PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Skuteczna wentylacja w budynku inwentarskim

System wentylacji pełni bardzo ważną rolę w utrzymaniu prawidłowego mikroklimatu wewnątrz pomieszczeń budynku inwentarskiego, co przekłada się na uzyskanie wysokiej i dobrej jakości produkcji trzody hodowlanej. Na co zwrócić uwagę przy doborze systemu wentylacyjnego?



Jednym z warunków otrzymywania dopłat bezpośrednich przez właścicieli gospodarstw rolnych specjalizujących się w hodowli zwierząt gospodarskich jest dbałość o ochronę środowiska oraz przestrzeganie higieny na każdym etapie produkcji zwierząt. W celu zapewnienia odpowiednich warunków hodowlanych w budynkach inwentarskich niezbędne jest m.in. zastosowanie systemu wentylacji. Główną funkcją tego ostatniego, oprócz wymiany powietrza i usunięcia szkodliwych oparów produkowanych przez zwierzęta (amoniak, dwutlenek węgla), jest jeszcze utrzymanie odpowiedniej temperatury wewnątrz pomieszczeń inwentarskich. Dzięki zastosowaniu odpowiedniego systemu wentylacyjnego zapewnimy też właściwy przepływ powietrza w pomieszczeniach budynku inwentarskiego. W tym artykule podpowiemy, jaki rodzaj systemu wentylacyjnego należy wybrać w przypadku produkcji trzody chlewnej.

Ile kosztuje system wentylacji

Utrzymanie optymalnego mikroklimatu przez zastosowanie konkretnego systemu wentylacyjnego w budynkach inwentarskich przeznaczonych dla trzody chlewnej zależne jest od wielu czynników. W pierwszej kolejności warto wziąć pod uwagę liczbę oraz rodzaj inwentarza przebywającego w budynku hodowlanym. Lochy z prosiętami wymagają lepszego nawiewu niż knury czy tuczniki. Ogromne znaczenie mają też wielkość i rodzaj budynku. Istotne jest, czy dach i przegrody zewnętrzne tego budynku są odpowiednio termoizolowane. Dzięki temu ciepło zatrzymywane jest i kumulowane w warstwie termoizolacyjnej latem, zaś zimą większość ciepła nie ucieka na zewnątrz. W ten sposób łatwiej jest utrzymać odpowiedni mikroklimat wewnątrz pomieszczeń hodowlanych. Przyjmuje się, że w budynkach inwentarskich trzody chlewnej prędkość przepływu powietrza nie powinna przekraczać 3-4 m/s. Wiele zmiennych czynników oznacza, że system wentylacyjny musi być tak zaprojektowany, aby zapewnić odpowiedni przepływ powietrza, co też wpływa na zachowanie właściwej temperatury, wilgotności oraz składu powietrza dla określonej liczby zwierząt hodowlanych. Projektant na podstawie wielkości budynku oraz liczby i rodzaju zwierząt hodowlanych jest w stanie dobrać moc i wydajność wentylatorów. Przy projektowaniu wentylacji musi wziąć też pod uwagę awaryjny system wentylacji, a także system powiadamiania o awarii.

Zbalansowany skład powietrza

Bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na całokształt mikroklimatu każdej chlewni jest zagwarantowanie właściwego składu powietrza w pomieszczeniach inwentarskich. Stężenie dwutlenku węgla nie powinno przekraczać 3000 ppm, co jest porównywalne do 5930 mg/m3. Dwutlenek w nadmiernych ilościach może prowadzić do demineralizacji kości oraz zaburzenia przemiany materii u zwierząt hodowlanych. W przypadku amoniaku stężenie nie powinno przekraczać
20 ppm, czyli ok. 15,4 mg/m3, zaś dla siarkowodoru wartość ta nie może być większa niż 5 ppm (ok. 7,5 mg/m3). Nadmierne stężenie siarkowodoru i amoniaku w powietrzu może wywoływać stany zapalne błon, uszkodzenia górnych dróg oddechowych, a także płuc i zatrucia u zwierząt hodowlanych. Jednocześnie wilgotność względna powietrza winna być utrzymana na poziomie 60-70 proc. Warto też pamiętać, że zawartość kurzu w powietrzu nie powinna przekraczać 10 mg/m3 w pomieszczeniach budynków inwentarskich. Dlatego też, aby zagwarantować właściwe warunki rozwoju dla trzody chlewnej, niezbędne jest zastosowanie odpowiedniego systemu wentylacji powietrza w budynku.

System wentylacyjny w chlewni

Standardowo każdy budynek inwentarski powinien być zaprojektowany i wzniesiony tak, aby zapewnić ciągłą cyrkulację powietrza w pomieszczeniach. Oczywiście najprostszym sposobem wymiany powietrza jest zastosowanie naturalnej wentylacji zwanej też grawitacyjną. Jednak nie zawsze jest ona w stanie zagwarantować optymalny klimat i cyrkulację powietrza w budynkach inwentarskich, szczególnie przy większej liczbie inwentarza. Dlatego też większość hodowców trzody chlewnej stawia na wentylację mechaniczną. Jednym z popularniejszych systemów wentylacyjnych stosowanych w chlewniach jest wentylacja podciśnieniowa.

