PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Loszka w sam raz

Loszki są najważniejszą grupą na fermie świń. Dlatego należy postępować z nimi szczególnie troskliwie i uważnie, aby w pełni wykorzystać ich potencjał do rozrodu, nie ponosząc przy tym nadmiernych kosztów.



Wprowadzenie wybranych loszek do stada podstawowego muszą poprzedzać konkretne działania, które podejmuje się już od momentu urodzenia loszek. W trakcie ich odchowu zwraca się szczególną uwagę na warunki utrzymania oraz program żywienia.

Właściwa kondycja

Od kilku już lat zwraca się bowiem uwagę na krycie loszek zbyt młodych i zbyt lekkich, co powoduje nadmierne brakowanie młodych loch ze stada, które staje się tym samym nieopłacalne. Eliminowanie młodych loszek pierwiastek jest często konsekwencją problemów okołoporodowych, przedłużającego się okresu jałowienia loch i słabej skuteczności krycia.

Kondycja loszek jest uzależniona od ich stanu fizjologicznego, a jednym z mierników kondycji jest pomiar grubości słoniny, najczęściej wykonywany na grzbiecie. Obok odpowiedniej masy ciała i wieku loszka przed pierwszym pokryciem powinna charakteryzować się również prawidłową grubością słoniny.

Ustalony na tej podstawie właściwy termin pierwszego krycia będzie gwarantował uzyskanie od takiej loszki zadowalającej liczby wyrównanych pod względem masy ciała prosiąt i to już od pierwszego miotu. Krótszy będzie też okres „dni nieprodukcyjnych”, kiedy locha ma czas na regenerację. Wieloletnie użytkowanie takiej lochy zagwarantuje zwrot poniesionych nakładów z okresu odchowu.

Pierwsze krycie

Pokrywanie loszki po raz pierwszy w wieku 230–250 dni, przy masie ciała 120–140 kg i grubości słoniny na grzbiecie wynoszącej 18–20 mm, będącej w drugiej bądź w trzeciej kolejnej rui, daje gwarancję, że wewnętrzne narządy rodne loszki będą gotowe do pełnienia swoich funkcji fizjologicznych. Nadal dąży się bowiem do tego, aby loszka urodziła pierwszy miot w pierwszym roku swojego życia. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że wiek loszki w dniu pierwszego krycia nie jest najważniejszym parametrem w określaniu jej dojrzałości rozpłodowej. W momencie pierwszego krycia powinno się mieć na uwadze, że loszka nadal rośnie oraz to, że nie tylko sama ciąża, ale i okres laktacji może nadmiernie wyeksploatować organizm samicy po odchowaniu miotu.

Zmianom ulega również grubość słoniny. Tkanka ta nie pozostaje obojętna na zmiany stanu fizjologicznego loch i podlega ciągłym zmianom w okresie rozrodu. Obserwuje się bowiem wzrost otłuszczenia loszek zarówno w okresie pierwszej, jak i drugiej ciąży oraz ubytki tkanki tłuszczowej w trakcie trwania laktacji.

Droga do krycia 

Na skutek postępu cech tucznych i rzeźnych zauważa się, że loszki uzyskują wcześniej większą masę ciała, co niekoniecznie gwarantuje ich gotowość do rozrodu. Zmiany w zaleceniach dotyczących rozpoczęcia użytkowania rozpłodowego młodych loch, uzasadniają konieczność okresowej oceny stopnia dojrzałości rozpłodowej loszek. Pozwala to na weryfikację obowiązujących zaleceń dotyczących rozpoczęcia użytkowania rozpłodowego loszek i tym samym lepiej wykorzystywać ich możliwości.

 W ostatnim czasie nastąpiły duże zmiany w uzyskiwanych średnich parametrach użytkowości rozpłodowej. W latach 1990–2001 r. liczba prosiąt żywo urodzonych w miocie wzrosła z 10,7 do 11,0, prosiąt odsadzonych od lochy w roku – z 21,1 do 22, częstotliwość oproszeń– z 2,23 do 2,25. W tym samym czasie odnotowano zmniejszenie się u loszek o masie ciała 100 kg średniej grubości słoniny w punkcie P2 – z 13 mm do 11 mm. Punkt ten znajduje się za ostatnim żebrem na granicy kręgów piersiowych i lędźwiowych, 6,5 cm od środkowej linii grzbietu.

