PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Długowieczność to również dobrostan loch

Długowieczność to również dobrostan loch Fot. Iwona Dyba

Długość użytkowania loch to parametr, który szczególnie w okresie trudnych warunków ekonomicznych nabiera dodatkowej wartości. Jeśli dołączymy do tego dbanie o dobrostan i zrównoważoną produkcję zwierząt, to warto przyjrzeć się możliwościom, które mogą usprawnić zarządzanie loszkami wprowadzanymi na remont stada. Wszystko po to, by później ograniczyć przedwczesne brakowanie loch ze stada.



Długowieczność loch to parametr, któremu w ostatnich latach coraz częściej przyglądają się naukowcy. Można też powiedzieć, że już na stałe został włączony do programów hodowlanych zachodnich firm genetycznych przy pracy nad celem hodowlanym w uzyskiwaniu nowych linii zwierząt. Powodem, dla którego tak się dzieje, są nie tylko nowe informacje naukowe, lecz także pewna zmiana mentalności, która coraz częściej pojawia się w p rodukcji zwierzęcej.

NIE TYLKO WYNIKI, LECZ TAKŻE SAMOWYSTARCZALNOŚĆ LOCHY

Po wielu latach pracy genetyków nad poprawą mięsności, wykorzystaniem paszy, podniesieniem wyników rozrodu i statystyk produkcyjnych świń, nowego wymiaru nabrały cechy funkcjonalne przy użytkowaniu loch. I jak wielu hodowców potwierdza, w dużej mierze to również one przyczyniają się do poprawy końcowych wyników całego stada. Łatwiejsza praca ze zwierzętami, które nie są problemowe, to spora wartość dodana do pozostałych wyników produkcyjnych zwierzęcia. Dlatego też od dzisiejszej matki nie tylko oczekuje się wysokich wyników w liczbie urodzonych i odchowanych prosiąt, lecz także wymaga się, by była spokojna, jednocześnie czujna na to, co dzieje się z jej prosiętami. Ważnym elementem jest też wysoka mleczność loch, bezproblemowe rozkarmienie na porodówce i możliwość wykarmienia licznych miotów, bez nadmiernego inwestowania w dokarmianie młodych przy maciorze, stosowania preparatów mlekozastępczych czy też inwestycji w tzw. baby roomy. Zawsze są to dodatkowe nakłady finansowe, na które trudno sobie pozwolić w dobie kryzysu. Wśród wielu cech docenia się również tzw. krzepkość zwierząt, czyli odporność na stres czy dostosowanie się do towarowych warunków chowu.

DŁUGOWIECZNOŚĆ WPISUJE SIĘ W DOBROSTAN

W nowym spojrzeniu na użytkowanie loch pod kątem cech funkcjonalnych uwzględnia się również ich długość użytkowania w stadzie. Dłuższe użytkowanie, bez pochopnych decyzji o brakowaniu zwierzęcia, jest też oceniane jako zrównoważone podejście do produkcji, znacząco zwiększające dobrostan zwierząt. Nie jest też bez znaczenia, gdy spojrzymy na podejście do tego tematu Unii Europejskiej dążącej do zrównoważonej produkcji rolniczej, w tym podnoszenia standardów dobrostanu w intensywnej produkcji zwierzęcej. Ze wstępnych zapowiedzi polityków wynika, że takie podejście będzie również promowane w nowej Wspólnej Polityce Rolnej.

Warto przypomnieć, że Światowa Organizacja Zdrowia jednoznacznie określiła standardy dobrostanu w UE jako najwyższe na świecie. Z ostatniego raportu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wynika, że 18 krajów unijnych w ciągu ostatnich 5 lat wydało 2,5 mld euro na poprawę dobrostanu utrzymania zwierząt gospodarskich, a w następnych latach t a kwota na pewno wzrośnie.

OPTYMALNIE UŻYTKOWAĆ ZWIERZĘTA

Potwierdzeniem dużego znaczenia długowieczności loch było włączenie kilka lat temu do duńskiego celu hodowlanego tej cechy jako składowej w 10 proc. całego planu, a dla ras matecznych wyznaczono jej dwukrotnie większą wagą ekonomiczną niż w przypadku ras ojcowskich.

