PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czeski bestseller – historia Zetora, cz. 2

Czeski bestseller – historia Zetora, cz. 2
Zetor serii Forterra z połowy drugiej dekady XXI Wieku. fot. Zetor.com

Od lat 60. czechosłowacki Zetor ściśle współpracował z Ursusem. Efektem wspólnych działań była seria ciągników C-385 (Polska) oraz UŘ II Crystal (Czechosłowacja). Po latach to Zetor obchodzi kolejny jubileusz, a Ursus…? Lepiej o nim nie wspominać.



Poprzednią część historii Zetora zakończyliśmy na omówieniu zunifikowanej, długowiecznej serii traktorów UŘ I. W Polsce znamy je z modelu 4011, który pod tą samą nazwą z dodatkiem litery C produkowano w Ursusie. Podpisana w 1962 r. umowa o współpracy dała także początek nowej gamie ciągników o większej mocy typoszeregu UŘ II.

Premiera Crystala

W 1963 r. swoją działalność rozpoczął Polsko-Czechosłowacki Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Ciągników w Brnie, który pracował nad nową serią maszyn nazwaną w Polsce NUR 1.4, a w Czechosłowacji UŘ II Crystal. Nad całością czuwali inżynierowie Czesław Sławski i Jaroslav Zezula.

Nazwa Crystal nawiązuje do ostrych krawędzi nadwozia nowego ciągnika z Brna. Projektantem tych linii był Otakar Diblik znany m. in. z zaprojektowania luksusowej wersji autobusu Skoda 706 RTO oraz lokomotywy ekspresowej Skoda E32.

W 1968 r. ruszyła produkcja Zetora 7511, a od 1971 r. 8011 (maszyny różniły się mocą silnika - 75 KM/80KM). W Polsce montaż Ursusa C-385 wystartował w 1969 r. Obie maszyny były do siebie bliźniaczo podobne i korzystały z tych samych czterocylindrowych silników Z-7501, a potem Z-8001.

Stoisko firmy Zetor na targach RAI w Amsterdamie w 1982 roku. Na pierwszym planie Zetor 7045 z serii UR I, a po prawej widać model 8045 Crystal. fot. Nationaal Archief / Anefo
Stoisko firmy Zetor na targach RAI w Amsterdamie w 1982 roku. Na pierwszym planie Zetor 7045 z serii UR I, a po prawej widać model 8045 Crystal. fot. Nationaal Archief / Anefo

Przez lata maszyny z obu fabryk były modernizowane w tym samym czasie. W Zetorze najpierw zwiększono moc, potem w 1974 r. do produkcji wszedł model 12011 z sześciocylindrowym silnikiem wysokoprężnym o mocy 115 KM. W 1980 r. zaprezentowano Zetora 16045 wyposażonego w napęd na cztery koła oraz turbodoładowanie (moc wzrosła w tej wersji do 160 KM).

Mniej więcej w połowie lat 70. z traktorów typoszeregu UŘ II zniknęły odstające niczym uszy Plastusia światła, które w nowszych modelach ulokowano w atrapie chłodnicy.

Silentbloki – czesko-polski patent

Modele Crystal z powodzeniem eksportowano na zachód. Ciągniki dzięki zastosowaniu pierwszej na świecie kabiny zamontowanej na gumowych silentblokach były bardzo komfortowe i ciche w środku. W badaniach przewyższały pod tym względem zachodnią konkurencję uzyskując poziom hałasu kabinie w wysokości 85 dB.

Ursus C-385 był bliźniaczo podobny do Zetora 7511 i późniejszego 8011. Oba pojazdy powstały wspólnie, pod okiem zarówno polskich jak i czechosłowackich inżynierów. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Grażyna Rutowska
Ursus C-385 był bliźniaczo podobny do Zetora 7511 i późniejszego 8011. Oba pojazdy powstały wspólnie, pod okiem zarówno polskich jak i czechosłowackich inżynierów. fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Grażyna Rutowska

 Warto jednak dodać, że w niezależnych badaniach przeprowadzonych w 1975 roku w Szwecji Ursus C-385 (bliźniaczy model do Zetora) był wprawdzie najcichszy w kabinie spośród przebadanych traktorów, ale za to najgłośniejszy na zewnątrz.

