Nie jest tajemnicą, że produkcja trzody chlewnej jest w kryzysie, a pogłowie świń od dawna jest niewystarczające do pokrycia krajowych i eksportowych potrzeb przedsiębiorców. W efekcie, z roku na rok obserwujemy wysoki poziom importu zachodniej wieprzowiny do Polski.

W ciągu pierwszych 10 miesięcy 2018 r. do Polski zaimportowano 633 tys. t tego gatunku mięsa i był to wzrost o 8,1% w stosunku do tego samego okresu z 2017 r. Jak wyjaśnia Mariusz Dziwulski analityk PKO Banku Polskiego - w 2019 r. import mięsa wieprzowego do Polski prawdopodobnie będzie kontynuował tendencję wzrostową. Skala zależeć będzie od wielkości produkcji w kraju i UE oraz rozprzestrzeniania się ASF w Europie i w Chinach. Z jednej strony mniejsza dynamika eksportu w 2019 r. może również ograniczać import, jednak ujemnie oddziaływać na saldo w handlu wieprzowiną. Z drugiej strony, oczekiwany jest też spadek krajowej produkcji. Według IERiGŻ pogłowie świń w czerwcu 2019 r. zmniejszy się o 4-5% r/r, co może być czynnikiem wspierającym zakupy na rynku zewnętrznym.

Przy temacie wysokiego importu wieprzowiny do Polski coraz częściej wybrzmiewają postulaty rolników, mówiące o tym, że środki które trafiają do Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego powinny służyć tylko i wyłącznie promocji krajowej wieprzowiny. Czy jest to możliwe, skoro sprowadzamy tak duże ilości mięsa, a ostatecznie produkt końcowy, czyli surowe mięso lub wędliny są sprzedawane jako towar wychodzący z jednego zakładu mięsnego?

Przypomnijmy, że środki tworzące fundusz są potrącane przy zakupie żywych świń przez przedsiębiorców zobowiązanych do naliczania, pobierania i przekazywania wpłat na FPMW w wysokości 0,1 % wartości netto zakupionych zwierząt. Jednocześnie do funduszu nie trafiają żadne środki, które miałyby pochodzić z tytułu włączenia do promocji importowanego mięsa.

Dlatego pytamy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czy istnieją mechanizmy, które zapewniałyby gwarancję wydatkowania funduszy wyłącznie na promocję krajowej wieprzowiny?

Tu MRiRW informuje, że uwzględniając postulaty podmiotów, od których pochodzą wpłaty na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych, w dniu 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, na mocy których środki funduszy promocji mogą być przeznaczane na finansowanie działań promocyjnych i informacyjnych dotyczących produktów rolno-spożywczych, których produkcja podstawowa odbyła się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku produktów przetworzonych, do produkcji których użyto nie więcej niż 25 % składników pochodzących z poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Kolejnym ważnym elementem w ochronie środków z FPMW, na który zwraca uwagę resort rolnictwa to zmiana, która wchodzi w życie wraz z początkiem 2019 r. Dla przedsiębiorców korzystających ze środków funduszu oznacza, że kierowane wsparcie z FPMW na działania lub programy informacyjne czy promocyjne będzie mogło dotyczyć mięsa wieprzowego pochodzącego tylko od świń urodzonych, odchowanych i ubitych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ministerstwo rolnictwa wyjaśnia przy tym, że: do dnia 31 grudnia 2018 r. środki finansowe funduszy promocji produktów rolno-spożywczych mogły być przeznaczone na finansowanie lub współfinansowanie programów, działań promocyjnych lub informacyjnych, dotyczących mięsa wieprzowego, które zostało pozyskane ze świń, których:

1) ostatni etap chowu wynoszący co najmniej 4 miesiące odbył się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w przypadku świń, których wiek w chwili poddawania ubojowi przekraczał 6 miesięcy;

2) chów odbył się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dnia, w którym osiągnęły masę 30 kg – w przypadku świń, których wiek w chwili poddawania ubojowi nie przekraczał 6 miesięcy, a ich masa wynosiła co najmniej 80 kg;

3) chów odbył się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w przypadku świń, których wiek w chwili poddawania ubojowi nie przekraczał 6 miesięcy, a ich masa wynosiła mniej niż 80 kg.

Więcej o Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego wkrótce na portalu farmer.pl oraz w najnowszym, styczniowym wydaniu miesięcznika „Farmer”.