Paszowozy przeznaczone do budynków inwentarskich z niskimi wjazdami to maszyny o bardzo zróżnicowanej wielkości. Producenci nie wyróżniają takiej kategorii produktów, ale na potrzeby artykułu przyjęliśmy, że należą do niej maszyny o wysokości do 2,5 m. W przypadku wozów paszowych z jednym ślimakiem mieszającym są to zazwyczaj modele do 8 m3 pojemności. Jeśli ktoś ma większe potrzeby, musi się zdecydować na wersję dwuślimakową, której dodatkową zaletą poza małą wysokością i zwiększoną pojemnością jest szybsze mieszanie paszy. Niestety, maszyny dwuślimakowe są droższe, bardziej skomplikowane, mniej zwrotne i mają większe zapotrzebowanie na moc.

Ciekawym sposobem zmniejszenia wysokości w modelach jednoślimakowych jest przeniesienie osi jezdnej za maszynę, dzięki czemu zbiornik może być zamontowany niżej. W ten sposób w kategorii do 2,5 m wysokości znajdą się też modele 10-metrowe, a najmniejsze paszowozy wykorzystujące to rozwiązanie zmieszczą się do obory z drzwiami o wysokości 2 m!

TRIOLIET

W ofercie firmy Trioliet znajdziemy 9 modeli paszowozów o wysokości do 2,50 m. Najwięcej z nich to jednoślimakowe maszyny Solomix 1 o pojemności od 7 do 10 m3 oraz wysokości od 2,18 do 2,5 m. Dwuślimakowe modele Solomix 2 spełniające nasze kryteria mieszczą odpowiednio 10 i 12 m3 mieszanki.

Interesującym rozwiązaniem we wszystkich paszowozach Solomix jest dodatkowe obrzeże wewnątrz zbiornika. Jest to wymienna warstwa blachy, która znajduje się w dolnej części jego ścian. Odpowiada ona za ochronę narażonej na największe zużycie dolnej części ścian zbiornika, co według producenta zapewnia mu długie użytkowanie.

Do ciekawych rozwiązań należy również sposób łączenia poszczególnych elementów wstęgi ślimaka. Są one zespawane ze sobą na zakładkę, co ma zwiększyć jej wysoką sztywność, a w konsekwencji również wpłynąć na lepszą trwałość całego mieszadła.

Wśród małych wozów paszowych Triolieta znajduje się także model samozaładowczy, co w przypadku maszyn z pionowym ślimakiem jest rzadkością. Trioliet Gigant 500M mieści 5 m3 paszy i wyposażony jest w tylny układ załadunku złożony z grzebienia odcinającego oraz platformy podbierającej. Załadunek kiszonki z pryzmy wymaga cofnięcia maszyną w jej kierunku. Wspomniana platforma wślizguje się wtedy pod pryzmę, a opuszczany grzebień z nożami odcina porcję paszy i nagarnia ją do wnętrza zbiornika, gdzie odbywa się mieszanie.

METALTECH

Producent z Mirosławca oferuje cztery modele paszowozów spełniających nasze kryteria, w tym trzy maszyny jednoślimakowe i jedną dwuślimakową. Ta ostatnia ma 12 m3 pojemności i wysokość 2,43 m. Mieszczący połowę tego model WP 6 jest o dwa centymetry wyższy. Dowodem na to, że wielkość zbiornika wyrażona w metrach sześciennych nie jest wyznacznikiem możliwości wjazdu do obory, jest również fakt, że większy o 2 m3 model WP 8 jest od niego niższy - do krawędzi zbiornika ma 2,42 m wysokości. Za to najniższy w całej palecie maszyn do zadawania pasz Metaltechu jest model WP 8 Compact, którego wysokość jest równa 2,28 m. Należy on do najnowszej serii tego producenta - Compact. W jej skład wchodzą jeszcze dwa modele o pojemności 10 i 12 m3, ale niestety przekraczają one nasz limit wysokości. Wyróżnikiem serii Compact jest przesunięta do tyłu oś z kołami. Dzięki takiemu rozwiązaniu zostało uwolnione miejsce pod zbiornikiem, co umożliwiło jego obniżenie.

