PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kontrola wirusów grypy

Kontrola wirusów grypy

Autor:

Dodano:

Tagi:

Wirusy grypy (Influenza virus, IV) zakażają ludzi i wiele gatunków zwierząt. Z uwagi na ich zdolność adaptacji do różnych gospodarzy są one rozprzestrzenione niemal na całym świecie. Znane są przypadki transmisji tych szczepów od zwierząt do ludzi oraz od ludzi do zwierząt, aczkolwiek zjawisko to nie występuje na dużą skalę.



Głównym rezerwuarem IV są dzikie ptaki wodne, ale także świnie odgrywają istotną rolę w ekologii choroby. Spośród zwierzęcych szczepów IV patogennych dla ludzi najczęściej izolowanymi są wirusy grypy ptaków i świń. Poniżej przedstawione zostaną najnowsze, ważne z punktu widzenia hodowców dane na ten temat, prezentowane ostatnio na światowych kongresach i portalach naukowych.

Ptaki jako zwierzęcy rezerwuar wirusów grypy

Do 1997 roku były tylko dwa doniesienia o zakażeniu laboratoryjnym ludzi wirusem grypy ptaków, których jedynym objawem klinicznym było zapalenie spojówek.

Od marca 1997 r., kiedy doszło do przełamania bariery gatunkowej przez szczep H5N1 na obszarze Hongkongu, do chwili obecnej na świecie zachorowało ogółem 608 osób. Z tej liczby 359 przypadków (59 proc.) zakończyło się zejściem śmiertelnym zainfekowanych pacjentów.

Największą liczbę zakażeń stwierdzono w 2006 r. Najliczniejsze zachorowania wystąpiły w Iraku, Indonezji i Wietnamie, gdzie ogółem zachorowały 482 osoby, a zmarło 280 chorych. W roku 2012 zanotowano 19 przypadków śmiertelnych.

Szczegółowe dane dotyczące potwierdzonych laboratoryjnie przypadków zakażeń ludzi na świecie wirusem grypy ptasiej H5N1 przedstawiono w tabeli 1.

Świnie jako zwierzęcy rezerwuar wirusów grypy

Zgodnie z ostatnimi wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization, WHO), Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (Food and Agriculture Organization of the Unitetd Nations, FAO) oraz Centrum Kontrolowania Chorób i Prewencji (Centers for Diseases Control and Prevention, CDC), szczepy IV izolowane od świń określane są jako wirusy grypy świń (świne influenza virus, SIV), natomiast szczepy SIV izolowane od ludzi są oznaczane symbolem "v", np. szczep H3N2 SIV izolowany od ludzi jest oznaczany: A(H3N2)v.

Zakażenia ludzi wirusami grypy świń o ciężkim przebiegu mają charakter sporadyczny, aczkolwiek jak wskazują na to wyniki badań serologicznych, będące pośrednim dowodem zakażenia, do infekcji dochodzi dosyć często. W zależności od kraju szacuje się, że 20-80 proc. osób stykających się zawodowo ze świniami posiada przeciwciała przeciw SIV. Według danych krajowych, szacunkowy odsetek ludzi mających zawodowy kontakt z trzodą chlewną, posiadających we krwi przeciwciała swoiste dla wirusów grypy świń, wynosi ok. 35 proc. W ostatnim czasie w USA od ludzi izoluje się nowy wariant genetyczny potrójnego rekombinanta podtypu H3N2 wirusa grypy świń.

Pod koniec lipca 2009 r. w stanie Kansas doszło do zachorowania dziecka z objawami typowymi dla grypy. Ustalono, że dziecko miało bezpośredni kontakt ze świniami w czasie pokazów zwierząt hodowlanych. Badaniem laboratoryjnym wymazów z nosa i gardła pacjenta wykryto szczep SIV reprezentujący podtyp H3N2, o genotypie nigdy dotychczas niespotykanym na świecie, ani w populacji trzody chlewnej, ani w populacji ludzi.

Na podstawie analizy sekwencji ustalono, że był to potrójny reasortant, tzn. szczep zawierający geny wirusów grypy ptaków, ludzi i świń, co więcej - gen konserwatywny matrix pochodził ze szczepu A(H1N1)pdm09, który wywołał pandemię grypy w 2009 r. Ten nowy szczep jest określany jako A(H3N2)v.

