PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wielka trójka

Uzyskanie wysokiego plonu dobrej jakości jest możliwe nawet na słabszych glebach pod warunkiem, że zadba się o prawidłowe nawożenie.



Fundamentem plonu są: azot, potas i fosfor. Najważniejszy jest ten składnik pokarmowy, którego najbardziej brakuje roślinom.

Azot to podstawa

Podstawowym składnikiem plonotwórczym jest azot, który wpływa na wzrost i rozwój części nadziemnych i podziemnych roślin, długość wegetacji oraz wielkość i jakość plonu. Brak tego pierwiastka to po prostu brak plonu lub plon marnej jakości.

 Azot w glebie jest ruchliwy i w związku z tym łatwo ulega stratom na skutek wymywania, dlatego powinien być stosowany w optymalnych terminach i również z tego powodu w dawkach dzielonych. Zmniejsza to straty na skutek wymywania, a roślinom umożliwia pobranie optymalnej ilości azotu w okresie największego ich zapotrzebowania na ten składnik. Rośliny pobierają ten pierwiastek w formie amonowej (NH4+) lub azotanowej (NO3-). Obie odgrywają równorzędną rolę w żywieniu roślin.

 W nawożeniu azotem istotny jest wybór jego formy: amonowej, azotanowej lub amidowej (NH2+). Pierwiastek w formie amonowej zostaje dobrze zatrzymywany w glebie, a więc wolniej pobierany przez rośliny i w związku z tym jest typową formą nadającą się do przedsiewnego nawożenia. Zawierają: siarczan amonu, fosforan amonu, Polifoski i Polimagi.

Azot w formie azotanowej dobrze działa w wyższych temperaturach, ale łatwo ulega wymywaniu, ponieważ nie jest zatrzymywany w glebie. Nadaje się więc do nawożenia pogłównego w okresie intensywnego wzrostu roślin. Formę azotanową pierwiastka mają: saletra sodowa, potasowa i wapniowa. Stosując te nawozy, trzeba uważać, aby nie przekroczyć optymalnej dawki, gdyż może to powodować nagromadzenie się azotanów w roślinach, a to obniża ich jakość i zmniejsza wytrzymałość na mróz.

Nawozem uniwersalnym zawierającym azot w formie amidowej jest mocznik. To nawóz wolno działający, bo musi zostać najpierw przekształcony w węglan amonowy, a dopiero później azot z tego związku przechodzi w formę amonową. Im gleba żyźniejsza, a temperatura wyższa, tym mocznik działa szybciej.  Jego zaletą jest także małe zasolenie gleby i zmniejszenie akumulacji azotanów w roślinie.

Potas na drugim miejscu

Duży udział w plonowaniu ma również potas, który w roślinach występuje w największym stężeniu (rośliny pobierają go więcej niż azotu). Niedobory tego pierwiastka zajmują drugie miejsce (po zakwaszeniu) wśród czynników zmniejszających żyzność naszych gleb i ograniczających plony podstawowych roślin uprawnych. Ważne zatem jest coroczne nawożenie tym składnikiem. Rośliny dobrze odżywione potasem zużywają mniej wody na wytworzenie jednostki suchej masy roślin, łatwiej znoszą suszę i wolniej więdną. Największe stężenie potasu występuje w młodych częściach roślin i dlatego bardzo ważne jest zaopatrzenie ich w ten składnik na początku rozwoju.

Niedobór potasu powoduje słabe krzewienie się roślin, zahamowanie wzrostu nowych pędów i obniżenie jakości plonu. Stosowanie tego pierwiastka w nadmiernych dawkach na zapas nie jest jednak wskazane z kilku powodów. Ulega on bowiem łatwo wymywaniu, zwłaszcza na glebach lekkich, a straty są jeszcze większe na glebach zakwaszonych, gdyż w miarę spadku pH maleje wiązanie jonów potasu przez kompleks sorpcyjny. Poza tym gleba przenawożona potasem staje się zbyt zlewna, łatwiej się zaskorupia i traci gruzełkowatą strukturę, zwłaszcza gdy stosuje się nawozy potasowe chlorkowe. Nadmiar potasu w glebie zmniejsza również pobranie wapnia i magnezu przez rośliny, a gromadząc się w młodych częściach roślin, pogarsza ich wartość technologiczną.

Nawożenie potasem przed ruszeniem wegetacji nie tylko przyspiesza rozwój roślin, ale też uzupełnia rezerwy pierwiastka w glebie. Potas z gleby dobrze wykorzystują trawy, owies i żyto.

W fazie intensywnego wzrostu rośliny mogą pobrać dziennie nawet kilka kilogramów potasu. Straty tego pierwiastka wskutek wymywania można ograniczyć, stosując go w dawkach dzielonych, zwłaszcza na glebach piaszczystych i organicznych.

Wybierając nawóz potasowy, trzeba brać pod uwagę jego formę: chlorkową lub siarczanową. Forma siarczanowa jest droższa i ze względów ekonomicznych większość rolników decyduje się na nawóz chlorkowy. Jest to jednak błąd, bo nie wszystkie rośliny uprawne tolerują chlor. Gatunki wrażliwe, tj. tytoń, chmiel i ziemniaki należy nawozić siarczanem potasu. Nawozem potasowym chlorkowym można nawozić rośliny mało wrażliwe na chlor: rzepak, buraki cukrowe, kukurydzę, zboża i trawy.

Fosfor – niezbędny na starcie

Najlepiej rośliny zaopatrywać w fosfor przed siewem, ponieważ potrzebują go najwięcej w pierwszych tygodniach wzrostu i rozwoju, przede wszystkim na wykształcenie ,,szkieletu” i ukorzenienie się. Z tego powodu nie można bagatelizować przedsiewnego nawożenia fosforem, gdyż pogłówne stosowanie tego składnika nie wyrównuje głodu fosforowego. Właściwe zaopatrzenie roślin w fosfor łagodzi również ujemne skutki przenawożenia azotem, zwiększa ich odporność na suszę, mróz i choroby oraz ogranicza akumulację szkodliwych azotanów.  Dostępność fosforu dla roślin jest większa na glebach wilgotnych, przewiewnych i bogatych w próchnicę. Z tego też powodu nie można bagatelizować nawożenia obornikiem, który zwiększa przyswajalność fosforu.

Największe znaczenie dla dostępności fosforu dla roślin ma jednak odczyn. Najwięcej przyswajalnego fosforu występuje w glebach o odczynie lekko kwaśnym. Na glebach zarówno silnie kwaśnych, jak i świeżo wapnowanych, z powodu tworzenia się trudno rozpuszczalnych związków, staje się on natomiast niedostępny dla roślin.

Autorka pracuje w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa-PiB w Puławach

Źródło: "Farmer" 06/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.205.60.226
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.