Wszystkie modele mają podobne wyposażenie standardowe, które obejmuje m.in. dwa przeciwnoże, pierścień zapobiegający wysypywaniu się paszy, system wagowy oparty na sensorach, zewnętrzny rozdzielacz hydrauliczny oraz przekładnię z 5-letnią gwarancją. Przekładania może mieć reduktor, który obniża zapotrzebowanie mocy o ok. 20 KM - w modelach WP 8 Compact i WP 6 należy on do wyposażenia standardowego, a w pozostałych maszynach wymaga dopłaty. W opcji we wszystkich modelach dostępna jest również waga programowalna, dodatkowy wyświetlacz LED, hydrauliczna stopa podporowa, panel elektroniczny do sterowania pracą maszyny z kabiny ciągnika oraz magnes wyłapujący metalowe ciała obce i kamera cofania. Dla osób, które zamierzają bardzo intensywnie wykorzystywać maszynę, polecany jest ślimak LongLife, do którego budowy wykorzystano stal Hardox.

SAMASZ

W palecie maszyn SaMaszu w grupie do 2,5 m wysokości dostępne są wozy paszowe OptiFeed UNO 700 i 800 mieszczące odpowiednio 7 i 8 m3 paszy, UNO Mini 500 i 600 oraz wszystkie cztery modele UNO S o wielkości od 7 do 10 m3. Maszyny z oznaczeniem S to wersje z przesuniętą do tyłu osią i obniżonym zbiornikiem. Najmniejszy z nich: UNO 700 S ma 1,99 m wysokości. W przypadku maszyn UNO Mini i UNO S możliwe są tylko dwie lokalizacje okna wysypowego: z tyłu lub na prawym, przednim rogu. Standardowe modele UNO mają pod tym względem znacznie więcej możliwości, a dodatkowo przy centralnie umiejscowionym oknie wysypowym z przodu lub z tyłu mogą mieć zamontowane przenośniki taśmowe kierujące paszę na boki. Niestety, to rozwiązanie zwiększa wysokość wozu o 5 cm.

Maszyny UNO i UNO S standardowo wyposażone są w przekładnię dwubiegową, która pozwala przy użyciu niższego biegu na wykorzystanie ciągnika o mniejszej mocy, co obniża koszty przygotowania mieszanki. Z wyższego przełożenia można skorzystać, gdy nie wykorzystujemy w pełni pojemności zbiornika albo przy jego maksymalnym napełnieniu i podłączeniu paszowozu do odpowiednio większego ciągnika. Wyższa prędkość obrotowa ślimaka mieszającego pozwala skrócić czas przygotowania TMR-u, a także szybciej opróżnić zbiornik przy zadawaniu gotowej paszy. Istnieje możliwość rezygnacji z przekładni dwubiegowej, co pozwala na obniżenie kosztów zakupu o 3075 zł brutto.

Paszowozy SaMaszu można za dopłatą doposażyć w wiele elementów, np. dodatkowe okna wysypowe, hydrauliczny przeciwnóż i stopę podporową, oświetlenie drogowe, sterowanie elektroniczne czy ścielarkę do słomy. Bardzo interesującą opcją jest waga bezprzewodowa umożliwiająca obserwację pomiarów w kabinie ładowarki lub ciągnika z ładowaczem czołowym, które są wykorzystywane do załadunku paszowozu.

KUHN

W barwach Kuhna dostępnych jest osiem modeli wozów paszowych nieprzekraczających wysokości 2,5 m. Modele jednoślimakowe mają pojemność od 4 do 9 m3, a maszyny z dwoma mieszadłami od 12 do 16 m3. Większość z nich należy do serii Profile. Model jednoślimakowy o pojemności 8 m3 i dwuślimakowy mieszczący 16 m3 są najmniejszymi maszynami w swoich kategoriach należącymi do serii dużych paszowozów Euromix I.

