Najważniejszymi cechami użytkowymi traw są trwałość i wierność (stabilność) plonowania. Trwałość traw jest ściśle powiązana z mrozoodpor-nością. Na przykład życica trwała i wielokwiatowa są wrażliwe na mrozy, w przeciwieństwie do tymotki łąkowej i wiechliny łąkowej. Trwałość zależy też od systemu korzeniowego i sposobu krzewienia się roślin. Wierność plonowania można w dużym stopniu regulować sposobem użyt-kowania, nawożeniem, poprawą uwilgotnienia.
Trawy lepiej i wierniej plonują na gruntach ornych niż na trwałych użytkach zielonych w warunkach naturalnych. Związane jest to oczywiście z mniejszą konkurencyjnością obcych wieloletnich gatunków roślin i większą stabilnością warunków wodno-glebowych na gruntach ornych. Poza tym na glebach łąkowych znajdują się liczne nasiona różnych chwastów, a także części podziemne, rozłogi i kłącza, z których w sprzyjających warunkach szyb-ko rozwijają się nowe rośliny, wypierające słabo rozwinięte siewki z wysianych gatunków.
W ciągu ostatnich dwóch lat zarejestrowano wiele nowych odmian traw pastewnych. Przedstawiamy ich najważniejsze cechy, co pozwoli na jak najlepszy dobór odmian do mieszanek traw, wysiewanych w zróżnicowanych warunkach i przeznaczonych na różne cele.

KOSTRZEWA CZERWONA
Kostrzewa czerwona jest najpospolitszą wieloletnią trawą niską, kępowo-rozłogową. Gatunek ten składa się z wielu podgatunków i odmian botanicznych. Wiąże się z tym znaczne zróżnicowanie cech użytkowych. Wyróżnia się trzy podstawowe formy kostrzewy czerwonej: z licznymi i długimi rozłogami, z krótkimi rozłogami oraz formę kępową, bez rozłogów.
Długie, płożące się podziemne rozłogi pierwszej wymienionej formy kostrzewy czerwonej wiążą mocno warstwę darniową i wypełniają wszystkie puste miejsca, a jednocześnie hamują zachwaszczenie. Forma kostrzewy z krótkimi rozłogami również mocno wiąże darń, lecz jest mniej wyrównana. Forma kępowa, zwana też krzaczastą, tworzy gęste i mocne kępy, ale słabiej wiąże darń.
Kostrzewa czerwona ma małe wymagania glebowe i wodne. Jej udział w runi zapewnia stabilniejsze plony w warunkach niesprzyjających, na przykład w czasie suszy. Jest szczególnie przydatna do uprawy na pogórzu i w górach. Przy intensywnym nawożeniu ustępuje z runi, zagłuszana przez inne gatunki azotolubne.
O zastosowaniu kostrzewy czerwonej do mieszanek przeznaczonych na pastwiska decyduje jej odporność na udeptywanie oraz zdolność do szybkiego odrastania po wypasaniu. W mieszankach na pastwiska suche, mało zasobne, stosuje się jej około 20 proc. ogólnej masy nasion, a na glebach organicznych, posusznych, nawet do 25 proc.
ANITAWA. Jest odmianą pastewną, wczesną. Plonuje dobrze, lepiej w drugim i trzecim niż pierwszym roku użytkowania. Największe plo-ny suchej masy osiąga w pierwszym pokosie. Rośliny dobrze zimują i szybko odrastają wiosną. Jest polecana do użytkowania pastwiskowego.
BOGUNIA
. Jest odmianą pastewną, średnio wczesną. Plonuje dobrze i coraz lepiej w kolejnych latach użytkowania. Największe plony su-chej masy i energii paszy daje w pierwszym i drugim pokosie. Rośliny cechują się dobrym zimowaniem i dużą energią odrastania po pokosach. Odmiana ta jest przeznaczona na pastwiska.
ECHO. Odmiana pastewna, wczesna. Dobrze plonuje, zwłaszcza w drugim roku użytkowania. Plonuje przemiennie, lepiej w pierwszym i trzecim pokosie. Dobrze zimuje, szczególnie w trzecim roku użytkowania. Szybko odrasta wiosną. Przeznaczona jest na pastwiska.

