PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ciekawe innowacje na porodówce poprawią wyniki

Autor: Iwona Dyba, Bartosz Wojtaszczyk

Dodano: 07-11-2015 08:02

Tagi:

Innowacyjne rozwiązania zastosowane na porodówce pozwalają podnieść wydajność codziennej pracy, ale jak się okazuje, mogą również realnie wpłynąć na poprawę wyników produkcyjnych stada.



Na rynku wyposażenia budynków inwentarskich producenci prezentują coraz bardziej zaawansowane elementy przeznaczone do wyposażenia porodówek. Z jednej strony nowe rozwiązania mają wpływać na poprawę wyników produkcyjnych, z drugiej mają ułatwiać codzienną pracę osobom obsługującym zwierzęta, a nawet pomagać w zarządzaniu stadem. Dostosowanie porodówki do potrzeb loch i prosiąt nie jest łatwym zadaniem. Oseski jak również lochy mają odmienne preferencje co do optymalnej temperatury otoczenia. Prosięta zaraz po urodzeniu potrzebują zapewnienia jak najwyższej temperatury - od 30 do 35°C w pierwszych dobach życia. W następnych dniach ten poziom nieco spada do ok. 25-28°C w czwartym tygodniu życia. Mimo tego optimum termiczne dla prosiąt odległe jest od potrzeb loch, które najlepiej czują się w temperaturze 18-21°C. Dlatego już od kilku lat firmy oferujące wyposażenie starają się sprostać wymaganiom zarówno samic, jak i prosiąt. Z jednej strony, tak aby lochy mogły zachować dobrą kondycję, wysoką mleczność i zdrowotność, z drugiej zaś - doskonalą kojce pod kątem minimalizacji przygnieceń i poprawy warunków bytowania.

Kompleksowe podejście do potrzeb lochy i prosiąt zawsze daje szansę na poprawę wyników produkcyjnych zarówno poprzez lepszy stan zwierząt, jak i bardziej efektywną pracę obsługi. Jeżeli coś ułatwia nam pracę, to wówczas częściej jest ona wykonywana dokładniej.

STREFA DLA PROSIĄT

Dzisiaj już wszystkie projekty kojców porodowych uwzględniają w swoim ustawieniu możliwość wydzielenia oddzielnej strefy dla bytowania prosiąt. Zazwyczaj jest to strefa w jednym z narożników kojca, z matą lub lampą grzewczą (tzw. kwoką), gdzie podłoga jest lita, co zapobiega nadmiernemu rozchodzeniu się ciepłego powietrza. Przy tworzeniu gniazda dla prosiąt w opcji bardziej zabudowanej można pokusić się o zamontowanie daszka razem z promiennikiem ciepła lub nawet całej budki, w której będą przebywać prosięta. Montaż całej budki zawsze w większym stopniu pozwala na utrzymanie wyższej temperatury na terenie gniazda prosiąt - bez niepotrzebnego przegrzewania lochy. Oczywiście, budki pozwalają na lepsze dogrzanie prosiąt, umożliwiają łatwiejsze przeprowadzenie zabiegów zootechniczno-weterynaryjnych poprzez zamknięcie młodych w budce przy kastracji, podawaniu szczepionek czy przycinaniu kiełków. Jednak trzeba liczyć się z tym, że pełna budka to zawsze dodatkowy element przy myciu i dezynfekcji kojca. Wymaga poświęcenia dodatkowego czasu i może przyczynić się do obniżenia poziomu higieny. W przypadku budek warto zadbać o montaż elementu sterującego temperaturą, tak aby uniknąć nadmiernego nagrzania budki i niepotrzebnych strat energii. Wówczas prosięta będą opuszczać to miejsce, bytując poza budką. Stworzenie budki dla prosiąt w każdym kojcu najlepiej odgranicza lochę od źródła ciepła. Każde obniżenie temperatury ogólnie panującej na porodówce do poziomu ok. 21°C polepszy warunki bytowe loch. Niższa temperatura spowoduje, że samice staną się bardziej energiczne i jednocześnie będą szybciej reagowały na to, co się dzieje wokół nich. Zwiększenie ich czujności na pewno pozwoli ograniczyć niepotrzebne przygniecenia młodych. Dodatkowo niższa temperatura na porodówce pozwala na zachowanie wysokiego apetytu macior, a co za tym idzie, umożliwia zachowanie utrzymania wysokiej wydajności laktacji. Koszt samej budki dla prosiąt może być różny. Najprostsze i najtańsze rozwiązanie to przygotowanie pełnej budki lub tylko daszka z otworem na lampę we własnym zakresie. Koszt budki pochodzącej z zakupu może wynosić nawet 400 zł.