Crystal jedzie na Słowację

Niestety dla Zetora od 1981 r., decyzją władz państwowych, produkcję serii Crystal przeniesiono do zakładów ZTS Martin na Słowacji. Wprawdzie na rynkach eksportowych ciągniki serii UŘ II nadal sprzedawano jako Zetory, to czeska marka utraciła kontrolę nad zaprojektowanymi wspólnie z Polakami ciągnikami.

Serię Crystal po kolejnych trzech modernizacjach produkowano do końca lat 90. pod słowacką marką ZTS.

Lata 90. z Zetorem UŘ III

W latach 70. współpraca między Ursusem i Zetorem ograniczyła się do wymiany doświadczeń w sprawie produkcji ciągników typoszeregu UŘ II. W związku z interwencją polskiej armii podczas Praskiej Wiosny w 1968 r. stosunki między oboma narodami stały się dość napięte.

Zetor serii Crystal spotkany podczas powodzi w Holandii pod koniec lat 70. fot. Nationaal Archief / Anefo
Zetor serii Crystal spotkany podczas powodzi w Holandii pod koniec lat 70. fot. Nationaal Archief / Anefo

Zetor od 1972 r. myślał nad nową serią ciągników UŘ III. Prace przedłużały się i zostały dokończone dopiero w latach 90. W efekcie w 1991 r. zadebiutowała nowa seria ciągników Zetora, której seryjny montaż ruszył w 1992 r.

W międzyczasie nastąpił podział Czechosłowacji. Ciągniki typoszeregu UŘ I zostały w Brnie, a wersje UŘ II w słowackim Martinie.

Nowe modele typu 7520/40, 8520/40, 9520/40 oraz debiutujące w 1995 r. 10540 i 11540 zastąpiły w gamie Zetora ciągniki serii Crystal, które definitywnie zniknęły z oferty eksportowej czeskiej marki po podziale kraju.

Zetor Polska

Ciekawym epizodem z polskiego punktu widzenia jest montaż Zetorów w Kaliszu w połowie lat 90. Dokładnie w 1995 r. Zetory UŘ III pojawiły się w polskiej montowni w dawnych zakładach lotniczych PZL Kalisz. W tym okresie założono także polskie przedstawicielstwo czeskiej marki, które działa w tym samym mieście do dziś, choć z nową siedzibą.

Montaż odbywał się w latach 1995-98. Na polski rynek trafiło wówczas około 3600 ciągników typoszeregu UŘ III.

Zetor w XXI wieku

W 1998 r. serię UŘ III przemianowano na Forterra, zaś w 2002 r. zaprezentowano ciągniki serii Major, a w 2004 r. zadebiutowały całkowicie nowe traktory typu JRL Proxima. Obie serie zastąpiły w katalogu brneńskiej fabryki ciągniki wywodzące się jeszcze z serii UŘ I.

W 1998 roku serię UŘ III przemianowano na Zetora Forterra. fot. Zetor.com
W 1998 roku serię UŘ III przemianowano na Zetora Forterra. fot. Zetor.com

W tej chwili wybór w Zetorze jest o wiele szerszy niż kiedyś. Oferta zaczyna się od produkowanych w koreańskiej fabryce marki TYM ciągników do prac ogrodowych i porządkowych serii Primo oraz Compax. Ofertę uzupełniają niewielkie Utilix i Hortus o mocach od 40 do 70 KM, także pochodzące z Korei Południowej.

W traktorach lekkich tradycje serii UŘ I kontynuują Zetory Major i Proxima. Ciągniki powyżej 100 KM w ofercie czeskiej firmy noszą nazwy Forterra oraz Crystal. Do dobrze kojarzonej z dużymi ciągnikami nazwy czeska marka wróciła w 2015 r.

W tym samym roku na targach Agritechnica w Hanowerze czeska fabryka pokazała prototyp ciągnika Zetor by Pininfarina, zaprojektowanego przez słynne włoskie studio stylistyczne. Nowy design zastosowano w serii Major w 2018 r. i jest on kontynuowany w kolejnych modernizacjach każdego typoszeregu czeskiego producenta.