Optymalne użytkowanie loch pod kątem długości życia i liczby oproszeń jest też cechą pożądaną przez hodowców. Jak potwierdzają krajowe badania naukowe, nawet 50 proc. loch jest brakowanych przed czwartym oproszeniem, a 15-20 proc. loch odchowuje tylko jeden miot. Jeśli nie funkcjonujemy w sytuacji kryzysu cenowego na rynku, to zwykle opłacalność produkcji osiąga się przy 3 miotach, z czego optymalna liczba porodów wynosi przynajmniej 5,5. Z kolei najwyższą plenność lochy osiągają pomiędzy 4. a 6. miotem. Wszelkie prace naukowe skupiające się na wydłużeniu użytkowania loch idą w parze nie tylko z optymalnym użytkowaniem loch w stadzie bez nadmiernego i przedwczesnego brakowania loch, lecz także zmniejszają obciążenie środowiska i są zgodne z dzisiejszymi wymaganiami konsumentów, którzy coraz częściej szukają produktów pochodzenia zwierzęcego uzyskanych z zachowaniem zasad dobrostanu.

PRZEWIDZIEĆ PŁODNOŚĆ, BY OGRANICZYĆ NIEPOTRZEBNE BRAKOWANIA

Naukowcy zwracają uwagę na czynniki mogące przyczyniać się do lepszego zarządzania loszkami w stadzie, które później po części sprowadzają się do ograniczenia nadmiernego brakowania loch ze stada. Polscy i zagraniczni naukowcy podkreślają, że sam wzrost poziomu komórek owulujących u lochy nie gwarantuje tak samo wysokiej liczby prosiąt, które przyjdą na świat. Decydującym parametrem w tej kwestii okazuje się ograniczenie wewnątrzmaciczne, czyli po prostu przestrzeń do rozwoju zarodków, a później płodów - czynnik, który warunkuje końcowo wielkość miotu. Samo jego określenie jest dość trudne, ponieważ nie możemy dokładnie przewidzieć wielkości macicy u każdej z loch. Jednak badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie wskazuje, że istnieje zależność pomiędzy stanem narządów rodnych w momencie pierwszego krycia loszek, a późniejszym ich poziomem płodności. Znaczące ograniczenie przestrzeni w macicy może prowadzić do zamierania nawet 40 proc. embrionów i to już pomiędzy 20. a 30. dniem życia. Pod kątem wyników produkcyjnych najkorzystniejsze byłoby wybieranie na remont loszek, które cechują się jak najbardziej pojemną macicą. Przykładem może być wspomniane doświadczenie, w którym oceną objęto 111 loszek mieszańców pbz x wbp, a w wyniku unasiennienia u 102 loszek stwierdzono ciąże.

To stado podzielono na trzy grupy doświadczalne, które różniły się pomiędzy sobą długością pochwy i szyjki macicy (VCL - Vagina Cervix Lenght) mierzoną kalibrowanym kateterem w trakcie pierwszego krycia. Już na tym etapie doświadczenia stwierdzono, że pod tym kątem loszki znacznie się od siebie różnią, a skrajne wartości dla badanego parametru wynosiły prawie 18 cm. Loszki z pierwszej grupy o najkrótszym VCL (22,0-27,99 cm) były użytkowane jedynie do szóstego miotu, gdy pozostałe dwie grupy urodziły jeszcze dwa kolejne mioty. Po zakończeniu użytkowania loch po ośmiu miotach średnia liczba prosiąt urodzonych ogółem dla poszczególnych grup wynosiła: o najkrótszym VCL - 10,54, w grupie pośredniej - 11,61, a w grupie o najdłuższym VCL - 12,59, zatem różnice pomiędzy grupą I a III były statystycznie wysoko istotne.

Wyniki prosiąt żywo urodzonych dla tych trzech grup wynosiły odpowiednio: 9,97, 10,57 i 11,37. Pozostałe wnioski z doświadczenia potwierdzają, że jeżeli VCL jest mierzona kateterem podczas drugiej rui, to jej długość jest dodatnio skorelowana z liczbą prosiąt urodzonych w miocie. Poza tym loszki z najdłuższym VCL charakteryzują się największą płodnością i są najdłużej użytkowane i jednocześnie cechują się największą produkcją życiową.

Można stwierdzić, że loszki mieszańcowe pbz x wbp, na których wykonywano to doświadczenie, u których długość pochwy i szyjki macicy jest krótsza niż 28 cm, nie były dostatecznie przygotowane do uzyskania dobrych wyników reprodukcji. Jak potwierdzają badania, wykazano korzystną zmianę produkcyjności loch w zależności od długości pochwy i szyjki macicy (VCL), co pozwala stwierdzić, że ta cecha może być fenotypowym markerem wczesnej produkcyjności loszek. W praktyce takie loszki nie powinny być włączane do produkcji.

Na pewno warto rozważyć ten parametr przy doborze loszek remontowych do stada. Podczas inseminacji hodowca sam może ocenić i porównać, w jakim stopniu zostaje wprowadzony do pochwy kateter. Jeśli zostaje włożony płytko, to może świadczyć o nie największej macicy i być jedną ze składowych, która zaważy, że dana samica nie będzie wprowadzana do rozrodu.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.236.190.216
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.