Ściany zbiorników paszowozów Kuhn są nieco kanciaste, co ma spowolnić przemieszczanie się przy nich paszy. Przy jednostajnym ruchu ślimaka mieszającego ma to poprawić efekt cięcia i mieszania komponentów TMR.

Wozy Kuhn w standardowym wyposażeniu posiadają programowalną wagę i jedno okno wysypowe po wybranej stronie. Długa lista wyposażenia dodatkowego pozwala jednak na skonfigurowanie maszyny dopasowanej nawet do mocno specyficznych potrzeb. Niezależnie od modelu dostępny jest m.in. dodatkowy wyświetlacz bezprzewodowy, system transferu danych wykorzystujący kartę pamięci lub port USB, wzmocniony ślimak mieszający K-NOX wykonany ze stali nierdzewnej, utwardzone powłoką węglikową noże oraz różne wersje przenośników taśmowych. Wszystkie modele dwuślimakowe, a także jednoślimakowy model Euromix I można ponadto doposażyć m.in. w przekładnię dwustopniową czy przeciwnoże sterowane hydraulicznie. Za to serię Profile można wzbogacić o ścielarkę.

SANO

Oferta firmy Sano obejmuje 6 wozów paszowych nie wyższych niż 2,5 m. Jeden z nich to model dwuślimakowy - TMR Profi Duo ED 1415. Małą wysokość równą 2,45 m zawdzięcza on bliźniaczym kołom z oponami o rozmiarze 215/75 R17,5.

Niezależnie od modelu paszowozy Sano mają kilka elementów wspólnych. Podstawę stanowi rama nośna z sensorami wagi opartymi na poprzecznych elementach zwanych trawersami. Na nich oparty jest zbiornik z kanciastymi ścianami. Za przekazywanie napędu odpowiada przekładnia planetarna z kołem stożkowym o ukośnych zębach, co według producenta ma zapewnić jej wysoką trwałość. Mieszadło wyposażone jest w dodatkowe skrzydło przesunięte o 180 stopni względem dolnej krawędzi podstawowej wstęgi ślimaka - zdaniem producenta pozwala to na lepsze mieszanie i równomierniejsze wysypywanie TMR-u.

Wśród maszyn jednoślimakowych dostępne są 3 modele serii Kompakt Nowa Generacja, o pojemności 7 i 8 m3 w tym model 8T o wysokości zmniejszonej do 2,38 m. Paszowozy tej serii cechują się dużymi możliwościami konfiguracji, zaczynając od różnych wersji zaczepów i ogumienia, a na rozwiązaniach elektronicznych kończąc. Ciekawą opcją jest m.in. akumulator, który służy do podtrzymywania zasilania wagi, gdy wykorzystujemy ten sam ciągnik do załadunku skrzyni i do współpracy z wozem paszowym.

Mniej niż 2,5 m mierzy także 8-metrowy model serii Kompakt - Classic. Jest to uboższa w możliwości wersja niż opisana powyżej - na liście opcji znajdują się tylko różne wersje zasuw i przenośników taśmowych, a wyposażenie podstawowe poza elementami niezbędnymi do funkcjonowania maszyny obejmuje wagę oraz hamulce hydrauliczne i belkę z oświetleniem.

Najskromniejszy model to Mini - Classic o pojemności zbiornika 5 m3. Zawiera on tylko niezbędne wyposażenie, a opcje dotyczą niewielkiej liczby dostępnych możliwości konfiguracji wysypu, m.in. dostępna jest jedna wersja taśmy składanej, o długości 80 cm, montowana przy przedniej zasuwie. Można też zamówić oświetlenie albo wybrać między zaczepem górnym i dolnym. Dla wielu najważniejszą cechą tego wozu będzie jednak wysokość - 2,28 m.

