PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Bezpieczniki

Maszyny uprawowe, takie jak pług, narażone są podczas pracy na pewne niebezpieczeństwa. Ukryte w glebie kamienie mogą poważnie zagrażać urządzeniom i powodować niepotrzebne przestoje. Dlatego producenci maszyn opracowują coraz nowsze i ciekawsze zabezpieczenia. Warto przyjrzeć się im z bliska.



Korpus płużny nie jest jedynym narzędziem, który wyposaża się w zabezpieczenia przeciwkamieniowe (przeciążeniowe). Różnego rodzaju bezpieczniki można również spotkać w bronach talerzowych czy kultywatorach. Zabezpieczane są zęby i talerze. Wiele firm stara się opracowywać własne mniej lub bardziej interesujące rozwiązania. Niektóre okazują się być przełomowe, inne zaś nie wnoszą niczego nowego. Najczęściej jednak większość z tych rozwiązań opiera się na kilku podstawowych rodzajach zabezpieczeń: na kołek ścinany (śrubowe), sprężynowe, resorowe i hydrauliczne. Stosowanie zabezpieczeń znacznie przedłuża żywotność urządzenia oraz zabezpiecza przed przeciążeniem maszyny i połączeń spawanych.

Mocarny kołek

Zabezpieczenie na kołek ścinany, nazywane również zabezpieczeniem śrubowym, jest zdecydowanie najtańszym rozwiązaniem. Większość polskich i zagranicznych producentów oferuje zabezpieczenia śrubowe w najtańszych standardowych wersjach maszyn. Kiedy maszyna, na przykład pług, trafia na kamień w glebie, korpus odchyla się do tyłu, ścinając tym samym zabezpieczającą śrubę (w przypadku kultywatora Delta firmy Konskilde śruba może być montowana w dwóch położeniach, co umożliwia zmianę kąta ustawienia zęba). Jeśli śruba zostanie ścięta, trzeba założyć nową. No i tutaj zaczynają się schody. Użytkownicy pługów pracujących na glebach zakamienionych często narzekają na zabezpieczenia tego typu. Dlaczego? Jednorazowy wyjazd w pole wiąże się z dodatkowym wykorzystaniem wiadra śrub. Najechanie na większy kamień powoduje często ścięcie śruby. Z tego powodu warto zastanowić się przed zakupem takiego pługa. Być może kupno urządzenia droższego z innym zabezpieczeniem będzie się bardziej kalkulować.

Oczywiście, nie zawsze występuje taka sytuacja. Niektórzy producenci stosują mocne śruby przeznaczone właśnie na ziemie ciężkie, które nie zrywają się tak szybko. Poza tym w przypadku gleb niezakamienionych jest to bardzo dobre zabezpieczenie, które dobrze spełnia swoją rolę. Przykładowe maszyny wyposażone w zabezpieczenie śrubowe to: pług Ibis (pług obracalny) i Tur B (pług zagonowy) Unii Grudziądz. Zabezpieczenie ścinane dostępne jest również we wszystkich modelach pługów Vogel & Noot serii ©plus. Pługi z tej serii dostępne są również z innymi zabezpieczeniami.

Jedną z najważniejszych rzeczy przy konstruowaniu zabezpieczeń jest siła wyzwalania. Nie ma znaczenia, czy jest to zabezpieczenie śrubowe, sprężynowe, resorowe czy hydrauliczne. Biorąc za przykład pług, to siła wyzwalania jest minimalną siłą potrzebną do poruszenia (wychylenia) korpusu płużnego. W przypadku zabezpieczeń śrubowych siła ta zależy od klasy śrub stosowanych w danym pługu. Na przykład w pługach Gregoire-Besson stosuje się takie zabezpieczenia i śruby klasy 8.8 i 10.9. Uzyskuje się wówczas siły wyzwalające na poziomie odpowiednio 90 i 130 kG. Twardość i konstrukcja sprężyny ma największy wpływ na wielkość tej siły w zabezpieczeniach sprężynowych. W resorowych jest to oczywiście uzależnione od resorów, a w hydraulicznych od ciśnienia w układzie.

