PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Dzik-21 z Zamku

Dzik-21 z Zamku Dzik-21 z Muzeum Motoryzacji Topacz, fot. Adam Ładowski

W historii polskiej mechanizacji rolnictwa złotymi zgłoskami zapisało się wiele konstrukcji. Jedną z nich jest mikrociągnik Dzik. Jeden taki egzemplarz znaleźliśmy w Zamku Topacz.



Powstanie mikrociągników serii Dzik datuje się na 1957 r., gdy Wrocławskie Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Maszynowego Leśnictwa opracowało projekt mikrociągnika Dzik-1 napędzanego przez 8-konny silnik S-82. Projekt wdrożono do produkcji i intensywnie rozwijano w następnych latach, stosując coraz to mocniejsze silniki. Na początku lat 70. wprowadzono model Dzik-21 produkowany aż do początku lat 80.

Dziki były jednoosiowymi mikrociągnikami, wykorzystywanymi jako uniwersalne nośniki narzędzi, które mogły być zaczepiane lub napędzane przez wałki WOM o obrotach zależnych od prędkości kół napędowych. Wyjścia odbioru napędu WOM znajdowały się zarówno z tyłu, jak i z przodu ciągnika.

Dzik-21 z muzeum w Topaczu do dziś na chodzie fot. Adam Ładowski
Dzik-21 z muzeum w Topaczu do dziś na chodzie fot. Adam Ładowski

Przez lata produkcji powstało wiele narzędzi współpracujących, takich jak pług obrotowy, pług MPN-1, brona zębowa, brona talerzowa, kultywator, glebogryzarka, siewnik zbożowy, wielorak, opryskiwacz, kosiarka boczna, przetrząsaczo-zgrabiarka, kopaczka do ziemniaków, wyorywacz do buraków, wózek do maszyn MWZ-2 i kilka rodzajów przyczep.

Dzik-21 ma mechaniczną blokadę półosi fot. Adam Ładowski
Dzik-21 ma mechaniczną blokadę półosi fot. Adam Ładowski

Dzik-21, który widzicie na zdjęciach, to eksponat Muzeum Motoryzacji Topacz, znajdującego się na terenie Zamku Topacz pod Wrocławiem.
Model ten pochodzi z 1972 r. i jest całkowicie sprawny technicznie.

Napędza go gaźnikowy, chłodzony powietrzem dmuchawy dwusuwowy silnik WSM typ 160 wyprodukowany w Fabryce Samochodów Małolitrażowych Bielsko-Biała, o mocy 10,5 KM uzyskiwanej z pojemności 372 cm³. Silniki te były specjalną konstrukcją przeznaczoną do napędu jednoosiowych ciągników, wózków transportowych, pomp pożarniczych, sprężarek, betoniarek, wyciągów budowlanych czy przenośników taśmowych.

Napędzający Dzika-21 silnik WSM typ 160 o pojemności 372 cm sześcienne miał 10,5 KM fot. Adam Ładowski
Napędzający Dzika-21 silnik WSM typ 160 o pojemności 372 cm sześcienne miał 10,5 KM fot. Adam Ładowski

Mikrociągnik Dzik-21 posiada skrzynię biegów o trzech przełożeniach (plus bieg wsteczny) i może rozwinąć prędkość od 3 do 15 km/h. Siła uciągu wynosi na 1. biegu 415 kg, a obroty wałka WOM (zależne od prędkości kół napędowych) wynosiły od 203 do 1090 obr./min.

Ciekawostką jest możliwość mechanicznej blokady obu półosi napędowych lub każdej z osobna. Ciągnik posiada także hamulec ręczny uruchamiany za pomocą linki, umieszczony w kąpieli olejowej na wałku atakującym skrzyni przekładniowej.

Trochę szkoda, że nasze Dziki nie przetrwały w produkcji do dnia dzisiejszego. Zapotrzebowanie na tego typu miniciągniki będące nośnikami wielu narzędzi nadal jest duże, o czym świadczą konstrukcje produkowane we Włoszech, Białorusi, Indiach czy Chinach.

Widok z miejsca kierowcy fot. Adam Ładowski
Widok z miejsca kierowcy fot. Adam Ładowski

Konstrukcja tych jednoosiowych mikrociągników posłużyła za pierwowzór wielu pojazdów budowanych, samodzielnie wykonywanych przez rolników i działkowców posiadających zacięcie i smykałkę do mechanizacji.

Żałuję, że zdjęcia mojego “rodzinnego” Dzika się nie zachowały, ale może sami macie jeszcze takie miniciągniki u siebie lub chociaż ich fotografie? Podzielcie się nimi na facebookowym profilu Farmer.pl.

Glebogryzarki i części zamienne do nich znajdziecie na gieldarolna.pl



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • floyd44 2021-05-05 13:54:32
    W moim mieście, w klasztorze benedyktynek, zakonnice też miały takiego. Świetny był widok zakonnicy w habicie na "Dziku". I jeszcze jak to brzmi: siostrzyczka na dziku ...
  • Robson 2021-05-04 18:45:08
    Piękny
  • emeryt 2021-05-04 09:28:33
    Czy ursus 308 to poprzednik dzika?
    • Joad 2021-05-04 10:05:09
      To konstrukcje równolegle rozwijane i dość znacznie się różnią: silnikiem, skrzynią.
  • AAA 2021-05-04 08:54:22
    Szacunek za utrzymanie w takim stanie

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.122.9
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.