Nikogo nie trzeba przekonywać, że rosnąca ilość regulacji prawnych na co dzień nie ułatwia prowadzenia i rozwoju produkcji świń polskim producentom.  Dlatego Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej przez powołanie specjalnego Konsorcjum przygotował specjalne wytyczne legislacyjne w przygotowanej strategii rozwoju tego sektora do 2030 r. W opracowaniu znalazły się przykłady przepisów i praktyk hamujących rozwój i funkcjonowanie wielkotowarowych producentów trzody chlewnej.

Na bazie dwóch ustaw: z dn. 19 października  1991 r o gospodarowaniu nieruchomościami  rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1187) oraz ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 803), eksperci przytoczyli przykłady ograniczeń dla producentów świń jakie niosą ze sobą te dwa akty prawne.

Przede wszystkim jest tu wskazane niewystarczające współdziałanie Agencji Nieruchomości Rolnych z dzierżawcami w celu sprawnego realizowania inwestycji budowlanych na fermach, które wydzierżawili  w stanie nienadającym się często do produkcji. Często własnym kosztem i staraniem doprowadzili do używalności  lub ich rewitalizacji z własnych środków.

Eksperci zauważają, że podczas  współpracy  pomiędzy ANR, a rolnikiem, Agencja często wykorzystuje swoją silniejsza pozycję. Można to zauważyć w momencie, gdy przychodzi do ustalenia umowy, nie są one negocjowane na równych warunkach.

ANR domaga się często nadmiernych zabezpieczeń, ustalenia są jednostronnie zmieniane, a mimo deklarowanej możliwości likwidacji obiektów budowlanych, które nie nadają się do prowadzenia w nich racjonalnej gospodarki rolniczej, które często są zużyte technicznie, funkcjonalnie lub środowiskowo i idącej za tym możliwości obniżenia czynszu. Występuje w praktyce obligowanie dzierżawców do utrzymywania tych obiektów celem zawyżania czynszów.

Stosowanie podwójnego mechanizmu podwyższania czynszów, polegającego na zastrzeganiu w umowie dzierżawy możliwości podwyższenia czynszu dzierżawnego co 10 lat nawet do 25 proc., co przy zastosowaniu ceny równowartości odpowiedniej ilości pszenicy  jako czynszu i występowaniu nagłych wzrostów  cen pszenicy powoduje okresowo znaczny wzrost czynszu. Tym bardziej, że spekulacja na rynkach surowców rolnych, nasiliła się po załamaniu rynków finansowych w 2008 r.

Istotny przejaw ograniczeń rozwojowych dla producentów świń wynika również z ustawy z dn. 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa  oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 233, poz.1382).

Na gruncie tej ustawy można wskazać następujące ograniczenia: nałożenie przez ustawodawcę  konieczności wprowadzenia do umów dzierżawy, także zawieranych na czas  oznaczony, postanowienia o możliwości wypowiedzenia przez ANR umowy dzierżawy w zakresie  wyłączenia 30 proc. powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem  dzierżawy.

Prawo Agencji do żądania od dzierżawcy, wyłączenia z dzierżawy 30 proc. powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem umowy dzierżawy pod rygorem utraty prawa pierwszeństwa do nabycia dzierżawionej ziemi wraz z utratą  prawa do przedłużenia umowy w trybie bezprzetargowym dzierżawy – w kontekście art.18 ust.1 pkt.2 ustawy o nawozach i nawożeniu nakładającego na dużych producentów trzody obowiązek zagospodarowania 70 proc. gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których są posiadaczami. Prowadzi to do zmuszenia producentów ograniczenia produkcji trzody z powodu braku zbilansowania wielkości produkcji gnojówki i gnojowicy z ilością posiadanych gruntów, co stoi w sprzeczności z założeniem do dążenia do specjalizacji w produkcji świń.