 Od 1995 r. loszki poddawane są ocenie przyżyciowej, zmierzającej do zmniejszenia otłuszczenia pogłowia świń. Selekcja na tę cechę spowodowała zwiększenie zarówno mięsności loszek, jak i przyrostu dziennego. Można powiedzieć, że loszki szybciej rosnące osiągają wcześniej dojrzałość płciową niż loszki wolniej rosnące. Jednak zbyt silny przyrost zwierząt w okresie odchowu może powodować zwiększoną śmiertelność embrionów, co jest wynikiem niedorozwoju narządów rodnych w stosunku do masy ciała. Zaobserwowano, że loszki szybciej przyrastające i przez to wcześniej wchodzące do rozrodu, charakteryzowały się tym, że w urodzonych przez nie miotach rosła liczba prosiąt martwych, a dodatkowo występowało u tych loch osłabienie kończyn, co prowadziło do eliminowania ze stada takich sztuk.

Wzrost i grubość słoniny

parametry rozrodowe loch

Autor: dr Beata Matysiak

Opis: parametry rozrodowe loch

Chcąc uzyskać prawidłowe tempo wzrostu, które nie będzie limitowało dojrzewania płciowego, na matki kolejnego pokolenia powinno się wybierać loszki (współczesnych ras i linii), które osiągną masę ciała 85 kilogramów w 140. dniu życia, przy notowanych dziennych przyrostach na poziomie około 607 g. Przyrost masy ciała jest dodatnio skorelowany z grubością słoniny, ale zarówno zbyt gruba, jak i zbyt cienka słonina wpływa niekorzystnie na efektywność rozrodu loch. Również skutkiem rozwijania cech tucznych i rzeźnych jest znaczne pocienienie grubości słoniny grzbietowej, a przez to wzrost umięśnienia, który nie gwarantuje zachowania odpowiedniej kondycji loszki. Zauważono, że loszki o wyższej mięsności mogą uzyskiwać mniej liczne mioty, a okres jałowienia jest u nich dłuższy oraz są wcześniej brakowane ze stada.

Specjaliści z zakresu rozrodu podkreślają, że loszki z dużą mięsnością muszą zostać pokryte z pewnym opóźnieniem, tak aby mogły osiągnąć odpowiednią kondycję fizyczną. To można określić na podstawie pomiarów grubości tkanki tłuszczowej. Może się okazać, że na skutek pokrycia lochy przy zbyt małych zasobach energetycznych i dodatkowo przy niewłaściwym żywieniu grubość słoniny może się zmniejszać wraz ze wzrostem liczby miotów. Nie jest to również zjawiskiem korzystnym, ponieważ już po trzecim oprosieniu kondycja loch może być tak słaba, że doprowadzi to do jej wyeliminowania ze stada.

Zbyt cienka słonina (11–14 mm) powoduje ogólne „wydelikacenie” loch, a zwierzęta takie mają wyższe wymagania środowiskowe. Pokrycie loszki przy ograniczonej rezerwie energii prowadzi do szybkiego wyczerpania posiadanych jej zapasów, zmagazynowanych w formie podściółki tłuszczowej. Ponadto brak jest możliwości ich odbudowy w dalszym okresie użytkowania, nawet przy zachowaniu żywienia opartego na wyższych parametrach potrzeb pokarmowych.

parametry rozrodowe loszek

Autor: dr Beata Matysiak

Opis: parametry rozrodowe loszek

Z kolei u zwierząt nadmiernie otłuszczonych (słonina grzbietowa 22–25 mm) problemy z prawidłowym funkcjonowaniem rozrodu to głównie mniej widoczne objawy rui, co wydłuża okres między kolejnymi porodami. Mniejsza jest też liczba urodzonych prosiąt oraz gorzej się one odchowują. Nadmiar tłuszczu w organizmie (zatuczenie) młodych loszek w okresie wzrostu powoduje ograniczenie rozwoju gruczołów mlekowych, co może przyczyniać się do zmniejszenia produkcji siary i mleka w okresie laktacji. U loch nadmiernie otłuszczonych częściej także zauważa się problemy podczas porodu (przedłużający się ciężki poród) oraz wystąpienie zespołu MMA.

