PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Główne elementy organizacji stada podstawowego świń

Autor: Michał Dąbrowski

Dodano: 25-10-2015 08:38

Tagi:

Przyjrzyjmy się głównym elementom organizacji stada, które istotnie przekładają się na jego późniejszy wynik ekonomiczny.



Coraz większa liczba gospodarstw decyduje się na prowadzenie tuczu z wykorzystaniem prosiąt pochodzących z zakupu z chlewni duńskich lub holenderskich. W ciągu ostatniej dekady krajowe pogłowie loch zmniejszyło się z 1,8 mln sztuk do 900 tys. Zjawisko to potwierdza, że produkcja w cyklu zamkniętym oraz umiejętność organizacji produkcji w stadzie podstawowym nie są materią łatwą. Należy również zwrócić uwagę na aktualne czynniki wpływające na opłacalność produkcji: embargo ze strony Rosji, obecność wirusa ASF na wschodzie kraju czy też bardzo dotkliwą w tym roku suszę, która może przyczynić się do wzrostu cen paszy i jej komponentów. Prowadzenie stada podstawowego w obecnej sytuacji wymaga znajomości wielu zagadnień związanych z żywieniem, organizacją hodowli oraz profilaktyką i prewencją. Tak rozumiane, holistyczne podejście do produkcji może stanowić klucz do jej opłacalności.

DOKUMENTACJA PARAMETRÓWP RODUKCJI

Prowadzenie opłacalnej produkcji trzody chlewnej ściśle związane jest z prowadzeniem dokumentacji obrazującej parametry produkcyjne stada. Dokumentacja taka jest niezwykle istotna, gdyż umożliwi szybkie podjęcie działań korygujących w momencie wystąpienia zjawisk obniżających opłacalność produkcji. Jest ona również bardzo cennym narzędziem diagnostycznym dla lekarzy weterynarii. Ocena parametrów produkcyjnych w znaczący sposób może ułatwić zdiagnozowanie wielu problemów zdrowotnościowych zwierząt na fermie. W przypadku stada podstawowego dokumentacja powinna zwierać takie wskaźniki, jak:

liczba loch,

śmiertelność loch w różnych okresach produkcji,

skuteczność pokryć,

częstotliwość oproszeń,

średnia liczba prosiąt żywo urodzonych w miocie,

procent upadków od urodzenia do odsadzenia,

średnia liczba prosiąt odsadzonych w miocie,

zużycie paszy przez lochę na kolejnych etapach cyklu produkcyjnego.

Znajomość powyższych parametrów umożliwia rozpoznanie w krótkim czasie wielu problemów stada. Umożliwi szybką diagnozę problemów ginekologiczno-reprodukcyjnych mogących być następ stwem infekcji bakteryjnych i/lub wirusowych, zaburzeń żywieniowych czy też obecności substancji niepożądanych w paszy (m.in. mikotoksyn). Omawiane parametry mogą również szybko wskazać problemy dotykające prosięta. Zwiększona śmiertelność może być związana z występowaniem zakażeń przewodu pokarmowego na tle bakteryjnym (E. coli, Salmonella). Może być również wskaźnikiem błędów technologicznych, takich jak niedostosowanie temperatury i wentylacji w obiekcie, co zwiększy ryzyko schorzeń układu oddechowego, czy też częstotliwość przygniatania prosiąt przez lochy.

