PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nawłoć (nie)dobra dla pszczelarzy

Nawłoć (nie)dobra dla pszczelarzy

Autor:

Dodano:

Rodzaj Solidago (nawłoć) liczy w Polsce tylko pięć gatunków, z tej liczby tylko nawłoć pospolita (Solidago virgaurea) jest rodzimym gatunkiem, która występuje w lasach - znacznie rzadziej na otwartych przestrzeniach. Pozostałe gatunki, z nawłocią kanadyjską (S. canadensis) i nawłocią późną (S. gigantea) zostały sprowadzone z Ameryki jako rośliny ozdobne i miododajne. Oba wymienione gatunki szybko rozprzestrzeniły się po całej Europie, z wyjątkiem najzimniejszych, północnych fragmentów kontynentu.



W Polsce występują wszędzie, z wyjątkiem wyższych partii gór. Do stosunkowo szybkiego rozprzestrzeniana się tych nawłoci znacząco przyczynili się sami pszczelarze, którzy nasadzają ją przy swoich pasiekach. Łącznie wszystkie te nawłocie kwitną od końca lipca aż do października wytwarzając ogromne ilości nasion. W związku z tym rośliny te zostały zakwalifikowane do najbardziej ekspansywnych roślin obcego pochodzenia. Tworzą również rozłogi, przy pomocy których rozmnażają się wegetatywnie. Wszystkie gatunki nawłoci wytwarzają substancje, które wydzielane do gleby utrudniają zasiedlanie środowiska rodzimymi gatunkami roślin. Allelopatyczne działanie nawłoci na glebę trwa długo, ponieważ nawet po jej wyniszczeniu środowisko to długo jeszcze nie jest zasiedlane innymi roślinami.

Nowa sytuacja pszczelarstwa

Po wielkiej zmianie ekonomiczno-społecznej w latach 1989-1990 w Polsce, w wielu rejonach kraju powstały liczne nieużytki, które stosunkowo szybko zostały zasiedlone przez oba gatunki. Dotychczas rozproszona nawłoć zaczęła tworzyć zwarte łany – ku wielkiej radości pszczelarzy posiadających pasieki w pobliżu. Na rynku miodu pojawiła się nowa odmiana miodu – oficjalnie dotąd jeszcze nie ujęta w Polskiej Normie. W związku z tym, że nawłocie kwitną tak długo, trudno jest uzyskać wcześnie dojrzały miód. W swojej pasiece zazwyczaj odbieram ten miód w połowie września i natychmiast po jego odwirowaniu przystępuję do karmienia i leczenia pszczół z warrozy. Warto dodać, że w przypadku łanowego, wielohektarowego występowania nawłoci i przy sprzyjającej pogodzie wydajność miodu z tej rośliny może być porównywalna tylko z wydajnością miodu z rzepaku ozimego. W związku z tak późnym karmieniem pszczół, w pasiece niewodnickiej podaje się tylko syrop przemysłowy, aby nie męczyć pszczół rozkładaniem sacharozy. W tym miejscu zaczynają się problemy ze zdrowotnością pszczół. Po pierwsze dlatego, że na Nizinie Śląskiej w normalnych warunkach (bez nawłoci) pszczelarze przystępują do karmienia i leczenia pszczół o miesiąc wcześniej. Oszczędzają zatem robotnice przygotowujące się do zimowli, które już nie uczestniczą w pracach głównych rodziny, tylko żerują i spokojnie oczekują zimy na bocznych ramkach gniazda. Jeżeli pszczołom na przełomie sierpnia i września nie brakuje pożywienia białkowo-węglowodanowego, to pszczelarz mówi o swoich podopiecznych, że są zadbane i "tłuste", ponieważ zimujące robotnice wypełniają swe organizmy ciałami białkowo-tłuszczowymi.

Rodzina pszczela na pożytku nawłociowym

Wróćmy do pożytku nawłociowego. Oto mamy początek września i pojawia się łan kwitnącej nawłoci. Pszczelarze czekają, co zrobią pszczoły, a one – kto żyw ciągnie w pole. Przygotowania do zimowli zostają przerwane, matki intensyfikują znoszenie jaj. Jeżeli jest długa i ciepła jesień, następne pokolenie robotnic zdołają przygotować się do zimowli, jeżeli nie – rodzina pszczela wchodzi w zimowlę nie w pełni przygotowana do niskich temperatur. Dochodzą ogromnie destrukcyjne skutki inwazji warrozy. Wiemy przecież, że w trakcie pożytków produkcyjnych nie wolno nam używać żadnych chemicznych środków warroabójczych. Zaś kwasy organiczne (z wyjątkiem kwasu mrówkowego) są mało skuteczne, ponieważ większość dojrzałych samic Varroa d. znajduje się bezpieczna pod zasklepami larw.

Tak więc w wyniku istnienia w danej okolicy produkcyjnego miodu nawłociowego powstaje w rodzinie pszczelej tak oto sytuacja:

1. Do zimowli rodzina pszczela wchodzi osłabiona warrozą i licznymi chorobami jej towarzyszącymi jako wynik spóźnionego, jesiennego leczenia tej choroby.