CZYM DOGRZAĆ?

Wśród urządzeń służących do dogrzewania strefy dla prosiąt od lat dominują elektryczne promienniki podczerwieni. Najczęściej są to promienniki lampowe, rzadziej ceramiczne. Za zastosowaniem promienników lampowych przemawia przede wszystkim niska cena - zakup jednej lampy (bez oprawy) to koszt zaledwie kilkunastu-kilkudziesięciu złotych. Niestety, cechują się one znacznie niższą trwałością niż promienniki ceramiczne, które jak deklarują producenci, są 4-5 razy trwalsze niż urządzenia lampowe. Koszt ceramicznej żarówki na podczerwień wynosi ok. 90 zł. Mocną stroną promienników podczerwieni jest szybkie nagrzewanie powierzchni pod lampą. Poza tym w odróżnieniu od mat grzewczych ogrzewają całą powierzchnię ciała prosiąt. Promieniowanie podczerwone jest również korzystne dla zdrowia i metabolizmu prosiąt. Poprawia krążenie i odporność, przyspiesza metabolizm, zwiększa wykorzystanie paszy i tempo przyrostów. Niestety, promienniki charakteryzują się nierównomiernym rozkładem ciepła, co sprawia, że część miotu może być niedogrzana. Poza tym urządzenia te są wysoce energochłonne, cechują się też dużymi stratami ciepła. Alternatywą dla promienników podczerwieni są specjalne maty grzewcze zasilane elektrycznie. Ze względów bezpieczeństwa wyposażone są w zasilacz obniżający napięcie prądu najczęściej do 24V. Zaletą mat grzewczych jest równomierny rozkład ciepła na całej powierzchni urządzenia. Dzięki temu cały miot jest ogrzewany. Maty są także mniej energochłonne i bardziej trwałe niż promienniki podczerwieni. Niestety, mają także wiele wad. Prosięta leżące na macie grzewczej ogrzewane są tylko od spodu. Sprawia to, że ich organizmy ogrzewane są nierównomiernie i od góry szybko się wychładzają. Poza tym zakup mat grzewczych to znaczny wydatek. Przykładowo: zakup maty o wymiarach 90 x 40 cm i mocy grzewczej 60 W będzie wynosił ok. 450 zł. Aby zminimalizować koszty zużywanej energii elektrycznej w gospodarstwie, warto zastanowić się nad montażem instalacji wodnej z obiegiem zamkniętym, która będzie podgrzewała maty grzewcze na porodówkach, a czasami po prostu beton w miejscu, gdzie instalacja została wbudowana. Jednak o takiej inwestycji należy pomyśleć przy budowie nowego obiektu lub gruntownej modernizacji budynku.