KOSTRZEWA ŁĄKOWA
Jedna z najwartościowszych traw, średnio trwała, wysoka, luźnokępowa. Wymaga gleb bardziej wilgotnych, zwięzłych i obficiej nawożonych, zwłaszcza azotem. Dobrze znosi okresowe zalewanie, a także okresowe susze. Jest mało konkurencyjna, dlatego dość łatwo się zachwaszcza. Ze względu na to, że toleruje zarówno koszenie, jak i wypasanie, stanowi komponent prawie każdej mieszanki. Jest powszechnie stosowana w mieszankach z innymi gatunkami traw i motylkowatych do obsiewu łąk i pastwisk trwałych, a także do krótkotrwałego kośnego użytkowania polowego.
W zależności od warunków i jakości gleb oraz przeznaczenia dodaje się jej do mieszanek od 10 aż do 50 proc. Na glebach suchych oraz w re-jonach o mniejszej ilości opadów jej udział w mieszankach powinien być zmniejszony na rzecz traw lepiej tolerujących brak wody. Na glebach organicznych i wilgotnych najlepiej wysiewać ją z wyczyńcem łąkowym i kostrzewą trzcinową. Na glebach organicznych niezbyt wilgotnych oraz na glebach mineralnych dobrze rośnie z tymotką łąkową i kupkówką pospolitą, a na pastwiskach – z koniczyną białą, do której jest zbliżona rytmem rozwoju.
BARVITAL. Jest odmianą pastewną, średnio wczesną. Dobrze plonuje we wszystkich latach użytkowania. Z roku na rok daje wyższe plo-ny. Wyróżnia się plonami suchej masy i energii paszy w pokosie trzecim i czwartym. Rośliny dobrze zimują, wiosną tworzą gęstą ruń; szybko odrastają po czwartym pokosie. Odmiana polecana na pastwiska.
DAGRA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Bardzo plenna, we wszystkich latach użytkowania daje duży plon suchej masy i energii pa-szy, największy w trzecim roku zbiorów. Dobrze zimuje i szybko odrasta wiosną. Odmiana przeznaczona na łąki kośne.
DAMARA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Bardzo plenna i coraz lepiej plonująca w kolejnych latach użytkowania. Największy plon suchej masy i energii paszy osiąga w pokosie pierwszym i trzecim. Rośliny w pierwszym pokosie są wysokie, nie wylegające. Dobrze zimuje również w trzecim roku użytkowania, szybko odrasta zwłaszcza wiosną. Odmiana przydatna na łąki kośne.
FANTAZJA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Plonuje dobrze i równomiernie w latach użytkowania. Największe plony osiąga w trze-cim roku użytkowania. Rośliny dobrze zimują i szybko odrastają zarówno wiosną, jak i po pokosach. Odmiana przydatna do użytkowania ko-śnego łąkowego i kośnego polowego.
GERDA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Bardzo plenna. Daje duży plon suchej masy i energii paszy we wszystkich latach użytkowania, największy w trzecim roku zbiorów. Dobrze zimuje i szybko odrasta wiosną. Odmiana przeznaczona na łąki kośne.
PRONELA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Bardzo plenna i plonuje coraz lepiej w kolejnych latach użytkowania. Największy plon suchej masy i energii paszy osiąga w pokosie drugim i trzecim. Rośliny nie wykazują tendencji do wylegania, dobrze zimują również w trzecim roku użytkowania, szybko odrastają, zwłaszcza wiosną. Odmiana przydatna na pastwiska.
KUPKÓWKA POSPOLITA
Trawa wysoka, o zbitych kępach i silnie rozwiniętym systemie korzeniowym. Jest trwała i wcześnie się kłosi. Rośnie na każdej glebie, z wyjąt-kiem gleb murszowych i jałowych piasków. Wytrzymuje okresowe posuchy, natomiast nie toleruje wysokiego poziomu wód gruntowych oraz zalewania trwającego dłużej niż 4–5 dni. Jest azotolubna.
