PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Co się psuje w ciągniku? Cz.2 – Skrzynia biegów (mechaniczna)

Co się psuje w ciągniku? Cz.2 – Skrzynia biegów (mechaniczna) Każdy dobry mechanik, rozbierając skrzynię, natychmiast oceni umiejętności operatora w obsłudze przekładni, fot.kh

Autor:

Dodano:

Tagi:

Jednym z podstawowych podzespołów ciągnika jest skrzynia biegów. Teoretycznie jest ona elementem długowiecznym, jednak różnie z tym bywa.



„Padła mi skrzynia”

To wyrażenie można usłyszeć nader często i w każdym przypadku wróży ono kłopoty i najczęściej poważne koszty. Dlaczego więc skrzynie biegów ulegają awarii? Przyjrzyjmy się dziś mechanicznym skrzyniom biegów i ich problemom.

Skrzynia biegów w ciągniku odpowiada za przeniesienie napędu na koła poprzez prawidłowy dobór jej przełożeń. Mają one stałe wartości, dlatego że oparte są na współpracujących ze sobą kołach zębatych. Ilość tych przełożeń jest dobrana odpowiednio do mocy i momentu obrotowego napędzającego ciągnik silnika.

Skrzynia biegów w naprawie, fot. AŁ
Skrzynia biegów w naprawie, fot. AŁ

Jedynym odstępstwem od tego są skrzynie bezstopniowe (CVT), ale zostawmy je na inny artykuł. Mechaniczne skrzynie biegów stosowane są w ciągnikach od zawsze, a technologie ich projektowania i budowy są już prawie doskonałe. Prawie.

Dlaczego mechaniczne skrzynie biegów się psują?

Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu nawet duże ciągniki miały bardzo proste skrzynie biegów. Wystarczy spojrzeć na konstrukcje naszej C-360, C-330 czy MTZ i Jumza. Teoretycznie nie ma się co psuć, a jednak awarie się zdarzały.

Wałek główny skrzyni biegów MTZ. Słaby punkt konstrukcji, fot.AŁ
Wałek główny skrzyni biegów MTZ. Słaby punkt konstrukcji, fot.AŁ

Pomińmy tu, czasem ewidentne, błędy konstrukcyjne skrzyń w/w ciągników. W tych konstrukcjach w głównej mierze za długowieczność i bezawaryjną pracę odpowiadał operator. Dobrze przeszkolony kierowca ciągnika doskonale wie, kiedy i w którym momencie przerzucić bieg i jak operować sprzęgłem w czasie tej czynności.

Każdy dobry mechanik, rozbierając skrzynię, natychmiast oceni umiejętności operatora. Czasem już pierwszy rzut oka mówi, jak  przełączano biegi i jak wysprzęglano pod obciążeniem. Wytarte krawędzie kół zębatych same piszą historię. Brutalnego traktowania drążka zmiany biegów także nie da się ukryć, szczególnie gdy nagle zostaje w dłoni w czasie jazdy.

Olej w skrzyni cuda czyni – gdy jest

Jednak pomimo coraz większej złożoności budowy mechanicznych skrzyń biegów, główną przyczyną ich awarii jest olej, a konkretnie w większości przypadków jego brak lub niedostateczny poziom. Wróćmy do budowy skrzyni biegów.

Niezależnie od wielkości ciągnika, ilości biegów i innych czynników, każda skrzynia biegów jest w części wypełniona jest olejem. Część kół zębatych pracuje zanurzonych w oleju, część  – szczególnie tych osadzonych na górnym wałku – nie.

Łożyska igiełkowe wymagają dobrego smarowania, fot. AŁ
Łożyska igiełkowe wymagają dobrego smarowania, fot. AŁ

W rzeczywistości obracające się koła zębate w korpusie skrzyni wytwarzają gęstą mgłę olejową, która dociera w wyższe partie korpusu, smarując także mechanizm zmiany biegów i wybieraki. Jednak olej w skrzyni nie tylko smaruje, ale także chłodzi, bo tam gdzie zęby kół zachodzą na siebie, wytwarza się ciepło. Między pracującymi zębami poszczególnych kół musi być warstwa oleju.

