy i długości włókna, ale także od tendencji w modzie oraz polityki. W Peru od 2004 roku obowiązuje w skupie peruwiańska norma NTP 231.301. Zgodnie z tą normą cena zależy od średnicy włókna i jego długości. Najkorzystniej, zatem byłoby hodować takie alpaki, które produkują cienkie i długie runo.
Runo alpak zaliczane jest do jednolitych co oznacza, że w jego skład wchodzą włókna o podobnej grubości i długości. Najważniejsze cechy włókna, które mają znaczenie w przemyśle tekstylnym, to średnica, długość, wytrzymałość na rozciąganie, połysk i masa runa.
Jednymi z najważniejszych parametrów włókna alpaki jest jej grubość wyrażona w mikronach i długość, ponieważ są one podstawą kwalifikacji w skupie oraz przydatności technologicznej. Im mniejsza średnica przekroju, tym delikatniejsze włókno i wyższa cena. Najcieńsze i najdelikatniejsze włókna pochodzą z okrywy jednorocznych alpak, tzw. „baby alpaca" i z partii ciała zwanej welonem. Z wiekiem grubość włókna nieznacznie przyrasta, co potwierdzają badania przeprowadzone na polskiej populacji, w których przeanalizowano średnicę i długość włókna alpak rasy Huacaya w różnych kolorach okrywy. Wyniki badań długości włókna wykazały, że średni roczny przyrost był wysoce statystycznie dłuższy u samców niż u samic. Badając wpływ koloru na badane cechy odnotowano, że najcieńsze włókna należały do grupy jasnych, następnie średnio cienkie i najgrubsze włókna znalazły się w kategorii ciemnych. Przebadane jednoroczne alpaki obu płci uzyskały średnicę włókna, która pozwala na kwalifikację do pierwszej kategorii zgodnie z Normą Peruwiańską i mogą uczestniczyć w dalszym etapie reprodukcji jako producenci cienkiego włókna.
Roczny przyrost runa alpaki bywa różny, ale najczęściej jest to 6-12 cm, a masa runa jest ściśle związana z gęstością, bowiem im gęstsze runo, tym jest ono cięższe. Przyjmuje się, że z rocznego odrostu można uzyskać ok. 3 kg włókna.
Produkcyjność alpak zależy od czynników środowiskowych i genetycznych, które mają wpływ na powstawanie cienkiego, gęstego włókna oraz jego kolor. Zadanie hodowcy polega na wyborze do dalszej reprodukcji takich osobników, które przekażą potomstwu jak najlepsze cechy. Selekcja powinna uwzględniać nie tylko jakość włókna, lecz także masę ciała potomstwa. Przyjmuje się, że najczęściej alpaki ważą średnio 6-8 kg. Masa ciała przy urodzeniu jest bardzo ważna z ekonomicznego punktu widzenia, ponieważ większe młode w przyszłości będzie miało większą masę ciała i cięższe runo. Mając na uwadze ten fakt należy zwiększać wysiłki związane z prowadzeniem pracy hodowlanej.
Uformowaniem dalszych kierunków badawczych i rozwojo¬wych zajmuje się Polski Związek Hodowców Alpak, który powstał w 2012 roku i zrzesza hodowców, którzy są właścicielami 95% krajowej populacji tych zwierząt.

Rynek i perspektywy

Alpaki na świecie znane są z ekskluzywnego włókna, trzykrotnie trwalszego i sześciokrotnie cieplejszego od wełny owczej.
Głównymi eksporterami alpak w Ameryce Południowej są Peru i Chile ale zainteresowanie alpakami poza kontynentem południowoamerykańskim jest bardzo duże. Zwierzęta o wysokiej wartości genetycznej osiągają wysokie ceny, dlatego popularne są kradzieże i kontrabandy. Ministerstwo Rolnictwa Peru co roku ustala limit zwierząt do sprzedaży w drodze licytacji. Przedmiotem licytacji mogą być alpaki powyżej 2. roku życia o średnicy włókna nieprzekraczającej 22 mikronów. W 2011 roku na drodze licytacji można było kupić 800 alpak w kolorze białym, 100 kolorowych oraz 100 la.

W Polsce alpaki utrzymywane są głównie w celu pozyski¬wania włókna, ale znalazły także wykorzystanie w turystyce i rekreacji oraz alpakoterapii. Krajową populację alpak szacuje się na 650 szt. i są to rasy Suri i Hu¬acaya w różnych kolorach okrywy. Światowe statystyki, które podają stan pogłowia alpak nie uwzględniają podziału ze względu na rasę i kolor runa. Z informacji podawanych przez Ministerstwo Rolnictwa Peru , w którym jest 80% światowego pogłowia alpak wynika, że w populacji dominuje rasa Huacaya (85%). Z badań ankietowych przeprowadzonych wśród hodowców alpak należących do Polskiego Związku Hodowców Alpak, którzy są właścicielami 95% krajowej populacji wynika, że 88% stanowią alpaki rasy Huacaya i 12% Suri. W badanej populacji występują alpaki w różnorodnych kolorach runa, od białego do czarnego z wieloma odcieniami beżu, brązu i szarego, ale dominuje biały kolor runa. Udział alpak o runie wielokolorowym jest niewielki, co jest wynikiem bardzo dobrym i zbliżonym do badań uzyskiwanych w Peru.

