Objęcie kwarantanną rolników lub pracowników obsługi może skutkować brakiem opieki nad zwierzętami przez okres dwóch tygodni lub dłużej, w przypadku kolejnych nakładanych okresów kwarantanny. Zorganizowanie szybkiego zastępstwa nie będzie możliwe, z uwagi na specjalizację w poszczególnych etapach obsługi zwierząt, a dodatkowo z powodu ograniczeń bioasekuracyjnych związanych z zagrożeniem ASF.

Skala problemu jest bardzo duża i wymaga niezwłocznych działań, gdyż dotyka wielu sektorów (świnie, drób, bydło itd.). W związku z nową i trudną sytuacją wywołaną pandemią koronawirusa Krajowy Związek Pracodawców - Producentów Trzody Chlewnej POLPIG wystosował pismo do Jana Krzysztofa Ardanowskiego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, ale i do Jarosława Pinkasa Głównego Inspektora Sanitarnego, gdzie wskazane są możliwe rozwiązania, dla utrzymania funkcjonowania ferm zwierząt gospodarskich.

Niezbędne działania

Jak czytamy w przesłanym piśmie branża produkcji trzody chlewnej, nie czekając na wytyczne z ministerstwa i GIS podjęła już szereg oddolnych działań prewencyjnych, które ograniczają kontakt pracowników obsługi ferm i w pewnym stopniu mogą złagodzić skutki ewentualnej kwarantanny pracowników. Zaproponowano konkretne rozwiązania, które częściowo mogą być wprowadzone w ramach obowiązujących przepisów:

• Podzielono załogi pracownicze na dwie zmiany, które nie kontaktują się ze sobą ani w czasie pracy, ani poza pracą. Między zmianami zachowana jest minimum 30 minutowa przerwa. W przypadku potwierdzenia infekcji CoVID-19 u pracowników z jednej zmiany, przez 2 tygodnie kwarantanny całość obowiązków przejmuje druga zmiana.

• Pracownicy jednej zmiany pracują w różnych miejscach fermy, sekcjach lub działach, większość zadań jest wykonywana samodzielnie, bez konieczności kontaktu z innymi osobami. Dojazd do pracy odbywa się indywidualnie własnymi samochodami lub rowerami, bez konieczności korzystania z transportu publicznego. W niektórych przypadkach pracodawca zapewnia samochód pracownikowi, aby mógł dojechać do pracy. Pracownicy są poinformowani, że w razie gorączki, kaszlu, duszności lub innych objawów chorobowych mają nie przychodzić do pracy.
• Zminimalizowano usługi wszystkich kontraktowych firm zewnętrznych. Dozowniki z dezynfektantami zamontowane zostały przy każdym wejściu na fermę, pracownicy korzystają z nich przy wejściu i przy wyjściu z fermy. Samochody przyjeżdzające na teren fermy są myte i dezynfekowane, kierowca zmienia buty i ubiera odzież ochronną, za każdym razem buty i ubranie są czyste. Kierowcy pojazdów wyjeżdzających na fermę (pasza, paliwa, transport zwierząt) nie mają żadnego kontaktu fizycznego z obsługą fermy. Kierowcy pojazdów (pasza, transport zwierząt) mają na wyposażeniu samochodu jednorazowe rękawiczki, żele dezynfekujące.

Propozycja warunkowej pracy na fermach

POLPIG proponuje też warunkowe dopuszczenie do pracy pracowników odbywających kwarantannę. W przypadku, gdy wprowadzenie powyższych zasad nie uchroni pracowników jednej i drugiej zmiany przed zakażeniem, wówczas obowiązujące przepisy o kwarantannie uniemożliwią opiekę nad zwierzętami. Poniżej propozycja, by świadczenie pracy podczas kwarantanny odbywało się na następujących warunkach:

1) Zmiana organizacji planów pracy, które umożliwią poszczególnym pracownikom rozpoczynanie pracy w różnych godzinach, tak aby ograniczyć możliwość wzajemnego kontaktu (wg. badań maksymalny czas utrzymywania się wirusa w otoczeniu to 30 minut, stąd postulat, by różnica uwzględniała co najmniej okres półgodzinnej różnicy).
2) Indywidualny dojazd pracowników do pracy specjalnie wyznaczonym indywidualnym środkiem transportu w sposób wykluczający bezpośredni kontakt z innymi osobami.
3) Zobowiązanie pracowników do przebywania w miejscu kwarantanny poza godzinami pracy oraz zachowania zasad higieny (częste mycie rąk itp.).
4) Zakaz bezpośrednich kontaktów między pracownikami w czasie wykonywania obowiązków służbowych. Pracodawca powinien zapewnić pracownikom kontakt telefoniczny.
5) Zapewnienie przez pracodawcę codziennej zmiany odzieży na czystą dla osób pracujących przy obsłudze zwierząt.
6) Zobligowanie pracowników pracujących przy obsłudze zwierząt do codziennego pomiaru własnej temperatury ciała przed przyjściem do pracy.
7) Organizacja posiłków w sposób wykluczający kontakty pracowników na stołówkach pracowniczych.
8) O ile to możliwe, pracodawca powinien zapewnić maski, okulary ochronne i kombinezon dla każdego pracownika.
9) Zapewnienie przez pracodawcę środków do mycia i dezynfekcji nie tylko w czasie przechodzenia przez śluzę sanitarną, ale również w budynkach inwentarskich (np. ściereczki nasączone środkiem dezynfekcyjnym).
10) Codzienne mycie i dezynfekcja pomieszczeń socjalnych (również przy użyciu generatorów ozonu oraz lamp UV).
11) Wszyscy pracownicy obsługujący zwierzęta powinni zostać przeszkoleni z zasad nowej organizacji pracy i podpisać oświadczenie o zapoznaniu się z instrukcją.
12) W przypadku pojawienia się objawów choroby (gorączka, kaszel lub problemy z oddychaniem) lub wystąpienia innych objawów „grypopodobnych” lub oddechowych, pracownik zobowiązany jest do natychmiastowego wezwania pomocy medycznej. Nie należy odwiedzać gabinetu lekarza rodzinnego lub SOR, ale należy zasięgnąć porady telefonicznej. Podczas kontaktu należy opisać objawy i podać szczegóły swoich ostatnich kontaktów. Dalsze postępowanie zostanie wskazane w trakcie rozmowy telefonicznej.
13) W przypadku kontaktu z osobą wykazującą objawy zarażeni Pracownicy także powinni poinformować służby medyczne oraz pracodawcę.

POLPIG zwraca uwagę, że w przypadku, gdy pracodawca dysponuje odpowiednim obiektem (np. dedykowany hotel dla pracowników) pracownicy obsługujący zwierzęta mogliby okres kwarantanny spędzić w hotelu. Pracownicy niewykazujący objawów chorobowych mogliby być wykorzystywani do pracy w obiektach inwentarskich na warunkach określonych powyżej. Pracodawca w takim przypadku zobowiązany jest do pokrycia wszystkich kosztów związanych z zakwaterowaniem, wyżywieniem pracowników oraz dojazdem do pracy.

POLPIG jednocześnie zaznacza w piśmie, że powyższe zapisy wymagają uzupełnienia o procedurę likwidacji zagrożenia i ustalenia harmonogramu prac w przypadku wykrycia u pracowników objawów koronawirusa.

W szczególności należy ustalić:
- kto zabezpiecza obsługę i dobrostan zwierząt na fermie,
- kto i w jakim stopniu odpowiada za dezynfekcję pomieszczeń i urządzeń, z którymi zarażony pracownik mógł mieć kontakt
- jak wygląda grafik pracowniczy w przypadku choroby jednego z nich.

Z uwagi na wagę zapewnienia ciągłości produkcji żywności poczynając od początku łańcucha, POLPIG w piśmie zaznacza - mamy nadzieję, że nasze uwagi i propozycji zostaną uwzględnione w procedurach i wytycznych opracowywanych dla tego sektora produkcji, tak aby uniknąć bardzo poważnych w skutkach zakłóceń i przerw w tej strategicznej sferze produkcji. Pozostajemy w pełnej gotowości, aby włączyć się w prace nad procedurami i wytycznymi dla sektora produkcji zwierzęcej w związku z CoVID-19.