Uniwersalna sprężyna

Zabezpieczenie sprężynowe to technologiczny skok w porównaniu z tym na kołek ścinany. Rolę bezpiecznika spełnia tutaj sprężyna, która podczas natrafienia na przeszkodę jest ściskana bądź rozciągana (w zależności od modelu) przez wychylający się korpus płużny. Umiejscowienie sprężyny na pługu bywa różne w zależności od producenta i modelu.

W pługach obracalnych Gregoire-Besson dostępne jest mechaniczne zabezpieczenie non-stop typu N. Jest to właśnie zabezpieczenie sprężynowe. Wspomniana sprężyna umieszczona jest w grządzieli korpusu płużnego. Konstrukcja tego typu wyposażona w odpowiedniej jakości sprężynę spełnia jeszcze jedna rolę – absorbuje wstrząsy korpusu.

W kultywatorze ścierniskowym Pegasus, firmy Amazone, głównym elementem roboczym są szerokie, skośno ustawione redlice skrzydełkowe. Właśnie te redlice zostały wyposażone w sprężynowe zabezpieczenie przeciążeniowe. Jednak w tym przypadku gruba sprężyna została zamontowana w zupełnie inny sposób i podczas wychylenia redlicy jest ściskana. Jeszcze ciekawsze rozwiązanie Amazone zastosowało przy konstrukcji zębów 3D, w które wyposażony jest agregat uprawowy Centaur. Ząb przymocowany jest do ramy za pomocą dwóch sprężyn, które utrzymują głębokość pracy, a co ważniejsze pozwalają na odchylenie zębów do tyłu oraz na boki. Ząb ten odchyla się przy obciążeniu przekraczającym 500 kg.

W zależności od wielkości  i masy zębów lub korpusa płużnego stosuje się różnej wielkości sprężyny. W spulchniaczu Combiplow, firmy Agrisem International, zastosowano znacznie potężniejsze sprężyny niż w przypadku redlic w Pegasusie (jeszcze większe zastosowano w spulchniaczu Cultiplow). Jednak sposób umieszczenia sprężyny jest podobny.

Potężne sprężyny montowane są również w kultywatorze Delta, firmy Kongskilde. Mocowane na górze zęba sprężyny ustawione są w pozycji poziomej. Wychylenie redlicy w sytuacji natrafienia na przeszkodę powoduje ściśnięcie sprężyny.

Zabezpieczenie przeciążeniowe w kultywatorze Tiger AS Horscha nosi nazwę TerraGrip i jest to również zabezpieczenie sprężynowe. Nad bezpieczeństwem zęba czuwają tutaj dwie potężne sprężyny. Jednak ta konstrukcja w niczym nie przypomina poprzednich. Obie sprężyny zamontowane są pionowo na zębie i delikatnie odchylone do tyłu. Mniejsza sprężyna umieszczona jest w środku drugiej, większej.

Zabezpieczenie to pozwala na odchylenie zęba do 30 cm. Cały mechanizm przymocowany jest do ramy za pomocą czterech dużych śrub. Konstrukcja ta miała za zadanie poza zabezpieczeniem zęba utrzymywać go stabilnie, aby nie wykonywał niepotrzebnych bocznych ruchów. Warto wspomnieć jeszcze o tym, że jest to mechanizm całkowicie bezobsługowy – nie wymaga smarowania.

W siewniku Horscha Sprinter również zastosowano zabezpieczenia sprężynowe. Dokładnie dostępne są dwa typy. Pierwszy rodzaj to zabezpieczenia klasyczne oparte na dwóch szczupłych sprężynach montowanych pionowo. Drugi typ to zabezpieczenia MultiGrip o sile odchyłu 280 kg, w których sprężyna umieszczona jest poziomo.

Na talerzu

Zabezpieczenia sprężynowe stosowane są często. Konstruktorzy z firmy Pöttinger zamontowali sprężynę zabezpieczającą przy spulchniaczu montowanym przed broną wirnikową Lion. W tym rozwiązaniu stosowana jest pionowa sprężyna.

Z racji na wysoką skuteczność zabezpieczenia sprężynowego i solidną konstrukcję stosowany jest także w przypadku bron talerzowych. W bronie Rubin firmy Lemken każdy talerz jest przymocowany do ramy. Nad talerzem znajduje się sprężyna spełniająca rolę zabezpieczenia, ale i amortyzatora. Krótka sprężyna zapewnia odpowiedni nacisk talerza na glebę i sprawia, że praca jest wykonywana z odpowiednią intensywnością. W przypadku natrafienia na kamień każdy talerz odchyla się niezależnie od pozostałych. Po ominięciu przeszkody sprężyna zapewnia powrót talerza do pierwotnego położenia.

