PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

By ul pasował jak ulał, cz. 1

Autor: Dariusz Karwan, "Pasieka"5/2013

Dodano: 09-10-2013 14:57

Każdy pszczelarz stanął kiedyś przed odpowiedzią na jedno z fundamentalnych pytań w naszej profesji: jaki typ i rodzaj ula wybrać? Odpowiedź na nie, nie jest tak prosta jak mogłoby się to wydawać. Dlaczego? Należy zacząć od tego, że wybór ula determinowany jest bazą pożytkową (zwłaszcza w pasiekach stacjonarnych). Przyjmuje się bowiem, że w naszych warunkach klimatyczno-pożytkowych opłacalny lot pszczół po wziątek wynosi od 0,5 do 2 km.



Przeliczając to na hektary wynosi to odpowiednio od 706 do 1256. Jest to olbrzymi rejon, a informacje na temat tego, jakie rośliny znajdują się w okolicy pasieki dadzą nam odpowiedź, jakiego typu ule mamy postawić, by były dostosowane do naszej bazy pożytkowej, a jednocześnie odpowiadały nam jako pszczelarzom w pracy przy nich. Badając strukturę roślin miododajnych znajdziemy odpowiedzi na następujące pytania:

  • czy pożytek jest wczesny czy raczej późny?
  • czy pożytki są ciągłe czy przerywane?
  • jakie mogą być wielkości wziątku w ciągu dnia?
Jeśli znamy odpowiedzi na powyższe pytania, to z dużym prawdopodobieństwem możemy wybrać typ ula najlepszy dla danego rejonu. Oczywiście istnieje jeszcze bardzo wiele innych zmiennych i uwarunkowań, choćby dla przykładu: wiek i sprawność fizyczna pszczelarza, rodzaj gospodarki (wędrowna, stacjonarna), indywidualne preferencje, posiadana wiedza teoretyczna i praktyczna oraz wiele, wiele innych, ale z oczywistych względów pominę je w tych rozważaniach. Jeśli sumiennie rozpoznaliśmy nasze „pastwisko”, to możemy poprawnie wybrać nasz typ ula. Pamiętajmy również o tym, iż to typ ula uwarunkuje naszą dalszą działalność jako właściciela pasieki. To od tej decyzji zależy wybór naszego wyposażenia technicznego (miodarki, odsklepiarki, wózka pasiecznego, typu ramek (węzy), wielkości naszych pomieszczeń gospodarczych), a także wybór naszych przyszłych gatunków pszczół w hodowli. Pamiętajmy również o jeszcze jednej bardzo ważnej rzeczy - ul powinien zapewniać dobry rozwój rodziny pszczelej i jej dobrą kondycję przez cały rok oraz nie przysparzać zbędnej pracy pszczelarzowi. W naszym kraju istnieje parę typów uli:
  • Warszawski zwykły i poszerzany,
  • Dadant,
  • Wielkopolski,
  • Ostrowskiej,
  • Apipol,
  • Langstrotha,
  • pozostałe konstrukcje.