COŚ NOWEGO W ZAKRESIE DOGRZEWANIA

Nowinką w zakresie dogrzewania prosiąt i alternatywą dla promienników podczerwieni jest nowa, inteligentna nagrzewnica prosiąt od duńskiej firmy Animal Care. Urządzenie jest montowane w kojcu nad legowiskiem wyznaczonym dla prosiąt. Ma wbudowane czujniki, które rejestrują zmianę temperatury otoczenia w danym miejscu. Jeżeli temperatura spada, to wówczas nagrzewnica włącza się. Dzięki specjalnej aplikacji nagrzewnica eHeat może być sterowana ze smartfona, iPada czy laptopa z dowolnego miejsca poza gospodarstwem. Urządzenie wysyła raporty w postaci e-maila lub SMA-a z informacjami na temat dostosowania temperatury w poszczególnych kojcach, a także czy temperatura jest dostosowana prawidłowo do aktualnych potrzeb prosiąt, ich wieku i masy ciała. Jeżeli jest taka potrzeba, nagrzewnice można również zamontować w kojcach, w których przebywają np. prosięta po odsadzeniu. Nagrzewnica składa się z glass-ceramicznej grzałki, źródła światła LED, dwóch czujników temperatury oraz nadajnika do odbierania wiadomości i wysyłania raportów. Dzięki zaprogramowanej temperaturze i czujnikom ciepła nagrzewnica włącza się tylko wtedy, gdy niezbędne jest podniesienie temperatury, dzięki temu zniwelowane zostaje nadmierne zużycie energii. Producent twierdzi, że nagrzewnice eHeat zużywają nawet o 60 proc. mniej energii elektrycznej w porównaniu z tradycyjnymi lampami montowanymi w kojcach porodowych.

WINDA DLA LOCH

Mimo że w jednym z reportaży pisaliśmy już o nowym rozwiązaniu, jakim jest winda dla loch, to sporym błędem byłoby pominięcie tego rozwiązania w tym zestawieniu. Winda to pneumatycznie podnoszony podest, który jest miejscem bytowania lochy. W momencie, gdy zwierzę wstaje, podnosi dźwignię swoim grzbietem i podest dzięki pneumatycznemu mechanizmowi unosi się razem z lochą na wysokość ok. 15-20 cm. Wówczas locha może spokojnie zjeść lub napić się wody. Kluczowym momentem jest chwila, gdy locha zaczyna się kłaść - wtedy najczęściej dochodzi do przygnieceń przez matkę, szczególnie przez zwierzęta, które rodziły po raz pierwszy i są mniej uważne. Kładąc się, samica powoli zostaje opuszczona na podeście. Dzięki temu prosięta słabsze, mniej ruchliwe, szczególnie w pierwszych dobach życia są ochronione przed zgnieceniem, mają czas żeby uciec. Udokumentowano, że zastosowanie wind w kojcach, wyłącznie dzięki eliminacji przygnieceń, pozwala średnio na odchowanie jednego prosięcia więcej w jednym miocie.

Kojce z windami dla loch produkowane przez holenderską firmę Nooyen są dostępne w krajowej ofercie firmy Hodowca. Dystrybutor poleca dołączenie do wyposażenia kojca również rusztu wykonanego z plastisolu (Super Coated). W standardowym pakiecie cena podłogi do kojca z windą i rusztem Super Coated, o wymiarach 2,6 m x 1,8 m oraz z podgrzewanym legowiskiem dla prosiąt wynosi ok. 1100 euro.

BEZPIECZNA WENTYLACJA

Zapewnienie wydajnej wentylacji jest zadaniem szczególnie trudnym na porodówkach. Z jednej strony system wymiany powietrza musi być wydajny, by usuwać z atmosfery szkodliwe gazy i nadmiar wilgoci. Z drugiej strony, nie można dopuścić do powstania najmniejszego choćby przeciągu, który dla prosiąt może być zabójczy. Rozwiązaniem idealnie sprawdzającym się w porodówkach jest sufit dyfuzyjny DiffAir znajdujący się w ofercie firmy Big Dutchman. Spośród innych systemów doprowadzania powietrza DiffAir wyróżnia się tym, że świeże powietrze wnika do obiektu przez całą powierzchnie sufitu wykonanego ze specjalnej, perforowanej płyty, nad którą znajduje się warstwa wełny mineralnej zapewniająca ograniczone przenikanie powietrza. Pomiędzy płytą a warstwą wełny znajduje się dodatkowa warstwa folii nieprzepuszczającej wilgoci. Zapobiega to nasiąkaniu wełny skroplinami pary wodnej.