Zetor od 75 lat z nami

Czechom należą się słowa uznania za utrzymanie tak świetnie prosperującej marki przez 75 lat. Wprawdzie na przełomie wieków, po wykupieniu spółki przez firmę Motokov, był moment, gdy nad brneńską fabryką zawisły ciemne chmury, ale wkrótce los się odmienił.

Sprawdź możliwości finansowania używanych maszyn rolniczych!

Od 2002 r. czeska marka należy do słowackiego holdingu HTC, który wie jak zarządzać firmą. W tej chwili Zetory są sprzedawane prawie na całym świecie, a Polska należy do największych odbiorców tych ciągników.

Po lewej widać ciągnik zaprojektowany przez włoskie studio stylistyczne Pininfarina. Po prawej parkuje zabytkowy Zetor 25 - 75 lat historii Zetora na jednym obrazku. fot. Zetor
Po lewej widać ciągnik zaprojektowany przez włoskie studio stylistyczne Pininfarina. Po prawej parkuje zabytkowy Zetor 25 - 75 lat historii Zetora na jednym obrazku. fot. Zetor


Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (13)

  • Krzysztof 2021-12-22 06:48:26
    A mnie jest żal Ursusa - tego z -Ursusa.Polscy rolnicy dali plamę.
    • Wiktor 2021-12-22 10:21:23
      A za co mieli kupować? W mojej wsi i okolicznych w latach dziewiędziesiatych co 3 kupował nowego Ursusa. A później jak Balcerowicz zaczął swoje spekulacje to co niektórzy dopiero niedawno skończyli spłacanie tych ciągników.
  • Andszej 2021-12-21 20:48:42
    Zetory są drogie w stosunku do tego co oferują, a oferują niską jakość i rozwiązania techniczne z przed 50 lat, za majora trzeba dać teraz 130 netto a ten ciągnik oferuje mniej niż stara osimdziesiątka i do tego jest jeszcze tone lżejszy, dokładam 20 i mam nh, kubote lub df na mokrym sprzegle, z rewersem eh i półbiegiem
    • Oliwier 2021-12-26 12:16:05
      Niekupisz za takie pieniądze nh cz czegoś innego
  • Dolny Śląsk 2021-12-21 16:23:01
    Mam zetora hsx 110 z 2012 roku bardzo dobry ciagnik. W tamtym roku kupilem forterra 150 hd jedna wielka porazka. Ciagnik bardzo lubi jezdzic ale na lawecie.
  • Majk 2021-12-21 10:54:28
    A ja tam zetora szanuje, jako nieliczni na rynku mają własny silnik czy skrzynie.
    • Max Wlkp 2021-12-21 12:55:12
      No było tak, ale normami zabronili im i wsadzili deutza z niemieckiej unii europejskiej
      • T.B. 2021-12-21 14:08:09
        Na szczęście nie wszędzie. W majorze mogli zostaw własny silnik. Ciągnik budżetowy, a koszty naprawy silnika już niestety nie.
      • Mistrz 2021-12-21 16:24:36
        Do T.b Nie tylko do majora w Cristalu też siedzi Deutz i chwała im za to bo przynajmniej kultura pracy tych silników to bajka tak samo jak spalanie połowa mniej niż zetorowskie silniki
  • Zaq 2021-12-21 07:25:29
    Zetor skończył się w 2012 roku zanim zaczęli wprowadzać te ad blue czy DPF.
    • Dolny Śląsk 2021-12-21 16:25:28
      Popieram. Po 2012 to same szroty. Mam wiec wiem co mówię
    • Wojciech 2021-12-22 06:50:37
      A tam, moja Proxima power 110 z 2014 roku jest bezawaryjna, nie zawiodła mnie jeszcze, jedynie co wymieniałem w nim to uszczelniacz w prawej zwolnicy przedniej ale to ze względu, że jest ładowacz czolowy. A no i DPF wyjąłem 3 miesiące temu. Inny ciągnik, już nie zamulony ekologią
    • Oliwier 2021-12-26 12:19:05
      DPF wywalasz i dopiero wtedy ten ciągnik działa prawidłowo a adlue dopiero teraz weszło

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.203.18.65
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.