Różnią się miedzy sobą wielkością ramek, a co za tym idzie powierzchnią plastrów. Ta z kolei zależność wpływa na rodzaj wykonywanych czynności w danym typie ula. Trzeba bowiem pamiętać, iż dla normalnego rozwoju rodziny pszczelej (bez ograniczania matki w czerwieniu) wystarczy ok. 10 plastrów na ramce wielkopolskiej. Jednak czy będziemy ograniczać czerwienie czy wręcz przeciwnie zależy od naszych pożytków. Dlatego przy wyborze typu ula ogólnie powinniśmy się kierować zasadą czy chcemy wykorzystywać ramki szeroko-niskie, czy raczej ramki wąsko-wysokie? Na terenach naszego kraju, gdzie zimy są surowe i bardzo długie - dobrze zimują pszczoły na ramkach drugiego typu. Tam gdzie zimy są łagodniejsze - pierwszy typ ramek jest lepszym wyborem. Choć jest to zasada bardzo ogólna, ponieważ kondycja rodzin pszczelich zależy od wielu czynników, a typ ramki nie jest najważniejszy przy zimowaniu. Można także posiadać stosunkowo małe ramki, ale stworzyć z nich ramki o dużej powierzchni - zimując na dwóch lub trzech korpusach. Uzbrojeni w wiedzę na podstawie odpowiedzi na powyższe pytania możemy wybrać typ ula dla naszej gospodarki pasiecznej. Pamiętajmy jednak, że idealnego ula jeszcze nie wynaleziono. Czytałem różne opinie na temat typów uli i prawie każdy autor takich artykułów zachwalał typ ula, w którym aktualnie gospodaruje lub typ ula przez siebie wymyślony, malowany na specjalne kolory lub też, w ich przekonaniu, każda ściana ula powinna być pomalowana w inny deseń. Nie jest to prawdą - pamiętajmy, że pszczoły radzą sobie bez człowieka od bardzo dawna i żaden, nawet najwymyślniejszy ul tego nie zmieni. Od paru lat obserwuję dziuplę, w której zamieszkały pszczoły. Bez jakiejkolwiek pomocy człowieka rodzina ta radzi sobie wyśmienicie. Dlatego uważam, że ul powinien być możliwie najprostszą konstrukcją, która zapewni korzyści ekonomiczne i nie będzie przeszkadzać pszczołom w ich normalnym życiu. Każdy pszczelarz powinien samodzielnie podjąć decyzję o wyborze swojego przyszłego warsztatu pracy.

Typy uli

Ul warszawski zwykły jest najbardziej rozpowszechnionym typem ula w naszym kraju. Świetnie sprawdza się ta konstrukcja w pasiekach stacjonarnych, gdzie pożytki są słabe i przerywane. Jest to ul, który nie wymaga od pszczelarza dużej wiedzy fachowej z dziadziny biologii i hodowli pszczół. Zastosowana ramka wąsko-wysoka pozwala na zimowanie rodzin słabszych, które normalnie powinniśmy połączyć przed zazimowaniem. Zabudowa ciepła zastosowana w tej konstrukcji pozwala także pszczołom na szybki rozwój wiosenny bez dodatkowych nakładów pracy. Pisząc o tym typie ula warto jednak zwrócić uwagę na rozmiar i ilość ramek w gnieździe. Ul warszawski zwykły (16-ramkowy) posiada ramki o wymiarach 240 mm × 435 mm. Zazwyczaj konstrukcja ta nie posiada nadstawki chodź nie jest to regułą. Powierzhnia jednej ramki wynosi 10,44 dm2. Ogólna powierzchnia plastrów w tym ulu jest niewielka i wynosi 167 dm2. Taka pojemność plastrów jest za mała na pożytki obfite i ciągłe, dlatego ten typ ula rozpowszechnił się przede wszystkim na terenach, gdzie baza pożytkowa jest słaba.

Jeśli chodzi o ul warszawski poszerzony, to również jest to ul z ramką wąsko - wysoką, zwany także odwróconym Dadantem i jest to typowy leżak z nadstawką, szerszy od swojego poprzednika o 6 cm. W wersji 16-ramkowej wymiary ramek przedstawiają się następująco: ramka gniazdowa 300 mm × 435 mm. Ramka nadstawowa to 360 mm × 130 mm, czyli są to wymiary ramki wielkopolskiej w półnadstawce. Zazwyczaj w nadstawce ula warszawskiego poszerzonego mieści się ich 10 szt. Powierzchnia ramki gniazdowej wynosi 13,05 dm2, a ramki nadstawowej 4,68 dm2. Przy takiej ilości ramek ich całkowita powierzchnia wynosi 254,8 dm2, co stanowi już dużą powierzchnię użytkową - dla samego rozwoju pszczół oraz jako magazyn na miód. Konstrukcja ta posiada wiele zalet, jak wspomniałem na wstępie, ale nie jest pozbawiona i wad. Dennica jest przymocowana na stałe do ula, co utrudnia nam jej czyszczenie i kontrolowanie naturalnego osypu Varroa destruktor. Cały ul wykonany z drewna jest ciężki, dodatkowo zazwyczaj również daszek jest przymocowany na zawiasach do korpusu, co utrudnia przewożenie tego typu uli. Dlatego raczej jest stosowany w pasiekach przydomowych, stacjonarnych.