Zasada działania systemu jest niezwykle prosta. Kominy wyciągowe generują podciśnienie, co sprawia, że powietrze zasysane jest z dworu przez specjalne otwory pod okapem dachu. Po wniknięciu na poddasze chlewni powietrze zostaje ogrzane, a następnie przez płytę perforowaną jest równomiernie rozprowadzone po całym obiekcie. Takie rozwiązanie sprawia, że wywołanie przeciągu na porodówce jest praktycznie niemożliwe.

ŻYWIENIE NA MIARĘ

Potrzeby pokarmowe loch zależą od wielu czynników, spośród których wymienić należy chociażby: wiek, kolejność laktacji czy wielkość miotu. W tradycyjnym systemie żywienia trudno jest więc podać taką dawkę paszy, która zapewni potrzeby bytowe i produkcyjne lochy, a przy tym zostanie dokładnie wyjedzona przez maciory. Systemem doskonale rozwiązującym ten problem jest EasySlider, czyli jednostka dozująca paszę przeznaczona do stosowania w kojcach porodowych. Urządzenie umożliwia dozowanie paszy precyzyjnie dopasowane do potrzeb pokarmowych lochy. - Przy klasycznym dozowaniu paszy trudno jest zapewnić losze optymalną wielkość dawki. Dzięki EasySliderowi możemy precyzyjnie sterować procesem rozkarmiania macior, dzięki czemu osiągamy wysoką mleczność loch - mówi Artur Balcerowiak z firmy Big Dutchman.

Urządzenie jest w pełni sterowane komputerowo. Pozwala to nie tylko na precyzyjne dawkowanie paszy, lecz także na stałą kontrolę jej zużycia. Zastosowanie systemu EasySlider skutecznie ogranicza również straty paszy - locha pobierze tyle mieszanki, ile potrzebuje. Dodatkowo zastosowanie urządzenia gwarantuje wysoką higienę żywienia. Koszt stacji nie jest wygórowany - waha się w granicach 250-300 euro na jedno stanowisko.

Wyposażenie porodówki nie jest oczywiście tanie. Stworzenie komfortowych warunków dla loch i prosiąt to wydatek liczony w setkach tysięcy, a niekiedy nawet milionach złotych. Warto jest jednak pamiętać, że koszty związane z wyposażeniem obiektu ponosimy tylko raz, a nieprzemyślane oszczędności będą pokutowały prawdopodobnie przez cały okres użytkowania budynku. Z drugiej strony warto zwrócić uwagę na to, że komfortowa i bezpieczna porodówka to mniej strat wśród prosiąt, a więc realny zysk dla producenta. Wszystkie przedstawione powyżej rozwiązania są warte uwagi przy planowaniu budowy nowej porodówki lub modernizacji nowego obiektu. Z pewnością wpłyną one zarówno na poziom dobrostanu zwierząt, osiągane przez nas wyniki, jak i komfortową oraz bezpieczną pracę personelu.

 

Artykuł pochodzi z numeru 10/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • grzesiekk 2015-11-08 20:09:24
    rzeznie sprowadza z zagranicy
  • Mędrzec 2015-11-08 19:52:30
    Wiem jedno, nic tak nie poprawia wyników jak uczciwa cena. Teraz każdy skup dyma rolników. Niedługo nie będziecie mieli co skupować. Wtedy dopiero będzie kwik. Rzeźnie to samo spotka. albo teraz zacznijcie uczciwie płacić, albo łopata wam na drogę
  • tuc 2015-11-07 20:07:32
    Niezle
  • hodowca 2015-11-07 11:22:50
    Pięknie te innowacje wyglądają, modernizują tak chyba duńczycy i niemcy bo u nas chyba szaleniec zainwestuje. Przy takiej cenie która jest obecnie pozostaje tylko popatrzeć
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.209.80.87
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.