2. Rodzina pszczela ma zbyt mało czasu na pełne przygotowanie się do zimowli, co skutkuje ponadnormatywnymi osypami pszczół zimowych.

3. Pszczelarze wprawdzie twierdzą, że pszczoły dobrze zimują na miodzie nawłociowym, ale po zimowli 2012/2013 zaczynam mieć wątpliwości. Otóż, po ostatnim miodobraniu nawłoć kwitła prawie do końca października i pszczoły cały czas donosiły nektar z tej rośliny. Nie zaobserwowałem w pobliskim lesie świerkowym żadnej spadzi, zatem robotnice mogły do pokarmu dołożyć tylko miód nawłociowy i z ostatnich kwiatów jesiennych, a mimo to już od pierwszego oblotu pszczół (6 marzec 2013) dała się zauważyć biegunka pszczół. Po 10 kwietnia – kiedy wreszcie przyszła wiosna – wiele rodzin padło (8-10% stanu wyjściowego!) na wskutek silnej biegunki pszczół, a większość były mocno osłabione. Tylko nieliczne przezimowały normalnie – bez ponadnormatywnych osypów pszczół. Powstaje podejrzenie, że w warunkach bardzo długiej zimy, miód nawłociowy może być szkodliwy dla prawidłowej zimowli rodziny pszczelej.

Wnioski

Powstaje proste pytanie: Co należy zrobić, aby "przekleństwo" bogactwa nawłoci, przekuć jesienią na "błogosławieństwo" dla pszczelarza? Odpowiedź jest bardzo trudna, ale na podstawie własnych obserwacji i literatury przedmiotu można podać tylko trzy wskazówki postępowania:

1. Po lipie, tak szybko jak jest to możliwe leczyć pszczoły z warrozy, np. odymianiem Apiwarolem (najlepiej 4 × co 5 dni, ale jak braknie nam czasu 4 × co 4 dni i w najgorszym przypadku 4 × co 3 dni). W tej sytuacji, co najmniej połowę roztoczy zniszczymy i po miodobraniu jesienią należy powtórzyć leczenie.

2. Jeżeli są niewielkie ilości miodu nawłociowego – pozostawić na zimę i normalnie w sierpniu przystąpić do karmienia i leczenia pszczół.

3. Zgoła odmienna sytuacja jest u znacznej liczby pszczelarzy, którzy letnich pożytki nie kończą na lipie. Jeszcze ostatnie lipy kwitną (leśne), gdy zaczyna kwitnąć gryka i zaraz po niej niektórzy pszczelarze wywożą swoje pasieki na wrzosy i po powrocie z nich jeszcze mogą trafić na pełnię kwitnienia nawłoci późnej. Nie mają oni chwili czasu na letnie przeleczenie pszczół, a inwazja warrozy staje się w rodzinach pszczelich coraz groźniejsza. Należy wówczas przenieść zabieg leczenia na wiosnę, na okres przed dołożeniem korpusów miodowych. Po pierwszym, dokładnym przeglądzie wiosennym mamy na leczenie pszczół do dyspozycji od trzech do czterech tygodni i wówczas "rozprawiamy się" z warrozą, która nie tylko przezimowała wraz naszymi pszczołami, ale już się zaczęła rozwijać z chwilą podjęcia czerwienia przez matki. Przecież wiemy, że każda wyeliminowana samica Varroa d. na wiosnę oznacza o kilkaset sztuk roztoczy mniej w październiku. Dlatego, warto poświęcić trochę czasu i wysiłku na wiosnę, aby mieć w miarę zdrowe pszczoły aż do jesieni.

4. Zlecić nauce badanie wpływu miodu nawłociowego na przebieg zimowli pszczół. Oczywiście, takie zlecenie może zrealizować duża organizacja pszczelarska, np. taka jak Polski Związek Pszczelarski. Ostatecznie pszczelarze systematycznie płacą składki członkowskie, nie tylko po, aby zarząd PZP tylko liczył straty po zimie…

Kończąc ten artykuł, wyrażam nadzieję, że każdy pszczelarz sam odpowie sobie na pytanie: Czy nawłoć jest dla niego błogosławieństwem czy przekleństwem? Straty w pogłowiu pszczół (ponad 30%) po tegorocznej, wyjątkowo długiej zimie nakazują do poszukiwań przyczyn tego stanu rzeczy. Przecież w naszym klimacie nawet najdłuższa zima jest rzeczą normalną, natomiast masowe ginięcie rodzin pszczelich już nie…



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • glait 2016-12-31 10:51:11
    Nie wiem czy dobrze zrozumiałem ... czy autor proponuje ośmiokrotne dymienie?! To chyba artykuł sponsorowany przez producentów chemii. Ludzie opamiętajcie się!!!!
  • Polbart 2015-09-01 19:59:28
    Bo młode pszczoły się nie wysrały, dlatego taka zimowla

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.218.88
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.