Kupkówka w pełni rozwoju jest gatunkiem agresywnym, dlatego w mieszankach do obsiewania łąk nie powinna stanowić więcej niż 10 proc., a w mieszankach pastwiskowych nie więcej niż 8 proc. masy nasion. Ze względu na szybko obniżającą się strawność powinna być koszo-na najpóźniej na początku kłoszenia się, a wypasać należy ją jeszcze wcześniej. Bardzo dobrze plonuje w mieszance z lucerną lub koniczyną łąkową w uprawie na lżejszych glebach ornych. Udział kupkówki w takich mieszankach może wynosić
25 proc. masy.
AMILA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Plenna w całym okresie użytkowania. Wyróżnia się dużym plonem suchej masy i energii pa-szy w drugim i trzecim pokosie. W warunkach górskich gorzej zimuje i odrasta. Odmiana przeznaczona do użytkowania kośno-łąkowego.
NIVA. Odmiana pastewna, średnio wczesna. Plenna w całym okresie użytkowania. Wyróżnia się dużym plonem suchej masy i energii paszy w drugim i czwartym pokosie. W warunkach górskich gorzej zimuje i odrasta. Odmiana przeznaczona na pastwiska.

TYMOTKA ŁĄKOWA
Jest trawą wysoką, o luźnych kępach, trwałą i późno kłoszącą się. Ma system korzeniowy słabo rozwinięty, płytki. Toleruje okresy posuszne i wytrzymuje zalewanie przez 10–15 dni. Jest podstawowym składnikiem prawie każdej mieszanki nasiennej (na łąki i pastwiska). Trawa ta jest umiarkowanie odporna na udeptywanie. Ze względu na małą konkurencyjność i powolny rozwój powinna być stosowana w ilości nie mniejszej niż 10 proc. masy mieszanki na łąkach organicznych oraz 5 proc. – na mineralnych. W mieszankach pastwiskowych na glebach organicznych posusznych należy zastosować ją w udziale przynajmniej
10 proc. masy mieszanki. W uprawie polowej, w rejonach o większej ilości opadów i na glebach zwięzłych, dobrze plonuje z lucerną lub koniczyną łąkową. Wysiewa się ją wtedy w ilościach od 15 do 30 proc. masy nasion mieszanki.
DOLINA. Odmiana pastewna, średnio wczesna, Plenna, zwłaszcza w dwóch pierwszych latach użytkowania. Wyróżnia się dużym plonem suchej masy i energii paszy w pokosie drugim i czwartym. Dobrze zimuje oraz szybko odrasta wiosną i po pokosach. Odmiana przydatna na pastwiska.
ŻYCICA TRWAŁA
Życica trwała, nazywana też rajgrasem angielskim, należy do najbardziej wartościowych gatunków traw pastewnych. Jest gatunkiem niskim, o luźnych kępach i wysokiej konkurencyjności. W użytkowaniu znajdują się odmiany diploidalne i tetraploidalne. Cechuje się wysoką produk-tywnością i bardzo dobrą wartością pokarmową. Doskonale zadarnia glebę oraz szybko odrasta po każdym kolejnym koszeniu i wypasie.
Rozpiętość terminu kłoszenia się roślin między odmianami najwcześniejszymi i najpóźniejszymi wynosi aż 5 tygodni. Jest wytrzymała na ni-skie przygryzanie i silne udeptywanie. Znajduje powszechne zastosowanie na trwałych i przemiennych użytkach zielonych, na glebach średnio zwięzłych, zasobnych w próchnicę. Rośliny zawierają dużo węglowodanów rozpuszczalnych w wodzie, cechują się wysoką strawnością. Życicę można uprawiać w siewie czystym, ale może również być jednym z najlepszych komponentów mieszanek na pastwiska i łąki. Odmiany życicy trwałej powinny stanowić w mieszankach przeznaczonych na łąki około 20 proc., a na pastwiska – od 10 do 20 proc. masy mieszanki.
GAGAT. Odmiana pastewna, tetraploidalna, średnio wczesna. Plenna, szczególnie w pierwszym, wiosennym odroście. Daje duży plon energii paszy we wszystkich latach użytkowania. Dobrze zimuje, a rośliny szybko odrastają wiosną i dobrze zagęszczają ruń. Odmiana przydat-na na pastwiska.
