Usługi rolnicze w Polsce zostały zdominowane przez sektor mniejszych i większych firm, świadczących usługi w poważniejszych pracach rolnych, np.: zbiór zbóż, zbiór kukurydzy na kiszonkę, siew kukurydzy. Wraz z rozwojem hodowli bydła i świń powstały specjalistyczne firmy świadczące usługi wywozu obornika i gnojowicy.

Główną ideą przyświecającą usługom jest optymalne wykorzystanie sprzętu. Czasem dochodzi do sytuacji, w której rolnik woli samodzielnie wykonać daną pracę i ma osprzęt właściwy do jej przeprowadzenia. Brakuje mu jednak siły pociągowej, a na zakup traktora go nie stać, lub nie widzi takiej potrzeby.

Alternatywą jest wykonanie pracy przy użyciu własnej maszyny towarzyszącej, ale zapiętej do wypożyczonego traktora. Niektóre firmy oferują wypożyczanie ciągników – przyjrzyjmy się ofertom kilku z nich.

Wynajem ciągników oferuje między innymi zlokalizowana w Kołakach Kościelnych w woj. podlaskim firma Agro-rent. Według przedstawiciela firmy, klienci wynajmują maszyny głównie w sytuacji awarii własnego sprzętu. W czasie naprawy własnego traktora klienci posługują się wypożyczonym i zwracają go do Agro-rentu zaraz po naprawie swojej maszyny.

Zainteresowaniem cieszą się zwłaszcza duże traktory z przedziału 150-200 KM – w tym przedziale mocy trudniej jest wspomóc się sąsiedzką pomocą. Koszt dziennego wypożyczenia jest ustalany indywidualnie po kontakcie rolnika z przedstawicielem Agro-rentu i zależy od mocy maszyny, ilości dni i innych warunków.

Położona niedaleko Agro-rentu firma Adrol, zajmująca się sprzedażą maszyn nowych oraz używanych, oferuje na swojej stronie internetowej także wynajem traktorów. W rozmowie telefonicznej przedstawiciel firmy Jakub Gołaszewski poinformował, że ten kierunek działania firmy jest chwilowo zawieszony ze względu na nikłe zainteresowanie komercyjnym wynajmem i dużą ilością pracy pochłanianą przez obsługę. Niewykluczone że w przyszłości firma wróci do tego typu usługi.

Od kilku lat lubelska firma Gravit oferuje wynajem traktorów o mocach od 100 do 230 KM. Maszyny są pogrupowane według mocy, szczegółową ofertę można znaleźć na stronie internetowej firmy. Każdy traktor można wynająć na jedną dobę – wtedy nie ma limitu czasu pracy – lub na tydzień – wówczas nie można przekroczyć ustalonego limitu motogodzin.

Za wynajem najlżejszych traktorów (o mocy 100-120 KM) w systemie dobowym  klient zapłaci 625 zł netto za dobę. Jeśli ktoś potrzebuje 120 konnego ciągnika na tydzień, w sezonie wiosenno-letnio-jesiennym zapłaci 2200 zł netto, a zimą 1600 zł. Traktor tak wynajęty może dziennie przepracować 8,5 mth w sezonie polowym, a 6,4 mth zimą. Za każdą dodatkową motogodzinę na liczniku traktora, po umówionym tygodniu klient zapłaci 40 zł netto.

            Mocniejsza maszyna, z silnikiem 150 KM, wypożyczona w firmie Gravit w systemie dobowym, to koszt 950 zł netto za każdą dobę i w tej cenie maszyna może pracować 24 godziny non stop. Za tygodniowy wynajem traktora o takiej mocy trzeba zapłacić 3300 zł w sezonie polowym i 2200 netto zimą. Każda motogodzina przepracowana ponad limit, to w przypadku większego traktora większy koszt – 55 zł netto.

