PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Silne mioty - mniej upadków prosiąt

Silne mioty - mniej upadków prosiąt Jednym z najważniejszych filarów bezproblemowego odchowu prosiąt jest uzyskanie wysokiej masy urodzeniowej miotu. Zgromadzenie odpowiednio wysokich rezerw substancji zapasowych pozwala bowiem prosiętom przetrwać pierwsze, najtrudniejsze godziny życia

Autor: Bartosz Wojtaszczyk

Dodano: 13-01-2019 07:48

Tagi:

Jednym z filarów ograniczenia odsetka upadków wśród prosiąt jest uzyskanie odpowiednio wysokiej masy urodzeniowej zwierząt. Podpowiadamy, w jaki sposób o nią zadbać.



Jednym z najważniejszych filarów bezproblemowego odchowu prosiąt jest uzyskanie wysokiej masy urodzeniowej miotu. Zgromadzenie odpowiednio wysokich rezerw substancji zapasowych pozwala bowiem prosiętom przetrwać pierwsze, najtrudniejsze godziny życia.

Niestety, z roku na rok zadanie to jest coraz trudniejsze. Prace hodowlane prowadzone w celu doskonalenia genotypu trzody doprowadziły wprawdzie do znacznej poprawy plenności macior, jednocześnie w ich efekcie doszło jednak do wyraźnego spadku masy urodzeniowej prosiąt. Jednocześnie wraz z postępem hodowlanym wzrasta również zróżnicowanie wagowe prosiąt w miocie. Wspomniane zjawiska sprawiają, że pomimo znacznie wyższej liczby żywo urodzonych prosiąt wyniki ich odchowu wciąż pozostawiają wiele do życzenia. Prosięta o niskiej masie urodzeniowej są słabe, często nie są w stanie samodzielnie podejść do sutka i pobrać siary. Bez pomocy człowieka takie zwierzęta skazane są na śmierć. Jednocześnie zwierzęta, które uda się odchować, mogą w przyszłości osiągać gorszą użytkowość tuczną.

Jak podają opracowania, graniczna masa prosięcia gwarantująca relatywnie bezproblemowy odchów wynosi od 1,2 do 1,4 kg. W grupie prosiąt o niższej masie startowej występuje wielokrotnie wyższy odsetek upadków. Tezę tę potwierdza badanie przeprowadzone w 2011 roku na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy. Wskazuje ono, że w grupie prosiąt o niskiej masie urodzeniowej (poniżej 1,2 kg) odsetek upadków w okresie od urodzenia do odsadzenia w 28. dni życia wyniósł blisko 37 proc. Dla porównania: w grupie prosiąt o masie urodzeniowej 1,2-1,6 kg wyniósł on niespełna 7 proc., zaś w grupie zwierząt o masie urodzeniowej powyżej 1,6 kg - zaledwie 4 proc. To samo badanie wskazuje, że prosięta o niskiej masie urodzeniowej osiągają gorsze parametry tuczu, zwłaszcza w jego ostatniej fazie. Osiągnięcie wyższej masy urodzeniowej leży zatem w interesie każdego producenta trzody.

OPTYMALNE ŻYWIENIE MACIOR

Jak wspomniano we wstępie, spadek masy urodzeniowej prosiąt wynika w dużej mierze z czynników genetycznych. U loch, których geny zaprogramowane są na rodzenie dużych miotów, dochodzi do stłoczenia płodów wewnątrz macicy. W tej sytuacji łożyska są gorzej ukrwione, co z kolei prowadzi do słabszego odżywienia płodów i mniejszej masy urodzeniowej prosiąt. Czynniki genetyczne programują również wielkość samych łożysk oraz ich zdolność do przenoszenia składników odżywczych za pośrednictwem krwi.

Na parametry genetyczne zwierząt nie mamy żadnego wpływu, bynajmniej nie oznacza to jednak, że pogodzić musimy się z niską masą prosiąt rodzących się w naszym stadzie. Pośrednio na wielkość prosiąt wpływa również żywienie macior w czasie ciąży.