Zmiany klimatyczne w Peru - lidera w hodowli alpak dotykają w szczególności i widoczne są w utrzymującej się przez dłuższy czas suszy i bardzo silnych opadach, aż po topnienie andyjskich lodowców, które mają duży wpływ na producentów rolno-hodowlanych. Z powodu pojawiających się od grudnia do marca nagłych fal zimna (gradobicie, śnieżyce), bardzo silnych opadów deszczu, topnienia lodowców i suszy, w ostatnich latach te nagłe i dotychczas nie występujące w takim natężeniu fale zimna powodują straty w hodowli zwierząt i pastwisk naturalnych
Od grudnia do marca występuje tzw. okres krytyczny dla działalności rolno-hodowlanej, ponieważ o tej porze nasilają się ekstremalne zjawiska klimatyczne, podczas gdy jest to okres głównych prac w hodowli alpak, takich jak: strzyża, stanówka i porody. W tym samym czasie uprawy rolnicze są narażone na straty, głównie między styczniem i marcem, gdy przypadki zmarzlin i gradobicia są największe, a rośliny uprawne są w pełni rozwoju wegetatywnego czy fazie kwitnienia. Opisywane ekstremalne zjawiska mają także duży wpływ na występowanie chorób, zarówno w hodowli zwierząt, jak i uprawie roślin. Poziom śmiertelności u alpak z powodu ekstremalnych zjawisk klimatycznych jest relatywnie wysoki i wynosi 30% wśród młodych alpak, 10% u dorosłych i 20% z powodu poronień.
Efektem tych niekorzystnych zmian klimatycznych są duże straty w populacji alpak i lam. Rok 2012 nie sprzyjał rozwojowi hodowli lam i alpak w krajach Ameryki Południowej. Jak donoszą peruwiańskie dzienniki, w regionach południowych o największej koncentracji hodowli alpak z powodu ulewnych deszczy zmarło 70% młodych (crias), Konsekwencją ulewnych deszczy i zimna były choroby płucne.
Wobec tych przeciwności na podkreślenie zasługuje fakt, że Australia i Nowa Zelandia mają w planach wzrost istniejącej populacji alpak i doskonalenie genetyczne grubości włókna, co niesie za sobą wzrost konkurencji na międzynarodowym rynku włókna z alpak. Analiza rynku i prognozy przedstawione przez australijskich analityków wskazują na duże zmiany w populacji alpak.

Przedstawiona sytuacja perspektyw rozwoju hodowli alpak wskazuje na dużą zdolność adaptacyjną tych zwierząt w różnych środowiskach produkcyjnych. Stąd wynika możliwość rozwoju chowu i hodowli tych zwierząt nie tylko w Polsce i Europie, ale również na pozostałych kontynentach.

Związek hodowców alpak ma swoją stronę internetową: www.pzha.pl



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Kasia21 2014-07-18 23:43:39
    zapraszam do odwiedzenia naszej strony z alpakami szort.pl/kasia21
  • B2R 2013-04-23 12:28:41
    @chłop, za głęboko jak dla mnie. Twoja erudycja mnie onieśmiela. Moze jaśniej Jaśniepanie. A tak na poważnie to z ciebie zwykły cham a nie chłop. Masz pańszczyźniane pojmowanie rzeczywistości. Od ciebie rzeczywiście nic nie zależy, ale spróbuj przynajmniej sobie wyobrazić, że inni w przciwieństwie do ciebie potrafią sobie poradzić z własnymi problemami i życiem. A te wycieczki z poranną kupą to zostaw dla swoich najbliższych.
  • chłop 2013-04-23 11:27:52
    samodzielnie według dyrektyw uni europejskiej to sie nawat udupić nie możesz i nie pociskaj że jeszcze o czymś oprócz kupy porannej sam mozesz decydować po 89 tym i przed też
  • 46268 2013-04-23 09:06:16
    @garek - Od '89 ludzie samodzielnie decydują na czym udupić. Nikt nie karze Ci nic robić - jesteś wolny możesz żyć powietrzem i miłością.
  • garek 2013-04-22 22:10:48
    winniczki strusie teraz alpaki na czym by tu jeszcze ludzi udupić

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.233.219.62
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.