W tym miejscu warto przypomnieć, że szczepy H3N2 będące potrójnymi reasortantami pojawiły się w stadach trzody chlewnej w Ameryce Północnej już pod koniec lat 90. ubiegłego stulecia. Kilka przypadków zakażeń świń szczepami, w których doszło do wymiany genów pomiędzy szczepem A(H1N1)pdm09 a SIV, zostało wcześniej opisanych w USA.

Przebieg choroby był łagodny, dziecko wyzdrowiało całkowicie w ciągu kilku dni po zakażeniu. W jego otoczeniu nie doszło do kolejnych zachorowań, co sugeruje, że potencjał transmisji tego szczepu w populacji ludzi był niewielki.

Piętnastego stycznia 2010 r. CDC zarejestrowało kolejny przypadek zachorowania dziecka nowym szczepem SIV w stanie Iowa.

W listopadzie 2010 r. przypadki infekcji ludzi szczepem A(H3N2)v wykryto w stanach Wisconsin i Pensylwania.

17 i 24 sierpnia 2011 r. zakażeniu uległo kolejnych 2 pacjentów. Pierwszy przypadek dotyczył 5-letniego chłopca ze stanu Indiana. Dziecko nie miało żadnego kontaktu ze świniami przed zachorowaniem, niemniej jednak jego opiekunka miała kontakt ze zwierzęciem mającym objawy nietypowe ok. 2 tygodni przed wystąpieniem objawów u dziecka. Drugi przypadek dotyczył dziewczynki poniżej 5. roku życia, która kilka dni przed zachorowaniem uczestniczyła wraz z rodzicami w pokazie zwierząt i miała bezpośredni kontakt ze świniami i innymi gatunkami zwierząt.

Ogółem do sierpnia 2011 r. zarejestrowano 8 przypadków transmisji nowego szczepu SIV na ludzi oraz wykryto 6 różnych wariantów genotypowych H3N2 wyizolowanych od świń od 2009 r. zawierających gen matrix e szczepu A(H1N1)pdm09.

W związku z pojawianiem się kolejnych przypadków zachorowań w USA od sierpnia 2011 r. CDC oraz USDA (United State Department of Agriculture) prowadziły rejestrację i analizę wszystkich przypadków zakażeń ludzi A(H3N2)v.

Opracowano materiały informacyjne dla ludności, zwłaszcza hodowców, przypominające o bezwzględnej konieczności przestrzegania zasad higieny osobistej, zakrywania nosa i ust w czasie kaszlu bądź kichania, pozostania w domu w przypadku złego samopoczucia z towarzyszącymi objawami grypopodobnymi, celem ograniczenia potencjalnego siewstwa wirusa i infekcji innych osób droga kontaktową i szybkiego kontaktu z lekarzem, noszenia środków ochrony osobistej (maseczki, rękawice ochronne) przy pracy z chorymi zwierzętami oraz poddania się szczepieniem ochronnym przeciwko grypie sezonowej. Ponadto w obawie przed ponowną paniką, podobną do wywołanej przez media w 2009 r. i wynikającymi z niej stratami, upowszechniono informacje o bezpieczeństwie spożywania wieprzowiny poddanej normalnej obróbce termicznej.

We wrześniu 2011 r. zarejestrowano 3 kolejne przypadki w stanie Pensylwania.

Obok typowych objawów grypowych pacjenci narzekali na silne podrażnienie oczu i uczucie wyjątkowo silnego zmęczenia.

Pod koniec października CDC zanotowała zachorowanie na grypę mężczyzny, który zadeklarował kontakt zawodowy ze świniami, aczkolwiek z jego relacji wynikało, że żadne ze zwierząt nie wykazywało widocznych objawów infekcji.

Na początku listopada 2011 r. na grypę wywołaną szczepem A(H3N2)v zachorowało kolejne dziecko w stanie New Hampshire. Pomimo łagodnego przebiegu wszystkich dotychczasowych przypadków grypy wywołanej szczepem A(H3N2)v i brakiem lub minimalną transmisją wirusa pomiędzy ludźmi władze tego stanu ostrzegły wszystkich pracowników obsługujących świnie o potencjalnym ryzyku zakażenia się od zainfekowanych świń i zagrożeniu dla członków ich rodzin, szczególnie dzieci, kobiet ciężarnych, osób starszych oraz z obniżoną odpornością i chorobami metabolicznymi lub przewlekłymi (astma cukrzyca, choroby serca, zaburzenia neurologiczne), którzy stanowią największą grupę ryzyka. Zgodnie z ogłoszonym komunikatem, wszystkie osoby obserwujące u siebie objawy grypopodobne powinny zgłosić się do lekarza natychmiast po ich wystąpieniu.