UŻYTKOWOŚĆ REPRODUKCYJNA LOCH

Kolejnym bardzo ważnym czynnikiem decydującym o opłacalności produkcji jest użytkowość rozrodcza loch. Zwierzęta wprowadzane do stada podstawowego mogą pochodzić z zakupu lub z własnego stada remontowego. Należy pamiętać, aby zwierzęta zakupione z zewnątrz zawsze były poddane kwarantannie. Postępowanie takie zabezpiecza stado przed patogenami zewnętrznymi, jak również umożliwia nowej loszce wykształcenie mechanizmów odpornościowych skierowanych przeciwko patogenom typowym dla danej fermy. Duże znaczenie ma również wiek i dojrzałość somatyczna loszek remontowych. Obecnie zaleca się wprowadzanie do stada loszek w wieku 220- 230 dni, o masie ciała 130-140 kg. Pierwsze krycie powinno dobywać w 2. lub 3. rui. Należy unikać wyodrębniania loszek remontowych z sektora tuczu. Zwierzęta towarowe nastawione są na szybkie uzyskanie wysokiej masy ubojowej, co niekorzystnie wpływa na zdrowotność ich kończyn. Błędem, który w znaczący sposób wpływa na ekonomikę całego przedsiębiorstwa, jest zbyt częsty remont stada i wstawianie młodych loszek. Należy pamiętać, iż lochy uzyskują swój maksymalny potencjał rozrodczy w okresie od 3. oproszenia do 7.-8., a nawet niekiedy dłużej. Mioty od pierwiastek z reguły są mniej liczne, a odchów ich prosiąt - trudniejszy. Z punktu widzenia opłacalności produkcji należy również zwrócić uwagę na liczbę dni nieprodukcyjnych (od odsadzenia do pokrycia) oraz płodność loch. Dni nieprodukcyjne decydują o ilości miotów uzyskanych od jednej lochy w ciągu roku. Obecnie uznaje się, iż maksymalna liczba dni nieprodukcyjnych powinna wynosić 7. W takiej sytuacji możemy łatwo skalkulować liczbę miotów uzyskanych od loch w jednym roku. Jeden cykl produkcyjny powinien trwać: 114 dni ciąży, 28 dni laktacji i maksymalnie 7 dni jałowych. Suma dni wyróżnionych okresów produkcyjnych wynosi 149. Dzieląc okres jednego roku przez liczbę dni okresu produkcyjnego, uzyskujemy liczbę miotów w ciągu jednego roku na poziomie 2,45, co należy uznać za wynik zadowalający. Okres nieprodukcyjny często ulega wydłużeniu, co może być spowodowane licznymi błędami, wśród których należy wymienić:

nieskuteczne wykrywanie rui,

nieodpowiedni termin krycia,

użycie nasienia złej jakości,

błędy żywieniowe w okresie ciąży oraz laktacji (wielkość i zbilansowanie dawki pokarmowej),

brak stymulacji objawów rujowych (obecność knura, flushing),

nieprawidłowe warunki zoohigieniczne (temperatura, nadmierne stężenie gazów szkodliwych),

występowanie subklinicznych stanów zapalnych dróg rodnych.

Płodność loch, czyli liczba prosiąt żywo urodzonych w miocie, również decyduje o finalnej opłacalności produkcji. Obecni krajowi liderzy produkcji prosiąt uzyskują w jednym miocie 13,3-13,4 prosięcia. Jest to wynik umożliwiający odsadzenie nawet 30 prosiąt rocznie od jednej matki. Liczebność miotów w dużej mierze zależy od genetyki, ale również od prawidłowego żywienia lochy podczas ciąży i laktacji. W okresie laktacji ubytek masy ciała wynoszący 10 kg jest zjawiskiem fizjologicznym. Spadek więcej niż 10 proc. masy ciała jest objawem niedoboru białka i energii w paszy. Sytuacja taka prowadzi do zaburzeń hormonalnych, a zwłaszcza zaburzeń uwalniania hormonów LH i FSH odpowiedzialnych za dojrzewanie komórek jajowych oraz owulację. Zaburzenia gospodarki hormonalnej mogą być również wywołane obecnością w paszy mikotoksyn (zwłaszcza zearalenonu) czy też złymi warunkami zoohigienicznymi - niedostateczną ilością światła.

W celu zapewnienia stałości warunków produkcyjnych każda ferma powinna wypracować własny algorytm postępowania z lochami. Sumienne przestrzeganie zasad postępowania z lochami umożliwia utrzymanie produkcji na wysokim poziomie, jak również ułatwia wykrycie błędów w momencie wystąpienia czynników ryzyka (tab.).

ZDROWOTNOŚĆ PROSIĄT GWARANTEM UDANEGO TUCZU

Uzyskanie wysokiej jakości prosiąt jest czynnikiem determinującym dalszą jakość produkcji. Zwierzęta, które już na początku swojego życia są słabe i/lub wykazują objawy chorobowe, tracą swój potencjał produkcyjny. Dlatego niezwykle istotne jest prawidłowe postępowanie z prosiętami od momentu ich przyjścia na świat.