– Świeże powietrze doprowadzone jest do budynku lub poszczególnych komór przy pomocy zaworów ściennych lub sufitowych, które są płynnie zamykane i otwierane przez serwomotor. Zużyte powietrze zostaje usunięte przez kominy wentylacyjne, w których jest zainstalowany wentylator. Obrotami wentylatora, jak i serwomotorem steruje sterownik klimatu. Tego typu wentylacja najlepiej sprawdza się w sekcji tuczu i w sekcjach krycia oraz ciąży – podkreśla Michał Bigos, specjalista do spraw projektowania z Terraexim – Agroimpex.

Kolejnym bardzo często spotykanym rozwiązaniem jest wentylacja kanałowa. Świeże powietrze doprowadzone jest przez betonowy kanał pokryty rusztem i zagłębiony w ziemi, z odpowiednią ilością szczelin, które umożliwiają  wytworzenie podciśnienia. Zużyte powietrze zostaje usunięte przez kominy wentylacyjne, w których jest zainstalowany wentylator. Obrotami steruje sterownik klimatu. 

– Wentylacja tego typu ma dwie zalety: zimą temperatura doprowadzonego powietrza jest wyższa od temperatury zewnętrznej (powietrze ogrzewa się w kanale), a latem temperatura doprowadzonego powietrza jest niższa od temperatury zewnętrznej (powietrze chłodzi się w kanale). Wynika to z tego, że w kanale odpowiednio głębokim mamy stałą temperaturę. Tego typu wentylacja najczęściej stosowana jest w tuczarniach – zauważa Michał Bigos, specjalista do spraw projektowania z Terraexim – Agroimpex. 

Jeżeli w chlewni zastosowano wentylację mechaniczną, to budynek taki powinien być dodatkowo wyposażony w system wentylacji awaryjnej. Zazwyczaj jest to wentylacja naturalna wraz z systemem ostrzegawczym sygnalizującym awarię wentylacji mechanicznej. Systemem ostrzegawczym może być np. dzwonek, sygnał świetlny, jak również powiadomienie wysyłane na smartfona. W przypadku awarii wentylacji mechanicznej rolnik musi mieć możliwość szybkiego uruchomienia wentylacji awaryjnej na czas niezbędny do usunięcia usterek.

W pierwszej kolejności warto odpowiedzieć, z jakimi kosztami wiąże się zainwestowanie w nowoczesny system wentylacji. Koszt inwestycji w system wentylacji zależy od wielu czynników, takich jak wielkość budynku oraz rodzaj i liczba egzemplarzy trzody chlewnej. W przypadku tuczarni na ok. 2 tys. sztuk może on wynieść w przybliżeniu 80 tys. zł netto. W takim wariancie brany jest pod uwagę zakup systemu wentylacji podciśnieniowej z wentylatorami wyciągowymi i ściennymi wlotami powietrza z serwomotorami. W cenę wliczony jest też system sterowania klimatu z falownikiem i system alarmowy GSM wraz z awaryjnym otwieraniem wlotów powietrza w razie zaniku napięcia. Inaczej jest w przypadku systemu wentylacji w sektorze porodowym.

– Oprócz wyposażenia technologicznego wentylacji, tj. kominów z wentylatorami i komputerem sterującym, musimy dodatkowo wykonać ścianki żelbetowe kanałów powietrznych, co generuje koszty budowlane. Jednak korzyści w oszczędzaniu energii do schładzania powietrza lub jego ogrzewania bez dodatkowych nośników energii są wymierne i uzasadniają jednoznacznie racjonalność zastosowania systemu wentylacji kanałowej w sektorach porodowych – podsumowuje Krzysztof Stankiewicz, specjalista technolog chowu trzody chlewnej w Wesstron. 

Zdaniem eksperta

System wentylacji kanałowej w sektorze porodowym
Krzysztof Stankiewicz, specjalista technolog chowu trzody chlewnej, Wesstron

W systemie wentylacji kanałowej w sektorze porodowym, świeże powietrze dostaje się do kanału powietrznego pod korytarzem poprzez czerpnie powietrza, które znajdują się po zewnętrznej stronie budynku. Ściany tego kanału oraz strop posadzek wykonane są z betonu B37 W8 (beton wodoszczelny). Strumień powietrza przepływający poprzez kanał jest chłodzony przez ściany i posadzkę kanału. Temperatura powietrza tym samym zostaje obniżona. Przeprowadzone przez firmę Wesstron badania i doświadczenia pomiarowe wykazały, że powietrze schładza się w zależności od wilgotności, przekroju i długości kanału średnio o 5-7°C. To bardzo dużo. Jeżeli temperatura powietrza w czerpni wynosiła 30,3°C, to temperatura wyjścia świeżego powietrza w otworze wentylacyjnym pod korytem maciory wynosiła 23,2°C. W tym systemie powietrze jest dostarczane do ryja lochy.