Ule warszawskie zwykłe i poszerzane obecnie występują na obszarze całej Polski, ale największe ich skupiska można spotkać w województwach: warmińsko-mazurskim, podlaskim, mazowieckim, łódzkim, świętokrzyskim, lubelskim, małopolskim i podkarpackim oraz opolskim i śląskim.

Dadant - tak jak poprzednia konstrukcja jest to typowy leżak nadstawowy, czyli ul kombinowany, mieszczący przeważnie po 15 ramek w dolnej części ula i 11 ramek w półnadstawce. Posiada dwa wylotki w układzie zabudowy ciepłej. Jego konstrukcja jest zbliżona do sześcianu i biorąc jego gabaryty pod uwagę raczej nie nadaje się do pasiek wędrownych w wersji drewnianej. Chyba, że zostanie wykonany z bardzo lekkich materiałów (styropian) wówczas uzyskujemy „fabrykę miodu”, która dodatkowo staje się mobilna. Ponieważ wymiary ramki gniazdowej wynoszą 435 mm × 300 mm, a ramki nadstawowej 435 mm × 150 mm daje nam to w sumie 266 dm2 (powierzchnia ramki gniazdowej wynosi 13,05 dm2, a ramki nadstawowej 6,52). Jest to powierzchnia zapewniająca dobrą gospodarkę pasieczną i dużą wydajność miodową. Warto zauważyć, że jest to ramka szeroko-niska i pszczoły na tak dużej ramce zimują dobrze, ale musimy zimować rodziny silne. Rozwój wiosenny także nie nastręcza większych kłopotów. Jest to jeden z największych uli w Polsce w związku z tym, wielkość toczka musi być również dobrana do gabarytów tej konstrukcji. Wadą w tym ulu jest przymocowana dennica do korpusu w ulach wykonanych z drewna. Poza tym ramka jest bardzo duża i jeśli jest pełna miodu staje się bardzo uciążliwa w obiegu (wyciagnięcie z ula, odsklepienie, odwirowanie). Ul ten również został rozpowszechniony na obszarze całego naszego kraju. Najwięcej pasiek wyposażonych w ten typ ula można spotkać w województwach: kujawsko-pomorskim, pomorskim, lubuskim, zachodniopomorskim oraz dolnośląskim.

Ul wielkopolski (stojak) - bardzo rozpowszechniony na terenie całej Polski. Jest to jednak ul bardzo wymagający, który nie wybacza błędów hodowlanych. Konstrukcja ta przeznaczona jest dla doświadczonych pszczelarzy, którzy dysponują wiedzą z zakresu biologii pszczół jak i też gospodarki pasiecznej. Bardzo dobrze sprawdza się w pasiekach stacjonarnych jak i też wędrownych. Niektórzy pszczelarze nazywają go uniwersalnym, ponieważ w ulu tym możemy praktycznie bez ograniczeń zwiększać i zmniejszać powierzchnię użytkową. Typowy ul wielkopolski mieści po dziesięć ramek w rodni i tyleż samo w pełnym wymiarowo korpusie. Ramki są szeroko-niskie o wymiarach 360 mm × 260 mm. W półnadstawce ramki są o połowę zmniejszone do rozmiarów 360 mm × 130 mm. Całkowita powierzchnia takiego ula w układzie dwa pełne korpusy i półnadstawka wynosi 234 dm2, przy czym tę powierzchnię możemy dowolnie powiększać dodając dodatkową półnadstawkę lub zamiast niej korpus pełnowymiarowy. Powierzchnia jednej ramki gniazdowej wynosi 9,36 dm2, a ramki półnadstawkowej 4,68 dm2. Układ ramek może być dowolny w zależności od preferencji pszczelarza - w układzie zabudowy ciepłej lub zimnej. Konstrukcja ta jest całkowicie rozbieralna łącznie z dennicą. Ułatwia to zachowanie czystości w ulu oraz umożliwia zastosowanie wielu rozwiązań technicznych tj. wysoką lub niską dennicę, dennicę osiatkowaną, możemy zastosować specjalne wkładki dennicowe do kontroli osypu naturalnego Varroa destruktor i wreszcie możemy zastosować dennicowe poławiacze pyłku. W ulu tym zazwyczaj zimujemy pszczoły na jednym korpusie stawiając go na półnadstawce w celu stworzenia tzw. poduszki powietrznej, aby stworzyć dogodniejsze warunki do przezimowania rodzin. Ul ten jest wykorzystywany przez pszczelarzy w województwach: zachodniopomorskim, lubuskim, dolnośląskim, pomorskim i kujawsko - pomorskim oraz wielkopolskim i łódzkim.