Po upływie kolejnych kilku dni zanotowano dwa nowe przypadki infekcji w stanach Maine i Indiana, u dziecka oraz u 59-letniej osoby, a 23 listopada trzy kolejne w stanie Iowa, w tym jeden przypadek będący prawdopodobnie konsekwencją transmisji wirusa pomiędzy członkami rodziny. Na dzień przed zachorowaniem dziewczynki objawy grypopodobne miał jej brat, u którego nie pobrano materiału klinicznego i w związku z tym nie potwierdzono grypy badaniem laboratoryjnym, ale który z uwagi na ich nasilenie leczony był lekiem przeciwgrypowym.

Z kolei chora 11-miesięczna dziewczynka miała bezpośredni kontakt z ojcem w 2 i 3 dniu po zakażeniu, u którego objawy choroby uwidoczniły się po kolejnych 2 dniach. Pozostali członkowie rodziny nie ulegli zakażeniu.

Żaden z członków tej rodziny nie miał kontaktu z trzodą chlewną. Pozostałe dwa przypadki dotyczyły rodzeństwa w wieku 2 i 3 lata, które uczęszczało do tego samego żłobka co chora dziewczynka wspomniana wcześniej.

Analiza epidemiologiczna przeprowadzona w okolicy zamieszkania dzieci nie wykazała żadnych dodatkowych przypadków zachorowań członków rodzin, opiekunów lub innych dzieci czy zwiększonej nieobecności w żłobku.

Przypadek transmisji szczepu A(H3N2)v wykryto także u dziecka w stanie Wirginia w grudniu 2011 r. W lipcu 2012 r. w stanie Indiana zdiagnozowano 4 pacjentów zakażonych A(H3N2)v, w gronie wystawców prezentujących się podczas regionalnej wystawy zwierząt. Dodatkowo pobrano próbki od 12 świń, które w badaniu laboratoryjnym także dały wynik dodatni i wykazywały bardzo duży stopień pokrewieństwa genetycznego z izolatami od ludzi.

Na początku sierpnia 2012 r. nowego wirusa wykryto u 12 osób - rezydenta z Hawajów zatrudnionego w fermie świń (był to pierwszy przypadek zanotowany poza obszarem kontynentalnej części USA), 10 pacjentów w stanie Ohio i 1 w stanie Indiana, a pod koniec miesiąca kolejny przypadek zarejestrowano u mężczyzny w stanie Minnesota, który zakupił świnie na targu. Ponadto 31 sierpnia zarejestrowano 1 przypadek śmiertelny mężczyzny uczestniczącego w pokazie zwierząt w stanie Ohio.

Na początku września w stanie Minnesota zarejestrowano przypadki zakażeń ludzi szczepem A(H1N2)v, także u osób mających kontakt ze świniami podczas wystawy zwierząt, oraz kolejne przypadki infekcji A(H3N2)v, a 14 września w stanie Missouri wykryto przypadek infekcji szczepem A(H1N1)v.

Od 2011 r. do chwili obecnej zidentyfikowano 319 przypadków zachorowań spowodowanych infekcją nowym wirusem, z czego 307 miało miejsce w 2012 r. Szczegółowe dane z tego zakresu przedstawiono w tab. 2.

Analiza wszystkich dotychczasowych przypadków wykazała, że przebieg choroby był łagodny. Konieczna była hospitalizacja jedynie 16 osób, do chwili obecnej zanotowano 1 przypadek śmiertelny. Zakażenia dotyczyły przede wszystkich osób młodych poniżej 18 roku życia (93 proc.), a w szczególności dzieci poniżej 10 lat, jedynie 7 proc. przypadków dotyczyło osób dorosłych. Średnia wieku wszystkich pacjentów wyniosła 7 lat.

Sugeruje to, że osoby powyżej 20 lat mogą mieć pewien poziom odporności krzyżowej, wytworzonej w następstwie kontaktu z podobnym szczepem w przeszłości.