Oczywiście, kluczowe jest zapewnienie wszystkich potrzeb pokarmowych lochy związanych zarówno z wydatkami energetycznymi organizmu, jak i poniesionymi na budowę rozwijających się płodów. Szczególne znaczenie ma odpowiednia ilość białka w paszy pobieranej przez lochy. Okazuje się, że nie tylko jego niedobór, lecz także nadmiar odpowiadać może za niską masę urodzeniową prosiąt. W myśl krajowych zaleceń żywieniowych pasza dla loch w fazie niskiej ciąży powinna zawierać ok. 13 proc. białka ogólnego (130 g BO w kilogramie paszy).

Na tym jednak nie koniec. Bardzo istotna jest również zawartość składników energetycznych. Ich niedobór nie pozwoli na właściwe odżywienie płodów, nadmiar z kolei doprowadzi do zatuczenia lochy. Dieta macior prośnych nie powinna być nadmiernie bogata w energię: rekomendowany jej poziom to 12 MJ w kilogramie mieszanki. Nie do przecenienia jest także prawidłowe zbilansowanie aminokwasów, witamin i składników mineralnych. W ostatnim czasie postuluje się również suplementację L-karnityny, która ma korzystnie wpływać na masę urodzeniową i kondycję prosiąt.

Wspomniane wartości dotyczą loch w fazie ciąży niskiej. Aktualne zalecenia żywieniowe wskazują na konieczność zwiększenia poziomu wspomnianych składników w ostatnich tygodniach ciąży. Tradycyjnie w ostatnich 3-4 tygodniach ciąży lochy żywione były mieszanką typu LK, czyli paszą dla loch karmiących. W ostatnim czasie coraz większa rzesza producentów decyduje się jednak na stosowanie pasz typu LP do końca ciąży, a większe potrzeby pokarmowe w ostatnich tygodniach ciąży rekompensują oni większą dawką paszy. Pozwala to ograniczyć ryzyko wystąpienia zaparć, jednocześnie sprzyja wyższemu pobraniu paszy przez lochy w trakcie laktacji.

Oprócz składu samej mieszanki ważna jest również ilość paszy pobieranej przez maciory. Na etapie ciąży zarówno nadmiar, jak i niedobór paszy stwarza spore zagrożenia. Lochy zbyt obficie żywione łatwo się zatuczają, co w przyszłości generuje problemy z wydajnością laktacji. Jednocześnie niedożywienie macior stwarza ryzyko zamierania płodów i ich słabszego wzrostu. I choć jeszcze niedawno zalecenia żywieniowe rekomendowały stałą dawkę paszy dla wszystkich zwierząt w stadzie, to obecnie coraz większa rzesza doradców żywieniowych i samych rolników proponuje, by wielkość dawki pokarmowej dopasowana była do aktualnej kondycji loch. Takie działanie pozwoli na zaspokojenie potrzeb pokarmowych loch, bez ryzyka ich zatuczenia.

ROZSĄDNIE WYBIERAJMY GENETYKĘ

Oczywiście, nie sposób przecenić roli optymalnego żywienia macior prośnych w uzyskiwaniu wysokiej masy urodzeniowej prosiąt. Niemniej pamiętajmy, że parametr ten w znacznym stopniu wynika również z genotypu trzody chlewnej. Opisane powyżej działania pozwolą na zwiększenie masy prosiąt, niemniej do ograniczenia śmiertelności w populacji osesków niezbędne są właściwe warunki na porodówce oraz troskliwa opieka ze strony człowieka. Popełnianym niekiedy przez producentów błędem jest zakup "wyżyłowanej" genetyki, która utrzymywana będzie na porodówkach, które nie gwarantują prosiętom optymalnych warunków bytowania. Niestety, nie pozwoli to w pełni wykorzystać potencjału rozrodczego tkwiącego w lochach, a nakłady poniesione na remont stada podstawowego zostaną w ten sposób zmarnowane. Dlatego też zakup bardziej wydajnej genetyki warto jest odłożyć nieco w czasie, a w pierwszej kolejności zmodernizować należy pomieszczenia, w których prosięta będą przychodziły na świat.

Artykuł ukazał się w grudniowym wydaniu miesięcznika "Farmer" 12/2018



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • JACEK 2019-01-13 22:38:14
    I po co, przy tej cenie...
    • Jerzy 2019-02-01 18:56:44
      I nikt nie bedzie nic trzymał po ludzie sami sie wytruja bomba chemiczną po trochu jak panstwo nie potrafi zadbać dobre bo polskie tylko padliny ściągać z 1995 roku z zapasów wojennych z Niemczech i nie tylko
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.91.106.223
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.