W sektorze porodowym, w którym znajdują się maciory z prosiętami, stosujemy systemy wentylacji: kanałowej, sufitów perforowanych, klap podciśnieniowych sufitowych i ściennych, klap ściennych otwieranych elektrycznie. W każdym z tych systemów zużyte powietrze jest usuwane z pomieszczenia poprzez kominy wentylacyjne montowane w połaci dachowej. W przypadku budynków wielokondygnacyjnych wentylatory montujemy w ścianie bocznej budynku. 

Należy pamiętać, że w tym sektorze przebywają maciory i małe prosięta. Musimy pogodzić różne potrzeby temperaturowe tych zwierząt oraz różną prędkość przepływającego powietrza. Największym problemem jest wysoka temperatura latem. Wymianę powietrza planujemy na poziomie 350 m3/h na jedno stanowisko porodowe. Jednak podczas upałów temperatura w komorze bez systemu chłodzenia może być zbyt wysoka dla lochy. Staramy się zawsze schładzać powietrze napływające do budynku.

Zdaniem eksperta

Zapewnić odpowiedni mikroklimat Michał Bigos, specjalista do spraw projektowania, Terraexim – Agroimpex System wentylacji w chlewni ma zapewnić mikroklimat odpowiedni do utrzymania zwierząt, odpowiednią temperaturę, wilgotność, odprowadzić zanieczyszczone powietrze i doprowadzić świeże. Wydajność systemu uzależniona jest głównie od obsady i grup zwierząt, jakie znajdują się w danym budynku. Przy projektowaniu i doborze odpowiedniego systemu wentylacji należy zwrócić uwagę na to, czy są to nowe budynki czy już istniejące, jak są zlokalizowane względem siebie i jaka jest ich kubatura. Na polskich fermach najczęściej stosowana jest wentylacja podciśnieniowa. Przy projektowaniu jej trzeba zapewnić odpowiednie podciśnienie – świeżego powietrza wpuszczamy 20-25 proc. mniej, niż wyciągamy zanieczyszczonego. Ważne jest także równomierne rozmieszczenie wlotów powietrza na ścianach lub suficie oraz kominów wyciągowych, aby zapewnić odpowiednie zwentylowanie pomieszczeń. Koszt systemu wentylacji dla tuczarni na 2000 zwierząt wynosi
ok. 80 tys. zł netto. 

Przykładowe systemy wentylacji dla trzody chlewnej 

Wentylacja podciśnieniowa

Świeże powietrze doprowadzane jest do budynku lub poszczególnych komór przy pomocy zaworów ściennych lub sufitowych, które są płynnie zamykane i otwierane przez serwomotor. Zużyte powietrze zostaje usunięte przez kominy wentylacyjne, w których jest zainstalowany wentylator. Obrotami wentylatora, jak i serwomotorem steruje sterownik klimatu. Tego typu wentylacja najlepiej sprawdza się w sekcji tuczu i w sekcjach krycia oraz ciąży.

Wentylacja zrównoważonego ciśnienia

Świeże powietrze doprowadzone jest do budynku lub poszczególnych komór przy pomocy kominów z zainstalowanym wentylatorem (wciągowym), komin jest wyposażony w specjalny rozdzielacz, który pozwala równomiernie rozprowadzić powietrze. Zużyte powietrze zostaje usunięte przez kominy wentylacyjne, w których jest zainstalowany wentylator (wyciągowy). Obrotami steruje sterownik klimatu. Tego typu wentylacja najlepiej sprawdza się w budynkach z brakiem możliwości doprowadzenia powietrza w inny sposób niż przez dach.

Wentylacja kanałowa

Świeże powietrze doprowadzone jest do budynku przy pomocy pokrytego rusztem betonowym kanału zagłębionego w ziemi z odpowiednią ilością szczelin, które umożliwiają wytworzenie podciśnienia. Zużyte powietrze zostaje usunięte przez kominy wentylacyjne, w których jest zainstalowany wentylator. Obrotami steruje sterownik klimatu. Wentylacja tego typu ma dwie zalety: zimą temperatura doprowadzonego powietrza jest wyższa od temperatury zewnętrznej (powietrze ogrzewa się w kanale), a latem temperatura doprowadzonego powietrza jest niższa od temperatury zewnętrznej (powietrze chłodzi się w kanale). Wynika to z tego, że w odpowiednio głębokim kanale mamy stałą temperaturę. Tego typu wentylacja najczęściej stosowana jest w tuczarniach.

Wentylacja drzwiowa

Świeże powietrze doprowadzone jest do poszczególnych komór przy pomocy otworu w drzwiach. Pozwala to w okresie zimowym wstępnie ogrzać powietrze doprowadzone do budynku. Zużyte powietrze zostaje usunięte przez kominy wentylacyjne, w których jest zainstalowany wentylator. Obrotami steruje sterownik klimatu. Tego typu wentylacja najlepiej sprawdza się w sekcji porodowej i w sekcji warchlakowej.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.203.18.65
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.