PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rób antybiogram

Rób antybiogram

Mastitis w stadach krów mlecznych prowadzi do bezpośrednich strat ekonomicznych, gdyż powoduje obniżenie produkcji mleka, a co więcej ma ono gorszą jakość przez podwyższoną ilość drobnoustrojów i komórek somatycznych. Dodatkowo dochodzą koszty obsługi weterynaryjnej oraz leków.



Przypadek ze Smarchowic

Kazimierz Paszkowski ze Smarchowic Wielkich, w województwie opolskim miał znaczny problem mastitis w swoim stadzie. Mimo że krowy były leczone, problem powracał i trudno było zidentyfikować źródło choroby. Podejrzenie padło na dojarkę, jednak po jej serwisie okazało się, że nie ma zastrzeżeń i sprzęt działa prawidłowo. Problem dostrzegł weterynarz, opiekujący się stadem, który stwierdził, że ciśnienie podczas dojenia jest zbyt duże i okazało się, że to ciśnieniomierz pokazywał błędne wartości. Niestety strzyki u wielu krów zostały przez to uszkodzone i u tych właśnie krów częściej obserwuje się problemy ze zdrowotnością wymienia.

Żona Kazimierza Paszkowskiego podlicza wydatki na leczenie mastitis. Zanim sprawdzono ciśnieniomierz dochodziły one nawet do kilku tysięcy złotych miesięcznie.

Zawsze groźne

Mastitis jest zapaleniem jednej lub więcej ćwiartek wymienia, zazwyczaj spowodowane przez infekcje bakteryjne. W większości przypadków jest to forma podkliniczna choroby, a czasem objawia się objawami klinicznymi, takimi jak występowanie kłaczków w mleku, a nawet krwi. Wymię może być obrzmiałe i bolesne.

Zapalenie podkliniczne może dotyczyć nawet 80 proc. krów w stadzie i odpowiedzialne jest za 70 proc. ogółu strat ekonomicznych, będących następstwem zapalenia gruczołu mlekowego u krów.

Mastitis wywoływane jest przez drobnoustroje, ale również do jego powstawania przyczynia się nieprawidłowy dój ręczny lub mechaniczny, nieodpowiedni mikroklimat obory oraz przeciągi. Ważnym czynnikiem zapobiegania mastitis jest higiena pomieszczenia i warunki doju. Duże znaczenie ma tzw. dopping po każdym doju, co powoduje zaślepienie kanału strzykowego czopem, który uniemożliwia przedostanie się drobnoustrojów do wymienia. Nie należy zapominać o takich czynnikach profilaktycznych, jak dobre obchodzenie się ze zwierzęciem i minimalizowanie stresu.

Jednak antybiogram

Podkliniczne mastitis można wykrywać kilkoma sposobami Jednym z nich jest terenowy odczyn komórkowy (TOK) z użyciem płynu diagnostycznego Mastirapid.

Próbę wykonuje się do badania mleka zatokowego, czyli takiego, które pobierane jest po odrzuceniu pierwszych strug mleka. Pobiera się po około 2,5 ml mleka z każdej ćwiartki bezpośrednio do 4 szalek. Po dodaniu do próbki płynu diagnostycznego Mastirapid w ilości takiej samej, co mleka (lub nieco większej), należy wykonać delikatne ruchy obrotowe szalek. Interpretacja testu polega na ocenie zmian konsystencji mleka oraz jego zabarwienia. W skład płynu Mastirapid wchodzi detergent, który powoduje uwolnienie z komórek somatycznych DNA, co objawia się zgalaretowaceniem i pojawieniem się kłaczków, w przypadku podwyższonej liczby komórek somatycznych. Drugim ważnym składnikiem jest purpura bromokrezolowa, która zabarwia mleko, pochodzące od chorej krowy na kolor fioletowy, ze względu na zasadowy odczyn mleka.

Inną szybką metodą na wykrywanie mastitis jest próba Whiteside’a. Polega na zmieszaniu mleka z roztworem NaOH na szalce. W mleku, które pochodzi od krów z mastitis pojawi się widoczne zgalaretowacenie. W metodzie rozróżnia się 5 stopni zmiany konsystencji, jednak według normy dla mleka klasy Ekstra wynik powinien być ujemny, to znaczy nie powinno obserwować się żadnych zmian konsystencji badanego mleka.

