W trakcie swojego wykładu pt. "Od komórki do produkcji zwierzęcej - badania i perspektywy zastosowania nanocząstek srebra" dr Niemiec przedstawił wyniki badań realizowanych przez dwa ośrodki naukowe - zespół Wydziału Nauk o Zwierzętach SGGW, którym kieruje prof. Ewa Sawosz Chawlibóg oraz zespół z Uniwersytetu w Kopenhadze, który prowadzi prof. Andrzej Chwalibóg.

Te dwa zespoły pod wspólną nazwą NanoBioteamu już od prawie 8 lat badają właściwości biologiczne nanocząstek, nie tylko srebra.

Jak wyjaśniał dr Niemiec wyjątkowe właściwości nanocząstek srebra, odmienne od właściwości jonów tego pierwiastka, determinowane są przez ogromną powierzchnię oddziaływania.

- Nanocząstki srebra złożone są z wielu setek tysięcy atomów, z których większość jest w bezpośrednim kontakcie ze środowiskiem, które je otacza i gotowa jest do wchodzenia w reakcję z tym środowiskiem - wyjaśniał dr Niemiec. Podkreślił jednak, że właściwości nanocząstek są determinowane od ich sposobu wyprodukowania, a sposobów jest wiele. Zatem metoda syntezy nanocząstek wpłynie na ich strukturę, powierzchnię, czy obecność zanieczyszczeń.

Badania właściwości biologicznych nanocząstek zespół NANOBIOteam przeprowadzał na wielu modelach zwierzęcych, m.in. na embrionach kurzych, przepiórkach, kurczętach i trzodzie chlewnej, szczurach, a także wykorzystywano także linie komórkowe , monocytów i keranocytów mysich.

- Srebro kojarzy się głównie z właściwościami antybakteryjnymi , czyli z hamowaniem rozwoju różnych mikroorganizmów , przede wszystkim patogenów. Oczywiście każdy rodzaj nanocząsteczek srebra, czy wytworzony metodą elektryczną, czy elektrochemiczną czy chemiczną, będzie miał inne właściwości - tłumaczył dr Niemiec.

Na podstawie badań zespołu NANOBIOteam, stwierdzono między innymi, że nanocząstki srebra rzeczywiście mają właściwości antybakteryjne, jednak nie działają totalnie, a działanie może różnić się w zależności od rodzaju bakterii, czy fenotypu.

- Działanie antybakteryjne nanocząstek istnieje, jednak w warunkach in vivo (na organizmie żywym - przyp. red.) są one trudne do wykazania, a wysokie koncentracje, które powinny być zastosowane, aby takie działanie mogło zaistnieć, nie dają perspektywy wykorzystania ich w praktyce - tłumaczył dr Niemiec.

Z kolei na podstawie innych doświadczeń wykazano, że niskie koncentracje prawdopodobnie działają prebiotycznie ,pozytywnie pobudzając pożyteczną mikloflorę, np. z grupy Lactobacillus.

Zauważono również większe przyrosty u prosiąt, którym od 21 dnia po urodzeniu przez 5 dni podawana była jednokrotna dawka 5 mililitrów specjalnego koloidu z nanocząstkami. To badanie było przeprowadzane na niewielkiej liczbie zwierząt, dlatego będzie jeszcze w przyszłości kontynuowane, aby móc potwierdzić takie działanie.

- Próbujemy po dzień dzisiejszy szukać rozwiązań, które mogłyby przełożyć się na efekt praktyczny, a więc na możliwość wykorzystania nanocząstek srebra jako związków, które poprawiają wzrost, przyrost mięśni, wykorzystanie paszy oraz te wszystkie parametry produkcyjne, na których najbardziej zależy hodowcy - mówił dr Tomasz Niemiec.

Jak wyjaśniał, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA ) traktuje nanocząstki z dużą ostrożnością i nieprędko zdecyduje się na dopuszczenie ich jako składników dodatków paszowych. Wiążę się to z faktem, że nadal wiele właściwości nanocząstek nie zostało potwierdzonych, a póki co nie ma metod szybkiego monitorowania ich zawartości zarówno w organizmach żywych jak i w środowisku, w którym nanocząstki mogą zagrażać, chociażby bioróżnorodności.

XVII Warsztaty Zooitechniczne zorganizowane zostały przez Polskie Towarzystwo Zootechniczne - Koło Warszawskie, Sekcję Chowu i Hodowli Trzody Chlewnej PTZ, Wydział Nauk o Zwierzętach Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt oraz Studenckie Koło Naukowe Hodowców Zwierząt Gospodarskich - Sekcja Trzody Chlewnej przy WNZ SGGW.