TATOMA

W barwach Tatomy dostępne są 4 modele wozów paszowych o interesujących nas wymiarach. Należą do nich dwa modele z poziomym i dwa modele z pionowym mieszadłem. Te pierwsze, które dawniej dominowały, obecnie oferuje już niewielu producentów. Należy do nich Tatoma, która ma liczne patenty związane z tym systemem mieszania. Zaletami tego typu wozów są: dokładniejsze i szybsze mieszanie, mniejsze zapotrzebowanie na moc i mniejsza wysokość w stosunku do wozów z pionowym mieszadłem. Wady to przede wszystkim wyższy koszt zakupu i konieczność doposażenia maszyny w zestaw do rozdrabniania balotów, jeśli przygotowujemy sianokiszonkę w tej formie. 10-metrowy model z horyzontalnym mieszadłem ma wysokość 2,28 m.

Do wozów z pionowym ślimakiem, o wysokości do 2,50 m, zaliczają się jednoślimakowy model VN-6 i dwuślimakowy MV-14 Duplo.

Producent podkreśla jakość wykonania i zastosowanych materiałów, czego dowodem ma być 7-letnia gwarancja. Tatoma m.in. stosuje do produkcji zbiornika i ślimaka stal SP 52, która według zapewnień reprezentantów firmy wykazuje się bardzo dużą odpornością na ścieranie. Za dopłatą można zamówić również zbiornik i ślimak wykonany w całości z utwardzonej stali kwasoodpornej. Firma oferuje również możliwość wyposażenia paszowozu we własną instalację hydrauliczną i system zasilania w energię elektryczną, co może być przydatne podczas pracy ze starymi iniesprawnymi w tym zakresie ciągnikami.

ALIMA-BIS

Firma Alima-Bis oferuje paszowozy pod nazwą Alimamix Evolution. Interesującą nas wielkość mają jednoślimakowe modele Evolution 8 i 10 oraz dwuślimakowe Evolution 15 oraz Evolution 10 i 12 Twin. Modele jednoślimakowe dostępne są w dwóch wersjach wymiarowych różniących się zarówno szerokością, jak i wysokością. Z kolei model Evolution 15 może występować w wersji z jedną lub dwiema osiami. W tej drugiej sytuacji wysokość maszyny to 2,26 m, co jest znakomitym wynikiem w przypadku pojemności zbiornika równej 15 m3.

W paszowozach Alima-Bis dolny segment mieszadła wyprodukowanego z blachy o grubości 14 mm standardowo zakończony jest nożem wygarniającym wykonanym ze stali Hardox. W górnej jego części wstęga ślimaka ma wzmocnienia chroniące ją przed uszkodzeniem przy załadunku zbiornika belami kiszonki. Wzmocnienia mają także noże - znajdują się pod nimi płytki, które chronią ostrza przed uszkodzeniem. W podstawowym wyposażeniu niebieskich paszowozów znajduje się m.in. dwubiegowa przekładnia, której nie ma tylko jedna wersja maszyn jednoślimakowych - Lite. Wersja ta ma też krótszą ramę, dzięki czemu maszyna jest zwrotniejsza, ale jednocześnie też wyższa, przez co w naszym limicie wysokości mieści się jedynie model 8-metrowy.

PODSUMOWANIE

Szukając paszowozu do obory z niskim wjazdem, musimy się zdecydować na modele o mniejszej pojemności. Jeśli mamy duże stado, możemy wybrać droższe wersje 2-ślimakowe. Sposobem na małą wysokość są mniejsze koła oraz wersje z osią przesuniętą do tyłu.

Wyposażenie niskich wozów paszowych nie odbiega od ich dużych odpowiedników. Tylko najmniejsze modele mają w tym względzie więcej ograniczeń. Jeśli komuś mimo wszystko nie wystarczy standardowa oferta producentów, to właściwie wszystkie krajowe firmy oferują również wozy paszowe "szyte na miarę", czyli dokładnie dopasowane do wymagań klienta i wymiarów jego budynków.

Artykuł ukazał się w styczniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"