LITERRA. Odmiana pastewna, tetraploidalna, średnio wczesna. Plenna, plonuje coraz lepiej w kolejnych latach użytkowania. Daje duży plon energii paszy we wszystkich pokosach. Zimotrwałość dobra. Rośliny cechują się szybkim tempem odrastania  wiosną oraz po trzecim i czwartym pokosie. Wykazuje dużą zwartość runi. Odmiana przydatna na pastwiska.
BOVIAN. Odmiana pastewna, tetraploidalna, późna. Plenna we wszystkich trzech latach użytkowania. Daje duży plon energii paszy. Zimo-trwałość dobra, zwłaszcza w trzecim roku użytkowania. Rośliny cechują się szybkim tempem odrastania i dużą zwartością runi. Odmiana przy-datna na pastwiska.
BARNAUTA. Odmiana pastewna, tetraploidalna, późna. Plenna, wykazuje wzrastające plonowanie w latach użytkowania. Daje duży plon energii paszy. Zimotrwałość dobra. Rośliny cechują się szybkim tempem odrastania i dużą zwartością runi. Odmiana przydatna na pastwiska.
LACERTA. Odmiana pastewna, tetraploidalna, wczesna. Bardzo plenna, coraz lepiej plonuje w kolejnych latach użytkowania. Daje duży plon energii paszy w drugim i trzecim roku użytkowania. Rośliny dobrze zimują i szybko odrastają, dając dużą zwartość runi. Odmiana przydat-na na pastwiska.
HORATIO. Odmiana pastewna, tetraploidalna, średnio wczesna. Bardzo plenna. Daje duży plon energii paszy we wszystkich latach użyt-kowania. Zimotrwałość dobra. Rośliny szybko odrastają przez cały okres wegetacji i dobrze zagęszczają ruń. Odmiana przydatna na pastwiska.
PASTORAL. Odmiana pastewna, tetraploidalna, późna. Plenna i coraz lepiej plonująca w kolejnych latach użytkowania. Daje duży plon energii paszy. Zimotrwałość dobra. Rośliny cechują się szybkim tempem odrastania i dużą zwartością runi. Odmiana przydatna na pastwiska.
ŻYCICA WIELOKWIATOWA
Życica wielokwiatowa, nazywana inaczej rajgrasem włoskim, jest gatunkiem krótkotrwałym, uprawianym najwyżej dwa lata. Trawa wysoka, o luźnych kępach, wysoce konkurencyjna. Zaletami życicy wielokwiatowej są: duża plenność, dobra smakowitość, duża zawartość cukrów i bardzo dobra strawność. Nadaje się przede wszystkim do użytkowania kośnego. W użytkowaniu pastwiskowym nie gwarantuje zwartości runi, a przez to zmniejsza plonowanie w kolejnych odrostach. Jest mało odporna na silne mrozy i wahania temperatury na przedwiośniu. Wymaga gleb wilgotnych, żyznych, w dobrej kulturze.
Odmiany życicy wielokwiatowej zalecane są szczególnie do uprawy w siewie czystym, w płodozmianie polowym. Są też cennym komponen-tem mieszanek z koniczynami lub z lucerną. W mieszankach spełniają rolę rośliny ochronnej. Nadają się do uprawy jako wsiewki w rośliny poplonu ozimego. Życicę wielokwiatową powinno się wysiewać w terminie letnim, najpóźniej do końca sierpnia.
LIABOLO. Odmiana pastewna, tetraploidalna, bardzo plenna. Daje duży plon energii paszy, zwłaszcza w drugim roku użytkowania. Do-brze odrasta w całym okresie użytkowania. Odmiana przydatna do użytkowania kośnego na gruntach ornych.
BARMEGA. Odmiana pastewna, tetraploidalna. Dobrze plonuje w całym okresie użytkowania. Daje duży plon suchej masy i energii paszy w trzecim odroście. Cechuje się dobrą dynamiką odrastania i dobrą zimotrwałością. Odmiana przydatna do użytkowania kośnego na gruntach ornych.

