Ursus C-4011 zaprezentowany na zlocie nie wyjechał z fabryki w takiej formie. Właściciel kupił prototypowy trzycylindrowy silnik S33A produkcji ZM Ursus, który postanowił włożyć do wyremontowanego traktora typu C-4011. Według jego informacji silniki tej serii miały zagościć w tej serii polskich traktorów, a nazwa Ursus C-353 to już bardziej domysły niż potwierdzone informacje.

Sporo znaków zapytania

Tak naprawdę trudno jednoznacznie ustalić jakie plany wobec silnika typu S33 miały Zakłady Mechaniczne Ursus i stąd zapewne dziwna nazwa ciągnika, który pojawił się na zlocie.

Lubimy takie tematy, więc wgłębiliśmy się w historię mechanizacji w Polsce i spróbowaliśmy wyjaśnić po co powstał prototypowy trzycylindrowy motor.

Zagadkowy Ursus C-353 z prototypowym silnikiem S33A pojawił się tydzień temu na II Zlocie Zabytkowych Traktorów w Ursusie, fot. Kasia Ptak
Zagadkowy Ursus C-353 z prototypowym silnikiem S33A pojawił się tydzień temu na II Zlocie Zabytkowych Traktorów w Ursusie, fot. Kasia Ptak

Zacznijmy od tego co jest pewne. Silnik spotkany tydzień temu w Ursusie to prototyp motoru S33A o numerze seryjnym 001 wykonany w 1969 r., posiadający moc 43 KM przy 2200 obr./min.

Najprawdopodobniej jest to znacznie zmodernizowana jednostka Zetora typu Z-3001 lub obcięty o jeden cylinder motor typu Z-4001. Widać, że zamiast trzech osobnych głowic wykonano jedną dla całej jednostki, jest też odlany napis Ursus zamiast Zetor. Zapewne zmian było więcej, dlatego możemy mówić tu o własnej konstrukcji Ursusa.

Miał napędzać Ursusa C-356, czyli model przejściowy

Według miłośników marki skupionych wokół forum strony Retro Traktor oraz książki "Generalna koncepcja rozwoju przemysłu ciągnikowego na lata 1971-1985" z sierpnia 1971 r. silnik S33 miał być montowany do ciągników Ursus C-356, które stałyby się produktem przejściowym między zaprzestaniem produkcji dotychczasowych ciągników, a momentem rozpoczęcia produkcji ciągników serii U.

Według planów model C-356 wszedłby do produkcji w 1974 r., a zastępujący je model U-510, wyposażony w silnik S-34, byłby gotowy do wytwarzania pod koniec 1975 r. Oczywiście oba modele mogłyby być produkowane równolegle i koniec traktora wyposażonego w silnik S33 planowano w trzecim kwartale 1977 r. Podobne harmonogramy dotyczyły także innych silników, np. czterocylindrowych typu S43 i jego następcy S44.

Prezentowany Ursus z silnikiem S33A jest dobrze znany, Był obecny m. in. na wystawie Warsaw Oldtimer Show w Nadarzynie w 2019 r., fot. K.Pawłowski
Prezentowany Ursus z silnikiem S33A jest dobrze znany, Był obecny m. in. na wystawie Warsaw Oldtimer Show w Nadarzynie w 2019 r., fot. K.Pawłowski
Czy prezentowany silnik kiedykolwiek był zamontowany w ciągniku? Najprawdopodobniej nie i nadwozie z C-4011 jest jego pierwszym użyciem. Historia ZM Ursus jeszcze nie raz nas zaskoczy.