Jednak w przypadku talerzy częściej stosowany jest inny rodzaj amortyzatorów. W siewniku Rapid firmy Väderstad talerze mogą spełniać dwie role. Te umieszczone z przodu zestawu odpowiedzialne są za uprawianie i wyrównanie gleby – przygotowanie do siewu. Z tyłu natomiast znajdują się rzędy talerzy wysiewających. Jedne i drugie zostały wyposażone w ten sam model zabezpieczenia – zabezpieczenie gumowe. Talerze zamontowane są na czterokątnym wałku za pomocą potężnych obejm. Pomiędzy wałkiem a obejmą umieszczono cztery elementy gumowe. Zaletą takiego rozwiązania jest brak konieczności wykonywania zabiegów konserwacyjnych. Podobne rozwiązania stosuje wielu producentów.

Podobne do sprężynowego jest zabezpieczenie resorowe. Rolę sprężyny przejmuje tutaj resor. Zabezpieczenie resorowe jest stosunkowo najczęściej stosowane w pługach. Resory mogą być usytuowane pionowo lub poziomo. Za stosowaniem tego rodzaju zabezpieczenia przemawia jego wysoka skuteczność potwierdzana przez użytkowników. Należy jednak pamiętać, że montowane na pługu resory zwiększają znacznie jego masę, co pociąga za sobą konieczność stosowania ciągnika o odpowiedniej mocy. Zabezpieczenie resorowe można spotkać na pługach marki Kverneland lub choćby Unii Grudziądz (Ibis).

Na gazie

Zastosowanie zabezpieczeń hydraulicznych pociąga za sobą znaczny wzrost ceny urządzenia wyposażonego w takie rozwiązanie. Jest to znacznie nowocześniejsze rozwiązanie niż wspomniane wcześniej zabezpieczenia sprężynowe czy resorowe. Budowa takiego układu jest bardziej skomplikowana niż poprzednie rozwiązania. Każdy korpus jest zaopatrzony w siłownik hydrauliczny. Siłowniki przewodami połączone są z akumulatorem hydrauliczno-gazowym, który odpowiada za utrzymanie określonej siły wyzwalania ustawionej za pomocą zaworu (regulatora) ciśnienia. Kiedy pług natrafia na przeszkodę, olej hydrauliczny przepływa do akumulatora, sprężając znajdujący się w nim gaz (azot). Gdy przeszkoda zostaje ominięta, gaz rozpręża się i korpus wraca do prawidłowego położenia.

Dobrym przykładem maszyn wyposażonych w bezpiecznik hydrauliczny są pługi Överum. W momencie najechania na przeszkodę dziób korpusu płużnego może unieść się na wysokość 50 cm. Opór zwalniania blokady zabezpieczającej korpus jest regulowany hydrauliką zewnętrzną ciągnika. Na glebach lżejszych stosuje się niższe ciśnienie, natomiast na cięższych wymagane jest wyższe.

Hydrauliczne zabezpieczenie przeciążeniowe w pługach Lemken nosi nazwę HydriX. Regulacja ciśnienia układu odbywa się tutaj za pomocą pokrętła umieszczonego na rozdzielaczu. Można ustawić ciśnienie w zakresie od 50 do 140 barów. Istnieje możliwość ustawienia zakresu ciśnienia na rozdzielaczu i obsługiwanie go za pomocą dźwigni sterowania hydrauliką w ciągniku.

W pługach Gregoire-Besson stosowane są zabezpieczenia hydrauliczne typu Y. Podobnie jak to ma miejsce w zabezpieczeniach sprężynowych typu N cały mechanizm ukryty jest we wnętrzu grządzieli. Specjalna konstrukcja pługa sprawia, że możliwości wychylenia są naprawdę duże, gdyż korpus może się wychylić do 85 cm. W uchwycie korpusu znajdują się cztery kulki, na których wsparta jest grządziel. Dzięki temu rozwiązaniu korpus może się odchylać w górę, w dół i na boki.

Źródło: "Farmer" 02/2008



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.237.66.86
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.