            Najmocniejszy traktor oferowany przez Gravit ma moc 230 KM. Jeden dzień jego pracy kosztuje wypożyczającego 1250 zł netto, jeden tydzień – 4900 w sezonie polowym i 3300 zimą. Za przekroczenie tygodniowego limitu (60 mth od wiosny do jesieni, a 40 mth zimą) klient zapłaci 80 zł od każdej motogodziny.

            Z informacji uzyskanych w firmie Gravit wynika, że zainteresowaniem cieszy się głównie przedział mocy od 150 KM w górę. Klienci wypożyczalni Gravitu to głównie usługodawcy rolni oraz większe gospodarstwa. Zainteresowanie wynajmem rośnie na żniwa i sezon zbioru kukurydzy i buraka cukrowego. Zimą po ofertę przychodzą firmy świadczące usługi odśnieżania dróg.

Według M. Kacprzaka wypożyczalnia nie jest łatwym biznesem. Tradycja wynajmu nie istnieje, klienci raczej kupują na własność niż regularnie pożyczają. Nowoczesne traktory są drogie, więc zainwestowane środki są duże. Ważną kwestią jest sprawność wynajmowanego sprzętu i ryzyko awarii w trakcie pracy. Dlatego komercyjnym wynajmem trudnią się firmy z dobrym zapleczem serwisowym. Mimo to przy wypożyczaniu łatwo o nieporozumienia na tle awarii – stąd Gravit stawia na długofalową współpracę ze znanymi już sobie klientami.

Oprócz zarejestrowanych działalności komercyjnych istnieje też lokalny rynek użyczania maszyn, zdominowany przez małych usługodawców lub komisy. Zazwyczaj cena wynajmu zależy od mocy traktora i oscyluje między 40 a 70 zł netto za przepracowaną motogodzinę, rolnik oprócz tego płaci za paliwo.

Wynajem traktora jest opcją ciekawą, choć mało popularną i nie we wszystkich gospodarstwach godną polecenia. Gospodarstwo mleczne 30 ha, w którym 120 KM traktor jest potrzebny do pracy z beczkowozem, z rozrzutnikiem obornika, z pługiem, z prasą zwijającą itp., wykorzystuje ciągnik często i musi on być „na zwołanie” – tutaj wynajem raczej nie ma zastosowania

W gospodarstwie uprawowym 30 ha, nastawionym na produkcję zbóż, które potrzebuje 120 konnego ciągnika do siewu wiosną, orki po żniwach i siewu jesiennego – tutaj ciągnik przepracuje rocznie 60-100 mth. Nawożenie, oprysk, odwóz ziarna wykonać można mniejszym ciągnikiem pomocniczym, posiadanym na własność. Słoma może być pocięta sieczkarnią kombajnu i przyorana lub sprzedana gospodarstwom hodowlanym prosto z pokosu. Zakładając sprzyjające warunki i mądre rozłożenie prac, użytkownik potrzebuje 1 tydzień na wiosnę, 1 tydzień po żniwach i 1 tydzień na jesieni na wykonanie cięższych robót (orka pługiem 4 korpusy, siew agregatem 3 m, gruber 3 m itp.). Używając cennika firmy Gravit, można założyć koszt wynajmu na 6600 zł netto rocznie. W tej cenie są 3 tygodnie pracy, limit 180 mth (zadowalający) brak kosztów dodatkowych (serwis, OC, AC itp.). Jeśli obędzie się bez awarii z powodu błędów użytkownika, innych kosztów brak.

Alternatywnie na własny, używany traktor 120 KM trzeba przeznaczyć od 50 - 60 tys. zł – tyle będzie kosztować maszyna, która nie będzie wymagała dużego wkładu finansowego. Ceny traktorów nowych w tym przedziale mocy zaczynają się od ok. 140 000 zł (produkcja wschodnia). Jasno widać, że nawet w przypadku 20 letniego ciągnika, kwota przeznaczona na jego zakup zabezpieczy wynajem na około 10 lat do przodu. Jeśli traktor nie będzie intensywnie używany, może lepiej zainwestować w lepsze maszyny towarzyszące i nowe technologie, a siłę pociągową dostarczyć z wynajmu.