Skutecznym sposobem wykrywania podklinicznej formy mastitis jest także badanie oporności elektrycznej mleka. Infekcja bakteryjna od samego początku powoduje uszkodzenie tkanki wymienia, co powoduje wzrost jonów NA+ i Cl- oraz spadek K+ i laktozy w mleku, co zmienia jego właściwości elektrolityczne. W zainfekowanej ćwiartce obserwuje się spadek oporności elektrycznej mleka.

Ponieważ infekcja wymienia objawia się między innymi podwyższoną zawartością komórek somatycznych, niektóre aparaty wykrywają mastitis na zasadzie zliczania tych komórek. Mastitis można również wykryć badając stężenie aktywnych związków chemicznych w wydzielinie zapalnej wymienia. Do rutynowej diagnostyki mastitis najczęściej określa się poziom albuminy surowiczej (BSA), N-acetylo-beta-D-glukozaminidazy (NAGaza) lub dehydrogenazy kwasu mlekoweg (LDH).

Przy podejrzeniu zapalenia wymienia, próbkę mleka powinno wysłać się do laboratorium. Można w ten sposób również wykluczyć fizjologiczny wzrost komórek somatycznych w mleku. Mleko pobiera się w sposób jałowy z wszystkich ćwiartek, odpowiednio oznacza probówki, a następnie przesyła do laboratorium, gdzie z mleka izoluje się głównie bakterie potencjalnie chorobotwórcze.

Lekarze o mastitis

Lekarz weterynarii, Witold Pleśniak z Mochowa w swojej praktyce spotyka się zarówno z przypadkami klinicznymi, jak i podklinicznymi mastitis. W wielu stadach, szczególnie tych większych, standardowo, przynajmniej 2 razy w tygodniu, wykonuje się próbę TOK (terenowy odczyn komórkowy). W przypadku podejrzenia zapalenia wymienia powinno wykonać się antybiogram w laboratorium, w celu ustalenia, jakie bakterie wywołały chorobę i na tej podstawie dobrać antybiotyki. W przypadku formy podostrej mastitis, zasusznie dokonuje się pod osłoną antybiotyków. Zdaniem dr Pleśniaka problem mastitis jest duży i dotyka każdego stada krów mlecznych.

Lekarz Weterynarii, Jakub Wiktorzak z Małej Wsi uważa, że najczęstszą przyczyną występowania mastitis jest niezamykanie strzyków po doju. W swojej praktyce spotyka wiele przypadków ostrej formy choroby, co spowodowane jest zbyt rzadką kontrolą mleka pod tym kątem. Próba TOK jest prosta, jednak czasochłonna, co powoduje, że nie jest regularnie i często stosowana. Dobieranie antybiotyków powinno odbywać się po wykonaniu antybiogramu, jednak często laboratorium jest zbyt daleko, co jest dodatkowym problemem. Rolnicy zazwyczaj są świadomi, jakie antybiotyki są efektywne w ich stadach, mimo to powinno wykonywać się antybiogramy.  Oprócz antybiotyków domięśniowych i dowymieniowych stosuje się różnego rodzaju balsamy, a także preparaty wspomagające odporność. Zdaniem dr Wiktorzaka, mastitis wyleczalne jest w 80 proc. przypadków.

Fossomatic Minor jest automatycznym urządzeniem do zliczania komórek somatycznych. Zaprojektowany jest dla mniejszych laboratoriów i mleczarni, przeprowadzających we własnym zakresie badania jakości dostarczanego mleka oraz badania produktów gotowych. Próbka mleka mieszana jest z roztworem barwnika wybarwiającego DNA komórek somatycznych. Wybarwiona próbka wstrzykiwana jest do kuwety, w której komórki są wzbudzane za pomocą światła. Komórki somatyczne wizualizowane są w postaci plamek świetlnych, zliczanych za pomocą światłoczułej matrycy CCD.

Wykrywacz Mastiis 4x4 to nowość, która będzie dostępna już niedługo - innowacją jest łatwy

pomiar i nowa obudowa z 4 kubkami. Wykrywacze podklinicznych stanów zapalnych wymienia działają na zasadzie pomiaru zmiany oporności elektrycznej mleka. Jeżeli w któreś z ćwiartek odczytany zostanie niższy wynik (o ok. 50 lub więcej jednostek) oznacza to, że ta ćwiartka jest zagrożona i rozwija się w niej stan zapalny. W zdrowym wymieniu odczyt oporności elektrycznej mleka z każdej z badanych ćwiartek powinien być taki sam lub bardzo podobny.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.234.223.162
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.