Ul Ostrowskiej - jest to ul wymyślony przez wielką polską pszczelarkę Panią prof. Wandę Ostrowską i jest to konstrukcja pozwalająca na zbiory miodu w rejonach bardzo słabych pożytkowo przy kapryśnej aurze, nadająca się dla pasiek wędrownych. Został on wymyślony przede wszystkim z myślą o rejonach Polski północno - wschodniej. Ul ten jest bardzo podobny w swojej budowie do ula wielkopolskiego stojaka z tą różnicą, że ramki są skrócone o 30 mm, czyli 360 mm × 230 mm. Powierzchnia użytkowa jednego korpusu na 10 ramkach wynosi 82,8 dm2 (pojemność ramki równa się 8,28 dm2). Przy takim skróceniu ramek możemy operować całymi korpusami bez większej obawy o niepotrzebne wychłodzenie gniazd. Zazwyczaj ul ten występuje jako stojak na trzech korpusach i wówczas jego pojemność całkowita wynosi 248 dm2. Ramka szeroko-niska sprawdza się podczas słabych i przerywanych pożytków jak i też przy ciągłych i obfitych. Zimowla przebiega w zasadzie na dwóch korpusach po 7 ramek w każdym. Minusem tego rozwiązania jest potrzeba zastosowania dodatkowych mat i ociepleń podczas zimowli. Musimy także brać pod uwagę nieprzewidywalną aurę zimową i bardzo wczesną wiosną lub wręcz pod koniec zimy kontrolować zapasy pokarmu i w razie potrzeby poddać pszczołom ciasto. Jest to całkowicie rozbieralna konstrukcja i możemy zastosować w niej te same rozwiązania jak w ulu wielkopolskim. Najwięcej pasiek z tym typem ula możemy spotkać w województwach: pomorskim, warmińsko-mazurskim, podlaskim, łódzkim, zachodniopomorskim i podkarpackim.

Ul typu Apipol - ta konstrukcja powstała z myślą operowania całymi korpusami tak jak w ulu Langstroth’a. Protoplastą tego rozwiązania był właśnie ten typ ula, w systemie Apipol zastosowano ramkę Langstroth’a obniżoną o połowę do 115mm. Wymiary ramki w systemie Apipol to 435 mm × 115 mm i jest to ramka szeroko-niska. Pojemność jednego korpusu z 10 ramkami wynosi 50 dm2, czyli jak łatwo policzyć jedna ramka posiada 5 dm2 pojemności. Zazwyczaj na rodnię przeznacza się cztery korpusy w zależności od siły rodziny. Ponieważ pojemność całego korpusu jest stosunkowo nieduża operuje się tutaj całymi korpusami bez obawy pogorszenia warunków bytowania pszczół. Pszczoły bardzo szybko zagospodarowują tak małe ramki, dlatego należy bardzo często kontrolować rodziny pod względem wolnego miejsca. Konstrukcja ta pozwala na uzyskanie miodu z każdego praktycznie pożytku. Dodatkowo przy wirowaniu miodu można zmechanizować cały ten proces. Odbierając całe korpusy usuwamy pszczoły poprzez wydmuchanie ich z uliczek na zewnątrz. Następnie całe korpusy ustawione w piramidy transportowane są do pracowni. W miejsce zabranych korpusów wstawiamy korpusy z pustymi ramkami. Zimujące pszczoły w tym typie ula muszą być przygotowane bardzo dobrze i posiadać wystarczające zapasy pokarmu. Zimujemy zazwyczaj na dwóch lub trzech pełnych korpusach przy zabudowie ciepłej. Bardzo dobrze sprawdza się w tej konstrukcji dennica wysoka. Ul ten wykorzystywany jest raczej w pasiekach wędrownych przez doświadczonych pszczelarzy. Występuje w województwach: pomorskim, warmińsko-mazurskim, podlaskim, łódzkim, zachodniopomorskim i podkarpackim oraz wielkopolskim.