Poród przebiegający prawidłowo nie powinien trwać dłużej niż 4 godziny (kolejne prosięta powinny przychodzić na świat w odstępach krótszych niż 30 min). Wszystkie oseski powinny być osuszone. W tym celu można stosować ręczniki papierowe, ewentualnie trociny. Bezpośrednio po osuszeniu prosięta powinny być podsadzone do sutków lochy w celu pobrania siary. Jest to zabieg niezwykle istotny, ponieważ siara jest źródłem przeciwciał IgG, które odpowiadają za zabezpieczenie zwierząt przed infekcjami w ciągu kilku najbliższych tygodni życia do momentu wykształcenia własnej odporności czynnej. Im więcej siary zostanie po brane przez oseska, tym krótszy będzie okres luki immunologicznej, czyli okres zwiększonej podatności prosiąt na infekcje (rys.).

Bardzo ważnym czynnikiem determinującym zdrowotność prosiąt jest mikroklimat kojca. Nowo narodzone prosięta nie mają wykształconych mechanizmów termoregulacji. Optymalna temperatura odchowu powinna wynosić 32-34°C. W tym celu można stosować promienniki podczerwieni, ewentualnie maty grzewcze, które skutecznie wyrównują temperaturę ciała osesków. W pierwszym tygodniu życia prosiąt trzeba dokonać niezbędnych zabiegów. Przede wszystkim należy skrócić kiełki w sposób nieu s z k a d z a j ą c y dziąsła, a także wykonać kastrację i skrócenie ogonka. Niezwykle istotny jest fakt podania preparatów żelaza w iniekcji domięśniowej. Prosięta są niezwykle wrażliwe na anemię, co jest związane z faktem wymiany hemoglobiny płodowej (HbF) na hemoglobinę dojrzałą fizjologicznie. Wszystkie zabiegi wykonuje się jednocześnie, aby zredukować poziom stresu do minimum.

Pod koniec pierwszego tygodnia życia należy rozpocząć podawanie mieszanek paszowych typu prestarter. Pomimo iż głównym źródłem substancji odżywczych w tym okresie jest mleko matki, to działanie takie przyzwyczaja zwierzęta do przyszłego pobierania paszy stałej i redukuje stres podczas odsadzenia.

Prosięta stanowią grupę zwierząt niezwykle wrażliwych na infekcje, które mogą być wywołane przez patogeny wirusowe i bakteryjne. Każda chlewnia charakteryzuje się swoistym profilem mikrobiologicznym, który znajduje się w równowadze z układem odpornościowym zwierząt. Niemniej jednak należy pamiętać, że pojawiające się błędy, takie jak: wahania temperatury, przeciągi, nadmierna koncentracja gazów szkodliwych itd., mogą doprowadzić do immunosupresji i związanych z tym objawów chorobowych. Przykładem takiego zjawiska może być kolibakterioza prosiąt. Choroba ta wywołana jest przez powszechne w środowisku pałeczki E. coli. Prosięta słabe są najbardziej narażone na infekcję, jak również stają się największymi siewcami patogennych szczepów. Choroba ta doprowadza do bardzo silnej biegunki, która powoduje odwodnienie organizmu i zejście śmiertelne. Choroba może pojawiać się w chlewniach o słabych warunkach zoohigienicznych, ale także w nowoczesnych budynkach, gdzie są problemy z utrzymaniem szeroko pojętej czystości. W celu zwiększenia odporności prosiąt na ten patogen można stosować szczepienia matek (5 i 2 tygodnie przed porodem). Dzięki temu zabiegowi prosięta, pobierając siarę, otrzymają pulę przeciwciał zabezpieczającą przed tą chorobą.

Prowadzenie stada podstawowego wymaga szerokiej wiedzy, jak również wypracowania schematów postępowania na każdym etapie produkcji. Bardzo ważna jest dokumentacja, która pozwala na dokładne śledzenie stanu faktycznego stada i na szybką interwencję w momencie zaistnienia problemów. Prawidłowo prowadzone stado może być źródłem zadowalających dochodów, ale również satysfakcji ze swoich umiejętności.

 

Artykuł pochodzi z numeru 10/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 100.24.209.47
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.