PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kwaśne trawy

Użytki zielone na glebach kwaśnych słabo plonują. Z runi wypierane są szlachetne gatunki traw i rośliny motylkowate. Uzyskana pasza ma mierną wartość żywieniową, bo zawiera mało białka i składników mineralnych. Stosowanie wapna zapobiega temu zjawisku. Najlepiej robić to jesienią. Rozwojowi i lepszemu plonowaniu wartościowych gatunków traw sprzyja jedynie lekko kwaśny odczyn gleby.



Silniejsze zakwaszenie powoduje ich zamieranie. Zanikają także rośliny motylkowate – składnik runi o najwyższej zawartości białka. Ich ubytek decydująco wpływa na spadek wartości żywieniowej zielonki. W runi zaczynają dominować chwasty, którym sprzyja niskie pH gleby.

Obniżenie wielkości plonu i zmiana jego składu botanicznego to jednocześnie wzrost kosztu produkcji pasz na użytkach zielonych. Jest to między innymi wynikiem konieczności stosowania większych dawek nawozów azotowych. Poziom nawożenia azotowego przy niskim pH musi być bardzo wysoki, ponieważ w tych warunkach przyswajalność tego składnika dla roślin jest niska. Przy pH poniżej 5,0 wykorzystanie azotu podanego w formie amonowej spada nawet poniżej 50 proc. Przy wyższym odczynie gleby dostępność azotu mineralnego dla traw rośnie, a dawki nawozu mogą ulec obniżeniu. Dużą ilość azotu wprowadzają do gleby bakterie brodawkowe rozwijające się na korzeniach roślin motylkowatych.

W walce z suszą

Wapń w roślinach spełnia funkcję regulatora pobierania pozostałych składników pokarmowych, a także stanowi ważny składnik budulcowy ściany komórkowej. Wchodzi w skład wielu enzymów, bierze udział w regulacji ciśnienia osmotycznego komórek.Raz wbudowanynie przemieszcza się, co oznacza, że jego niedobór nie może być uzupełniony przez przeniesienie ze starszych do młodszych liści czy nasion. Na glebach zasobnych w wapń trawy silnie się krzewią i ukorzeniają, co potęguje ich wzrost i siłę konkurencyjną wobec chwastów. Są także bardziej odporne na letnie susze. Z procesem tym związana jest także zwiększona przyswajalność fosforu. Pierwiastek ten również stymuluje wzrost systemu korzeniowego traw łąkowych i roślin motylkowatych.

Wapń ożywia glebę

Wapnowanie użytków zielonych ma na celu nie tylko zaopatrzenie roślin w ten pierwiastek, ale także zapobieganie degradacji gleb. Na użytkach niewapnowanych następują daleko idące zmiany cech fizycznych i chemicznych gleby. Próchnica wobec braku jonów wapnia tworzy związki dobrze rozpuszczalne w wodzie i jest wypłukiwana do głębszych warstw. Ponieważ spełnia ona funkcję lepiszcza gruzełek glebowych, jej brak wywołuje utratę struktury gruzełkowatej przez glebę, a tym samym dochodzi do załamania stosunków powietrzno-wodnych. W warunkach łąk grądowych oznacza to powstawanie w glebie oglejeń, warstwowego jej niedotlenienia i zamierania życia biologicznego. Gleba taka przy znacznej wilgotności zlepia się, wysuszona natomiast silnie twardnieje, tworząc na swej powierzchni skorupę. Utrata struktury powoduje silne zmniejszenie właściwości sorbcyjnych. Gleba traci więc zdolność okresowego magazynowania składników pokarmowych i wody. Brak wapnia spowalnia tempo rozkładu substancji organicznej. Wolniejsza mineralizacja oznacza mniejszą dostępność uwalnianych tą drogą składników mineralnych dla roślin. Proces nitryfikacji, który najefektywniej przebiega, gdy odczyn gleby jest słabo kwaśny, zastępuje denitryfikacja, która oznacza bezpowrotne straty azotu ulatniającego się do atmosfery.

Miejsce brakującego wapnia zajmują w roztworze glebowym toksyczne dla traw jony glinu i manganu. To z ich powodu dochodzi do zamierania szlachetnych gatunków traw łąkowych. Powodują bowiem zakłócenia w rozwoju systemu korzeniowego.