Kolejnym przedstawicielem ula korpusowego jest ul Langstrotha o ramce szeroko-niskiej i wymiarach 435 mm × 230 mm, co daje nam 100 dm2 w każdym korpusie. Konstrukcja ta została stworzona w zasadzie na zmówienie pszczelarzy amerykańskich i kanadyjskich. Chodziło o stworzenie takiego ula, aby można było operować całymi korpusami, a przy tym zmechanizować odbieranie miodu oraz aby nie trzeba było tak często kontrolować wolnego miejsca w ulu. W ten sposób skonstruowano ul Langstroth’a o ramce 448 mm × 232 mm. W Europie znormalizowano ten wymiar do podanego wcześniej i konstrukcja ta występuje w zasadzie jako ul z czterema korpusami. Jest on całkowicie rozbieralny podobnie jak poprzednie konstrukcje w układzie stojaka. Ul ten jednak na terenie Polski nie cieszy się dużym zainteresowaniem. Powodem takiego stanu rzeczy jest to, że nasz kapryśny klimat nie pozwala w zasadzie na operowanie korpusami z tak dużą ramką. Za to świetnie sprawdza się w klimacie ciepłym, gdzie rodziny pszczele szybko dochodzą do siły i chętnie zagospodarowują kolejne korpusy. Rodziny zimuje się w tym ulu na dwóch korpusach po ok. 7-8 ramek. Rzadko są to dwa pełne korpusy, chyba że rodzina jest bardzo silna. Podobnie jak w poprzednich konstrukcjach należy zwracać baczną uwagę pod koniec zimy na stan zapasów w ulu. Dodatkowym bodźcem do takiego zachowania jest to, że w zasadzie ul ten występuje w wersji jednościennej bez ocieplenia, a to powoduje większe zużycie pokarmu przez okres zimy. Dlatego musimy zwiększyć dawkę zapasu zimowego na rodzinę, aby rodziny nie osypały się z głodu wczesną wiosną. Dodatkowo pszczelarze używają specjalnych mat docieplających, aby zmniejszyć straty ciepła w okresie zimowym. Dobrym rozwiązaniem konstrukcyjnym jest wykonanie tego ula ze styropianu, wówczas nie musimy dodatkowo docieplać rodzin. Można tę konstrukcję spotkać w województwach: zachodniopomorskim, dolnośląskim, pomorskim i kujawsko-pomorskim oraz wielkopolskim.

