PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Chelaty źródło minerałów

Składniki pokarmowe w paszy podaje się świniom w różnej formie, zarówno chemicznej, jak i fizycznej. To właśnie od niej zależy wykorzystanie substancji odżywczych przez zwierzę. Zależności te pokażemy na przykładzie chelatów.



Dostarczając składniki pokarmowe, nie można zapominać o ich formie, która decyduje o efektywności żywienia. Trzeba przy tym pamiętać, że im lepsze źródło składników odżywczych, tym cała mieszanka staje się droższa. Znalezienie odpowiedniej dla konkretnej chlewni relacji między kosztem a jakością paszy ma swoje odzwierciedlenie w zdrowotności stada.

Coś zamiast soli

Dodatki, czyli składniki mineralne (żelazo, mangan, kobalt, cynk, miedź), występują w mieszankach paszowych najczęściej w postaci soli tych pierwiastków. W organizmie zwierzęcym taka nieorganiczna forma (np. żelaza) musi zostać uaktywniona poprzez proces redukcji (w wypadku żelaza pierwiastek ten przechodzi z trzeciego stopnia utlenienia na drugi) i dopiero wówczas istnieje możliwość przejścia tak zmienionego pierwiastka przez ściany przewodu pokarmowego i udziału w dalszych etapach metabolicznych.

Jednym ze sposobów na ułatwienie przyswajania składników mineralnych z przewodu pokarmowego jest użycie w paszy ich organicznych form, czyli chelatów. Dzięki ich szczególnej budowie nie ma potrzeby rozkładu jonowego składników mineralnych w przewodzie pokarmowym. W czasie trawienia zmniejsza się też dodatkowe reakcje uwolnionych jonów z innymi składnikami paszy, które bardzo ograniczają wchłanianie tych pierwiastków. Dodatkową zaletą chelatów jest to, że nie reagują z tlenkami, fosforanami ani z wodorotlenkami, co też pozytywnie wpływa na procesy wchłaniania zawartych w nich składników mineralnych.

Z uwagi na budowę i cechy chemiczno-fizyczne nie wszystkie pierwiastki nadają się do zchelatowania, dlatego w żywieniu zwierząt można w tej formie podawać jedynie żelazo, mangan, kobalt, cynk i miedź.

Stosowanie

Niełatwo określić, ile w danym źródle składnika mineralnego znajduje się jego formy organicznej, czyli jaki jest poziom zchelatowania danego pierwiastka. Pojawiające się na rynku chelaty mają bardzo różne ceny, które mogą wynikać właśnie z tych różnic w składzie preparatów. Sposoby analizy nie są, niestety, dostępne dla rolnika i musi on raczej polegać na renomie firmy, która dany produkt sprzedaje. Dobrze, gdy w takiej firmie prowadzony jest system kontroli jakości, uwzględniający analizę każdej partii wyprodukowanego chelatu.

Stosowanie poszczególnych chelatów zostało uregulowane przez UE. Uwzględniona w Dyrektywie 1334/2003 graniczna  zawartość pierwiastków śladowych odnosi się do ich ogólnej ilości w mieszance paszowej pełnoporcjowej (uwzględniając wszystkie ich źródła) i wyrażona jest w mg/kg.

  • Miedź: świnie: prosięta do 12. tygodnia – 170, inne świnie – 25; bydło: przed rozpoczęciem okresu przeżuwania oraz substytuty mleka – 15, inne mieszanki paszowe pełnoporcjowe – 15, pozostałe – 35; owce – 15; ryby – 25, pozostałe gatunki – 25.
  • Cynk: zwierzęta domowe – 250; ryby – 200, substytuty mleka – 200; pozostałe gatunki – 150.
  • Żelazo: owce – 500; zwierzęta domowe – 1250; świnie – prosięta do tygodnia przed odstawieniem od maciory – 250, inne świnie – 750; pozostałe gatunki – 750.
  • Mangan: ryby – 100; pozostałe gatunki – 150.
  • Kobalt: dla wszystkich zwierząt – 2.

Ważne pierwiastki

Cynk – jest składnikiem enzymów, pełni też w nich rolę katalizatora i regulatora. Bierze udział w wydzielaniu i działaniu hormonów (m .in. insuliny, hormonów tarczycy, testosteronu, hormonu wzrostu. Odpowiada za tworzenie keratyny, syntezę kwasu nukleinowego. Pełni też funkcje immunologiczne, a jako składnik enzymów uczestniczy w przemianach węglowodanów, tłuszczów i białek. Cynk jest też ważnym elementem w strukturze wapiennej kości. Przy jego udziale odbywa się również regulacja apetytu, dzięki działaniu na ośrodkowy układ nerwowy.
Miedź – uczestniczy w procesach oddychania komórki, przemianach węglowodanów i tworzeniu kości. Ponadto wpływa na prace serca oraz rozwój tkanki łącznej. W niektórych opracowaniach podaje się, że miedź w formie nieorganicznej dodana do mieszanki ma silne działania utleniające, co może wzmagać jełczenie tłuszczu, który jest zawarty w paszy.
Żelazo – w organizmie działa ochronnie przed procesami utleniania. Jest przede wszystkim nośnikiem tlenu we krwi, ale też ogrywa ważną rolę w przemianie energii i białka. Uczestniczy w reakcjach oksydoredukcyjnych i transporcie elektronów. Brak tego pierwiastka wywołuje m.in. niedostateczną reakcję immunologiczną na pojawiającą się infekcję.
Mangan – składnik enzymów, które odpowiadają za przemiany węglowodanów i tłuszczów. Oddziałuje na wzrost kości i odporność, a także bierze udział w procesach związanych z reprodukcją.
Kobalt – składnik wielu enzymów. Jest również częścią kobalaminy, czyli witaminy B12, która reguluje produkcję czerwonych krwinek. Stały deficyt tego pierwiastka może m.in. doprowadzić do niedokrwistości, opóźnienia we wzroście.

Źródło: "Farmer" 01/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.249.22
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.