Loszki z odpowiednią grubością słoniny w dniu pierwszego pokrycia skuteczniej się zapraszają (większa liczba owulujących komórek jajowych), rodzą mniej prosiąt martwych, lepiej odchowują prosięta. Locha mająca przy pierwszym pokryciu masę ciała 136–150 kg powinna mieć grubość słoniny grzbietowej na poziomie od 18 do 20 mm.

Mierzyć samemu

Obecnie doradza się już powszechnie hodowcom, aby samodzielnie wykonywali pomiary grubości słoniny, co ma pomóc w decyzji, czy dana loszka jest gotowa do rozrodu. Pomiarów tkanki tłuszczowej dokonuje się aparatem ultradźwiękowym. Jest on prosty w obsłudze, działa na zasadzie odbicia fal na granicy ośrodków o różnej gęstości. W przypadku loszek subiektywna ocena przydatności do rozrodu tylko na podstawie wyglądu zewnętrznego nie gwarantuje, że nie popełni się błędu, ponieważ, jak okazało się w wielu fermach, wśród loch przeznaczanych szczególnie po raz pierwszy do rozrodu występowało znaczne zróżnicowanie grubości słoniny. Zróżnicowanie to i w związku z tym błędy w ocenie wizualnej kondycji loszek mogą wynikać zarówno z wyglądu zewnętrznego skóry (skóra gładka i błyszcząca lub z nastroszoną szczeciną), jak też z oświetlenia pomieszczeń czy samej osoby oceniającej. Dlatego powszechna staje się obiektywna ocena kondycji loch na podstawie ultradźwiękowych pomiarów grubości słoniny

Grubość słoniny na grzbiecie nie jest jedynym pomiarem, który w pełni odzwierciedla zasoby energetyczne loch. Jest to skutek selekcji skierowanej na zmniejszenie grubości słoniny i dlatego pomiar na grzbiecie nie w pełni charakteryzuje zasoby energetyczne lochy, szczególnie w odniesieniu do czekającej ją laktacji lub następnego zapłodnienia po odsadzeniu miotu. Wiele danych wskazuje, że słoninę powinno się mierzyć nie tylko w jednym punkcie P2 – za ostatnim żebrem, 6,5 cm od środkowej linii grzbietu, ale też w dwóch, tzn. 3 i 8 cm od tej linii.

Co podpowiada doświadczenie

Próbę oszacowania optymalnej grubości słoniny oraz poszukiwanie punktu na ciele zwierzęcia, bliżej charakteryzującego zasoby energetyczne, przeprowadzono ostatnio na jednej z dużych ferm w województwie zachodniopomorskim. Przeanalizowano użytkowość rozpłodową loch w dwóch pierwszych cyklach reprodukcyjnych zależnie od grubości słoniny w dniu pierwszego pokrycia. Loszki były kryte przy średniej masie ciała 130 kg, w wieku 260 dni.

W okresie ciąży następował u nich przyrost grubości słoniny, a w okresie laktacji jej ubytek. Po zakończeniu pierwszego i drugiego cyklu reprodukcyjnego odnotowano przyrost grubości słoniny.

Okazało się, że punktem, który najściślej współgra z wynikami rozrodczymi, jest grubość słoniny mierzona na łopatce. Pomiar wykonano w linii pionowej przechodzącej stycznie do stawu łokciowego (w okolicy 6–7. kręgu piersiowego), 3 cm od środkowej linii grzbietu (punkt P2a) oraz 8 cm od środkowej linii grzbietu (punkt P2b).

Loszki czysto rasowe z grubszą słoniną na łopatce (średnia grubość słoniny 27,1 mm), rodziły więcej o 1,1 prosiąt w pierwszym miocie, w porównaniu z loszkami z cieńszą słoniną (20,2 mm). Wykazano również, że loszki w.b.p. z grubszą słoniną na łopatce urodziły odpowiednio o 1,1 i 0,8 żywych prosiąt w miocie więcej niż loszki z cieńszą słoniną. Lochy pierwiastki w.b.p. x p.b.z. z grubszą słoniną na łopatce, średnio 26,7 mm, rodziły ogólnie w miocie 11,7 prosiąt, a lochy z cieńszą słoniną w dniu pokrycia, średnio 20,0 mm, rodziły prawie jedno prosię mniej.

Autorka jest adiunktem w Katedrze Hodowli Trzody Chlewnej Akademii Rolniczej w Szczecinie.

Źródło: Farmer 11/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.174.225.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.