Badania autorów kanadyjskich wskazują na brak przeciwciał przeciwko A(H3N2)v u dzieci poniżej 5.

roku życia, protekcję u poniżej 20 proc. młodzieży w wieku do 14 lat i osób dorosłych powyżej 40. roku życia oraz 50 proc. osób młodych pomiędzy 14. a 40. rokiem życia, z najwyższym odsetkiem wyników dodatnich w grupie 20-29-latków. Ponieważ jedynie około 50 proc. zainfekowanych pacjentów miało potwierdzony kontakt ze świniami przed zachorowaniem, uważa się, że transmisja tego szczepu w populacji ludzi jest ograniczona.

Pomimo łagodnego przebiegu choroby w USA na świecie analizuje się jego ewentualny potencjał pandemiczny.

W badaniach eksperymentalnych potwierdzono zdolność nowego szczepu do łączenia się z receptorami typowymi dla wirusów grypy ludzi. Wysunięto hipotezę, że być może gen matrix ze szczepu A(H1N1) pdm09 może ułatwiać transmisję nowego wariantu wśród ludzi, zatem nie sposób wykluczyć, że może on uzyskać potencjał pandemiczny, chociaż od czasu jego pojawienia się do chwili obecnej nie zaobserwowano wzrostu jego patogenności. Ponieważ nowy wariant genetyczny jest istotnie różny od szczepu H3N2 będącego w składzie szczepionki przeciwko grypie sezonowej, podjęto rozważania nad celowością opracowania nowej szczepionki przeciwko grypie, uzupełnionej o ten wariant genetyczny.

Interesujące jest, że do chwili obecnej przypadków grypy ludzi spowodowanej nowym wariantem genetycznym A(H3N2)v nie zaobserwowano w Kanadzie, aczkolwiek badaniami serologicznym obecność przeciwciał wykryto u 25 proc. spośród przeszło 1000 przebadanych surowic zebranych jesienią 2010 r. W tym kraju wykryto natomiast przypadek zakażenia ludzi szczepem A(H1N1)v w południo- zachodniej części Ontario.

Jeśli chodzi o Azję, pomiędzy sierpniem a październikiem 2011 r. w Hongkongu, w czasie badania 1000 świń w rzeźniach wykryto 15 innych nowych szczepów SIV H3N2 zawierających geny wirusa grypy ludzi, niemniej jednak były one genetycznie różne od szczepu A(H3N2)v krążącego w USA. Poza tym w Wietnamie w 2011 r. wykryto reasortant H3N1 wywodzący się ze szczepów H1N1 i H3N2 SIV, a u 10 osób zidentyfikowano szczep H3N2 SIV, z tej liczby 3 pacjentów nie miało kontaktu ze świniami. Podobny szczep wykryto w czerwcu 2012 r. u 2-letniej dziewczynki w prowincji Long An. Wynik tego badania został potwierdzony przez CDC, ale dotychczas nie ustalono stopnia pokrewieństwa genetycznego pomiędzy szczepem H3N2 z Wietnamu a A(H3N2)v z USA.

Zakażeń nowymi wariantami genetycznymi SIV nie wykryto dotychczas w żadnym państwie europejskim.

Z uwagi na fakt zakazu importu żywych świń z Ameryki Północnej do Europy ECDC uważa, że ryzyko zawleczenia nowego szczepu SIV na nasz kontynent jest nieznaczne.

Podsumowanie

Należy pamiętać, że wirusy grypy są patogenami wykazującymi tendencję do stałej zmienności genetycznej, dlatego sytuacja epidemiologiczna w zakresie grypy dynamicznie się zmienia.

Trzeba także wyraźnie podkreślić, że zakażenia ludzi SIV oraz wariantami genetycznymi mającymi geny SIV zdarzają się rzadko i mają łagodny przebieg. Z tego powodu nie należy obawiać się ani świń, ani tym bardziej wieprzowiny. Niemniej jednak, w trosce o ochronę zdrowia ludzi niezbędny wydaje się zarówno kompleksowy i regularny monitoring sytuacji epidemiologicznej w zakresie grypy w populacjach zwierzęcych, jak i regularne informowanie hodowców o potencjalnych zagrożeniach oraz propagowanie corocznych szczepień ochronnych przeciwko grypie, wyraźnie łagodzących przebieg i skutki infekcji w przypadku ewentualnego przełamania przez wirus odpowiedzi immunologicznej osób szczepionych.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.222.124
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Array