ŻYCICA WIELOKWIATOWA WESTERWOLDZKA
LIQUATTRO. Odmiana pastewna, tetraploidalna, ukierunkowana na zbiór tylko jednego odrostu jesienią. Daje duży plon energii paszy. Cechuje się krótszym okresem wegetacji w porównaniu z innymi odmianami. Rośliny są wysokie i mało wylegające; dobrze odrastają w całym okresie użytkowania. Odmiana przydatna do uprawy w międzyplonie po roślinach towarowych wcześnie schodzących z pola.
ŻYCICA MIESZAŃCOWA
Życica mieszańcowa, nazywana także rajgrasem oldenburskim, jest nieco bardziej trwała od życicy wielokwiatowej, a mniej od życicy trwałej. Należy do traw wysokich, luźno-kępowych, bardzo konkurencyjnych. Cechuje się wysoką produktywnością, bardzo dobrą wartością pokarmo-wą, dobrą smakowitością, dużą zawartością cukrów oraz białka w suchej masie. Jej odmiany zalecane są do uprawy w płodozmianie polowym do dwu- lub trzyletniego użytkowania kośnego. Przydatna jest na użytki przemienne na zbiór siana, do produkcji sianokiszonki, a także jako cenna roślina poplonowa. W plonie głównym można zebrać od trzech do czterech pokosów w roku. Wysiewana powinna być w terminie letnim, nie później jednak niż do końca sierpnia.
MOLISTO. Odmiana pastewna, tetraploidalna, średnio wczesna. Plenna i coraz lepiej plonuje w kolejnych latach użytkowania. Dobrze zi-muje. Rośliny cechują się szybkim tempem odrastania w okresie wegetacji. Odmiana przydatna do użytkowania kośnego na gruntach ornych.
NADZIEJA. Odmiana pastewna, tetraploidalna. Plenna i coraz lepiej plonuje w  kolejnych latach użytkowania. Rośliny dobrze zimują i cechują się szybkim tempem odrastania w okresie wegetacji. Odmiana przydatna do użytkowania kośnego na gruntach ornych.•

Intensywne gatunki traw można uszeregować pod względem trwałości w optymalnych warunkach następująco, od najtrwalszych do najmniej trwałych: kupkówka pospolita, wiechlina łąkowa, kostrzewa trzcinowa, tymotka łąkowa (zwłaszcza w warunkach polowych), kostrzewa łąkowa i życica trwała (mało trwałe na glebach organicznych).

PRZYDATNAE ADRESY
Adresy firm nasiennych, sprzedających opisane w artykule odmiany traw:

-GERDA, AMILA, ANITAWA, BOGUNIA, NADZIEJA: Poznańska Hodowla Roślin,
63-004 Tulce k. Poznania, ul. Kasztanowa 5;
-  FANTAZJA: Małopolska Hodowla Roślin, 30-002 Kraków, ul. Zbożowa 4; 
- GAGAT: Hodowla Roślin Szelejewo, 63-820 Piaski;
- DOLINA, ECHO, NIVA: GRAMINEX, 97-300 Piotrków Trybunalski, ul. Karolinowska 72;
- DAGRA, DAMARA: St. Ramenda, 64-100 Leszno, ul. Antoniny 3/6;
- LITERRA, LACERTA, LIQUATTRO, LIABOLO: DSV Polska, 62-100 Wągrowiec, ul. Straszewska 70, 
- BOVIAN: Innoseeds Group, 04-171 Warszawa, ul. Jarocińska 1/47; 
-  BARNAUTA, BARMEGA, BARVITAL: Barenbrug Polska, 62-080 Tarnowo Podgórne, ul. Sowia 15; 
-  HORATIO: Irena Szyld, 62-800 Kalisz, ul. Cieszyńska 11;
- PASTORAL: Semences Polska, 87-148 Łysomice, ul. Sadowa 10A; 
- MOLISTO: Limagrain Polska, 60-586 Poznań, ul. Botaniczna 10;
- PRUNELA: Oseva Polska, 60-105 Poznań, ul. Kopanina 77.

Źródło: Farmer 07/2007