Niskie pH sprawia, że część makroelementów jest niedostępna dla roślin. Fosfor występuje w glebie przede wszystkim w postaci fosforanów żelaza, glinu, wapnia i magnezu, które w środowisku kwaśnym są trudno rozpuszczalne. Podobnie magnez w glebach kwaśnych występuje w formie niedostępnej. Z kolei potas pobierany jest w nadmiarze. Jego wysoka koncentracja w roślinach pastewnych okazuje się dla zwierząt niebezpieczna, zakłóceniu ulega zaopatrzenie w mikroelementy. O ile mangan pobierany jest przez rośliny w nadmiarze, to ilości molibdenu, miedzi i cynku są zbyt niskie w stosunku do ich potrzeb.

Kwaśny odczyn wpływa także negatywnie na życie biologiczne gleby. Wiele gatunków bakterii ginie lub przechodzi w formę życia utajonego, a ich miejsce zajmują grzyby znacznie odporniejsze na niskie pH. Dotyczy to między innymi bakterii współżyjących z roślinami motylkowatymi. Bakterie brodawkowate nie rozwijają się na korzeniach czerwonej koniczyny przy pH poniżej 4,5. Wapnowanie jest więc zabiegiem podnoszącym żyzność gleb kwaśnych, umożliwiającym skuteczne stosowanie innych zabiegów agrotechnicznych.

Ile na hektar?

Odkwaszanie użytków zielonych należy zawsze analizować, uwzględniającwyjściowe pH gleby i ilość zawartej w niej próchnicy. Tę drugą cechę w uproszczeniu oddaje przydział do jednej z kategorii agronomicznych. Na glebach mineralnych nawozy wapniowe należy stosować w ilościach gwarantujących utrzymanie ich odczynu w przedziale pH 5,5–6,5, natomiast na organicznych w przedziale pH 5,0–5,5. Wapnowanie użytków zielonych jest bezwzględnie konieczne, gdy pH gleb mineralnych spadnie poniżej wartości 5,0, a pH gleb organicznych poniżej 4,5. Szczególnej troski wymagają użytki zielone z dużym udziałem roślin motylkowatych w runi.Dawki wapna nie można zaniżać, gdyż jest wtedy nieefektywna. Optymalną będzie taka, która umożliwia doprowadzenie pH gleby do dolnej granicy jego optymalnego przedziału.

W wapnowaniu użytków zielonych należy zwrócić szczególną uwagę na dobór optymalnej dawki nawozu zależnej od pH gleby i zawartości próchnicy. Najczęściej kształtuje się ona na poziomie 1–1,5 t/ha w przeliczeniu na CaO w odstępach co 4–6 lat. W zakresie częstotliwości stosowania wapnia podstawową rolę odgrywa skład granulometryczny gleb, a mianowicie im lżejsza jest gleba, tym należy ją częściej wapnować, lecz za pomocą mniejszych dawek. Stopniowy efekt odkwaszania gleby ma wpływ na systematyczną sukcesję roślinności w kierunku wzrostu udziału w runi wartościowych traw pastewnych i motylkowatych. Na glebach zwięzłych gliniastych, zwłaszcza w wypadku renowacji użytków zielonych silnie zakwaszonych, skuteczne są nawozy typu tlenkowego, które cechują się większą rozpuszczalnością i szybszym działaniem.

Efekty wapnowania uwidaczniają się stosunkowo późno od momentu wykonania zabiegu, gdyż wapń wprowadzony jest jedynie na powierzchnię darni i powoli przenika do głębszych warstw gleby. W formie węglanowej na przestrzeni roku przemieszcza się w głąb zaledwie na 2–4 cm. Dlatego widoczne skutki wapnowania są zauważalne dopiero w drugim, a nawet trzecim roku po przeprowadzeniu zabiegu. Czas ten potrzebny jest nie tylko na przemieszczenie się wapnia w głąb strefy korzeniowej, ale także do przebiegu szeregu procesów następujących w glebie w wyniku wapnowania, takich jak wzrost aktywności mikroflory, poprawa struktury gleby. Optymalny termin wapnowania łąk i pastwisk to późna jesień. Zabiegu tego nie należy łączyć w jednym roku z zasilaniem użytku gnojowicą lub gnojówką. Powoduje bowiem duże straty azotu z tych nawozów.

źródło: Farmer 15/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.232.88
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.