Niespełna dwa tygodnie temu na naszym portalu opublikowaliśmy wypowiedź Pawła Wróbla - lekarza weterynarii pracującego głównie na obszarze Wielkopolski. W wypowiedzi tej specjalista odniósł się do sytuacji związanej z afrykańskim pomorem świń w regionie, skrytykował również poziom bioasekuracji tamtejszych stad świń.

Wspomniany artykuł wzbudził spore kontrowersje zarówno wśród rolników, jak i przedstawicieli służb weterynaryjnych. Do sprawy odniósł się Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Poznaniu. W piśmie przesłanym do naszej redakcji czytamy:

"Wielkopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii (...) informuje, że nie zgadza się z treścią i ogólnym przekazem tego artykułu. W Wielkopolsce dotychczas wystąpiły 2 ogniska ASF z tego 1 było gospodarstwem kontaktowym z wcześniejszym ogniskiem, tego samego przedsiębiorstwa w woj. lubuskim. Natomiast na określanym w artykule „wschodzie kraju" wystąpiło w tym samym okresie w bieżącym roku 50 ognisk.

Są oczywiście różni hodowcy świń w Polsce i nie wszyscy w wystarczający sposób przestrzegają norm bioasekuracji, natomiast nieprawdziwym i krzywdzącym dla większości hodowców z woj. wielkopolskiego, jest sposób ich przedstawienia na tle kraju w niniejszym artykule."

Dla potwierdzenie swojego stanowiska, przedstawiciele WIW w Poznaniu przesłali do naszej redakcji wykaz działań podjętych przez Inspekcję, których celem ma być opanowanie problemu ASF w Wielkopolsce:

"1. Redukcja populacji dzików.

Na wniosek Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii Wojewoda Wielkopolski wydał rozporządzenie nr 4/20 z dnia 14 lutego 2020 r. w sprawie odstrzału sanitarnego dzików na obszarze zagrożenia wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń na terenie województwa wielkopolskiego. Rozporządzenie przewiduje odstrzał 16 431 szt. dzików w terminie do 31.12.2020 r. Do chwili obecnej odstrzelono sanitarnie 10 249 szt. dzików. W ocenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii odstrzał sanitarny przebiega zgodnie z planem, oraz będzie wykonany do końca roku.

Poza odstrzałem sanitarnym dzików, Koła Łowieckie realizują również odstrzał gospodarczy, wynikający z rocznych planów łowieckich. Przedstawiciele producentów trzody chlewnej na obszarach obwodów łowieckich, w których posiadają gospodarstwa, powinni nawiązać wzajemny kontakt z Kołami Łowieckimi PZŁ, w celu przedstawienia swoich oczekiwań i realizacji odstrzału dzików. Należy nadmienić, że roczne plany łowieckie nie określają maksymalnego limitu odstrzału dzików w roku gospodarczym.
Obecnie obowiązujące przepisy prawa, w tym rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie wprowadzenia w 2020 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej „Programu mającego na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie” – określają sposób postępowania z odstrzelonymi dzikami na terenie występowania ASF. Tusze odstrzelonych dzików muszą być przechowywane w chłodniach, przeznaczonych na ten cel do czasu otrzymania wyników badań laboratoryjnych w kierunku ASF.

2. Wygrodzenia obszarów, na których występuje ASF u dzików.

Na podstawie rozporządzeń Wojewody Wielkopolskiego nakazano odpowiednim Nadleśnictwom wykonanie ogrodzeń ograniczających przemieszczanie się dzików z terenów zakażonych na tereny dotychczas wolne od tej choroby. Nakazano również zamknięcie przejść dla zwierząt na autostradzie A2 oraz drodze szybkiego ruchu S5. Dotychczas nie stwierdzono dzików zakażonych ASF, poza obszarami zamkniętymi.

3. Prowadzenie akcji poszukiwania padłych dzików na terenach występowania ASF oraz terenach zagrożonych.

Akcje poszukiwania padłych dzików są prowadzone przez różne służby, w tym pracowników Lasów Państwowych, członków PZŁ, Samorząd, Wojsko, Inspekcję Weterynaryjną. Wszystkie znalezione padłe dziki podlegają badaniu na ASF, a następnie są przekazywane do utylizacji. Dzięki tym działaniom eliminowane są ze środowiska padłe zakażone dziki, które mogą stanowić źródło zakażenia następnych osobników.

3. Bioasekuracja stad trzody chlewnej

Kontrole bioasekuracji gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną są prowadzone przez pracowników Powiatowych Inspektoratów Weterynarii oraz wyznaczonych urzędowych lekarzy weterynarii. W 2020 roku skontrolowano 11 382 gospodarstwa utrzymujące trzodę chlewną. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wszczęto 2314 postepowań administracyjnych. W przypadku 34 gospodarstw nakazano ubój świń. Około 20 % gospodarstw nie spełnia wymagań bioasekuracji.

4. Działania informacyjne o zagrożeniu i zabezpieczeniu przed ASF

Są prowadzone w celu podnoszenia świadomości społecznej osób mających kontakt ze świniami i dzikami (w szczególności hodowców świń, myśliwych, osób zajmujących się transportem trzody chlewnej, lekarzy weterynarii itp.). Działania informacyjne są realizowane poprzez szkolenia, spotkania, drukowanie ulotek i materiałów informacyjnych, artykułów w prasie, udzielaniu wywiadów do mediów itp., publikacja materiałów na stronach internetowych wojewódzkiego i

Powiatowych Inspektoratów Weterynarii.

5. Badania dzików padłych i z wypadków komunikacyjnych.

Na podstawie obowiązujących przepisów, obowiązuje poddawanie badaniom wszystkich znalezionych martwych dzików (w tym zwłok dzików ulegających autolizie) oraz dzików zabitych w wypadkach komunikacyjnych oraz odstrzelonych chorych dzików. W 2020 r. Laboratorium ASF w ZHW w Poznaniu zbadało łącznie 7165 szt. dzików.

6. Utrzymywanie gotowości do sprawnego zwalczania ASF w województwie, jest realizowane poprzez:

prowadzenie wewnętrznych szkoleń oraz podnoszenie kwalifikacji personelu w zakresie zwalczania ASF (narady, gry symulacyjne i ćwiczenia), utrzymywanie magazynów epizootycznych Inspektoratów Weterynarii w stanie gotowości, aktualizowanie procedur zwalczania afrykańskiego pomoru świń (ASF), niezwłoczne reagowanie na podejrzenia ASF (dochodzenie epizootyczny, zabezpieczenie miejsca podejrzenia, pobranie prób i ich wysyłka, przekazanie informacji do władz zwierzchnich o podejrzeniu).

7. Diagnostyka ASF na terenie woj. wielkopolskiego.

W strukturze Zakładu Higieny Weterynaryjnej w Poznaniu funkcjonuje Laboratorium ASF wykonujące akredytowane badania świń i dzików metodami wirusologicznymi i serologicznymi (RT-PCR,ELISA). W 2020 r. zbadano 78 436 świń (rozpoznając 2 ogniska choroby) oraz 7165 dzików w kierunku ASF".