Brak smarowania niszczy skrzynię

Olej smaruje i chłodzi także ułożyskowania skrzyni biegów. Czy są nimi łożyska kulkowe, stożkowe czy tulejki – wszystkie te miejsca muszą być smarowane (i chłodzone). Zapewne nieraz rozbierając skrzynię biegów, widzieliście wytarte tulejki mosiężne, a czasem łożyska barwy fioletowej pozbawione kulek. To właśnie skutek braku smarowania (i chłodzenia) mechanizmów skrzyni.

W niektórych ciągnikach możemy też spotkać mechaniczne skrzynie biegów z rozbudowanym mechanizmem olejowym. Składa się on z pompy oleju i filtrów. Analogicznie jak w silniku pompa zasysa olej i wtłacza je w kanały smarowania w korpusie skrzyni, jej wałkach, a czasem natryskuje się wrażliwe na tarcie i ciepło elementy.

Obsługa tego rodzaju skrzyń jest ściśle określona w instrukcji użytkowania i naprawdę nie warto jej zaniedbywać. Olej wymieniać, filtry czyścić, dbać o stan i prawidłowy dobór olejów – to główne przykazania obsługi każdej skrzyni biegów.

 Podsumowując...

... To właśnie olej, a właściwie jego niski poziom czy wręcz brak, jest najczęstszą przyczyną uszkodzeń skrzyni biegów. Niezależnie od ciągnika trzeba pamiętać o kontroli jego stanu i okresowej wymianie na nowy. Filtrowanie przez pieluszkę zużytego oleju to naprawdę niewłaściwa droga i nie ma co oszczędzać na jego wymianie.

Macie jakieś spostrzeżenia do użytkowania mechanicznych skrzyń biegów? Podzielcie się nimi.

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (10)

  • Zaq 2020-10-11 16:49:31
    Mam pytanie czy ciągnikiem new Holland t4050 podczas pracy z pługiem powinienem jeździć na żółwiu czy zającu?
    • średni zakres 2020-10-12 18:33:57
      bieg 3. Bieg 4 za szybki. Na najwyższym zakresie co najwyżej jedynka.
      • Zaq 2020-10-13 13:45:46
        Ale mam załączyć zająca czy jeździć na żółwiu?
  • bolek i lolek 2020-10-11 14:07:12
    to ze ursusy seri c mialy niezniszcalne skrzynie to nie jest zasługa prostoty tylko jakosci materiału tamte traktory miały wytrzymac prace w skr i pgr tam nikt sie nie przejmował czy olej jest w skrzyni czy go nie ma , a dzis inzynierowie produkcji dbaja o to zeby skrzynia vario dyna powersit wytrzymała 3000 motogodzin z wymiana oleju co pol roku a potem naprawa przekraczała wartosc traktora no i farmer predko biegł do banku po kredyt na nowy ciagnik za 500 tys lol
    • T.B. 2020-10-11 17:34:16
      Możesz sobie tak tłumaczyć, ale nikt kto ma więcej do obrobienia niż ogródek nie tęskni za tą niby jakością.
      • Ogrodnik 2020-10-11 18:52:55
        Na moje 28 ha ogródka spokojnie wystarcza. Natomiast nie tęsknię za MF 3090.
    • Serwisant niezależny 2020-10-13 08:27:19
      Z tą jakością też nie jest tak wesoło. Np. MAN TGA ma wałek sprzęgłowy o średnicy podobnej do C 360, a jego silnik generuje 430 KM i ponad 2 kNm momentu. Gdyby skrzynię biegów w C 360 wykonano z takich materiałów jak w MAN-ie to 100 tys godzin przebiegu nie byłoby trudne do osiągnięcia. Ale faktem jest, że te nowe to plastelina. Np. rewersy w kubotach. Tarcze i wałek zmielone po 3 tys godzin.
  • kj 2020-10-11 12:22:35
    ja bym tego nie mył tylko pomalowal na czarno
  • Serwisant niezależny 2020-10-11 08:44:27
    Widać "profesjonalny serwis" i "dobrego mechanika". Demontuje skrzynię biegów, a na zewnątrz pełno piachu. I przez takich deb...li idzie w świat opinia o mechanikach...
    • Artur 2020-10-11 10:30:24
      A potem po dwóch latach znowu do roboty

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.237.205.144
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.