Pozostałe konstrukcje

Oprócz wymienionych uli istnieje jeszcze bardzo wiele konstrukcji pochodnych, które różnią się od swoich protoplastów, przede wszystkim wielkością ramek. Poza tym, należy stwierdzić, iż wszystkie typy uli objęto standaryzacją i możemy je nabyć w wersjach 10- lub 12-ramkowych. Co stanowi bardzo dobre rozwiązanie, ponieważ zalety np. Dadanta można wykorzystać w pełni w pasiekach wędrownych bez obawy o mobilność całej konstrukcji. Poza tym ule te są całkowicie rozbieralne i możemy stosować różne dennice w zależności od profilu gospodarki pasiecznej, a także ustawiać gniazdo w zabudowie ciepłej lub zimnej. Jednak takiego ula rozbieralnego 10-ramkowego nie możemy nazywać Dadantem. Jest to konstrukcja na ramce Dadanta, a to wielka różnica.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że na bazie wymienionych powyżej uli wielu pszczelarzy stara się stworzyć konstrukcje bardzie wydajne pod względem miodu. Dla przykładu można tutaj przytoczyć ul o ramce wielkopolskiej, ale obniżonej do 180mm. Konstrukcja ta łączy w sobie wiele cech różnych rozwiązań. W ulu tym operujemy całymi korpusami, przy czym w porównaniu z ramką Ostrowskiej jest lepiej i szybciej zagospodarowywana przez pszczoły bez strat energii i ciepła. Dodatkowo zostało wyeliminowane ciągłe kontrolowanie miejsca w ulu - tak jak ma to miejsce w konstrukcji Apipol. Poza tym ramki o wymiarze 360mm × 180mm są bardzo „poręczne” i nie nastręczają kłopotów przy ich obrocie w pasiece podczas całego sezonu. Najistotniejszą cechą takiego rozwiązania jest to, iż bardzo dobrze możemy wykorzystać wszystkie pożytki od tych śladowych do obfitych ciągłych, a uzyskany miód jest zazwyczaj bardzo czysty odmianowo. Konstrukcja ta jest raczej przeznaczone dla doświadczonych pszczelarzy, którzy prowadzą wędrowną hodowle pszczół.

Oprócz takich konstrukcji istnieją jeszcze np. leżaki wielkopolskie na 20 lub 24 ramki z półnadstawką lub bez niej. Ule te są bardzo proste w obsłudze i dobrze nadają się dla początkujących adeptów sztuki pszczelarskiej. Rodnię od miodni oddzielamy pionową kratą metalową i w ten sposób regulujemy wielkość gniazda. Wydajność miodowa z takiej konstrukcji jest raczej średnia, ale nawet duże błędy hodowlane same pszczoły potrafią „nadrobić” niejako za pszczelarza.

Możemy również spotkać się z ulem warszawskim poszerzonym, ale liczącym 20 ramek bez półnadstawki. Podobnie jak poprzednia konstrukcja jest ona bardzo prosta w obsłudze i stosowana z powodzeniem w pasiekach stacjonarnych.

Takich konstrukcji pośrednich jest w naszym kraju bardzo dużo i ciężko jest odnieść się do nich wszystkich, dlatego ograniczyłem się do uli typowych i najbardziej rozpowszechnionych.

Pojemność Ula

Dlaczego tak bardzo powinniśmy zwracać uwagę na pojemność naszego przyszłego ula. Zacznijmy od wyjaśnienia samego pojęcia - pojemność ula jest to taka przestrzeń plastrów znajdujących się w ulu, która zapewnia prawidłowy rozwój rodziny pszczelej oraz pełne wykorzystanie każdego pożytku w czasie trwania całego sezonu. Wyobraźmy sobie taką sytuację, że zakwita robinia akacjowa i warunki pogodowe są bardzo sprzyjające. Dzienny wziątek w takiej sytuacji może liczyć nawet ok. 10kg na ul i te dziesięć kg musi zmieścić się w ulu bez zalewania nektarem rodni. Przyjmuje się w uproszczeniu, że jedna ramka miodu to trzy ramki nakropu. Dlatego po rozpoznaniu naszego „pastwiska” musimy dość precyzyjnie obliczyć pojemność naszych uli, aby wykorzystać wszystkie pożytki w ciągu sezonu w sposób maksymalny. Takie potraktowanie tego zagadnienia w efekcie przyniesie nam wymierne korzyści ekonomiczne, a przy tym obniżyć może nasze nakłady pracy np. w rozładowywaniu nastroju rojowego w rodzinach.

Poza tym pojecie pojemności ula przedstawione powyżej jest obrazem czysto matematycznym, ponieważ od podanych wartości musimy odjąć po kilka procent ze względów biologicznych samej rodziny pszczelej. Dlatego to zagadnienie nabiera dużego znaczenia, kiedy rozpatrujemy pojemność ula, rasę matki oraz bazę pożytkową. Tym jednak zagadnieniem zajmę się w jednym z kolejnych artykułów. Cdn.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 100.26.182.28
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.