Stosowanie płynnych nawozów doglebowych ma kilka znaczących zalet, chociażby ze względu na lepszą -w porównaniu do granulowanych - dostępność składników dla roślin, zredukowanie znoszenia, dużą wydajność roboczą, równomierność oraz koszty – ze względu na technologię, wyprodukowanie nawozów płynnych jest dużo tańsze.

Obecnie RSM może być jeszcze efektywniej wykorzystywany dzięki rolnictwu precyzyjnemu – sensorom i mapom zmiennego aplikowania N. Jednak do pełni sukcesu w aplikacji płynnych nawozów, oprócz optymalnej kondycji roślin, dobrej jakości nawozów, wymaga ono odpowiedniej techniki aplikacyjnej - w tej kwestii istotne są dobrej jakości rozpylacze i urządzenia rozlewowe.

Do dawkowania RSM na rynku dostępne są  te wielootworowe, wachlarzowe, węże rozlewowe, rury rozlewowe, przedłużacze rurowe oraz tzw. dropleg.  Techniki aplikacji RSM dobierane są w zależności od różnych faz rozwojowych danej rośliny. 

Rozpylacze wielootworowe

Końcówka wielootworowa charakteryzuje się tym, że wewnątrz posiada z reguły wymienną kryzę (restryktor)o różnych średnicach otworu za pomocą której możliwe jest zwiększanie bądź zmniejszanie przepływu cieczy. Oczywiście, podobnie jak w technice aplikacji pestycydów dawkę precyzujemy regulując ciśnienie robocze w procedurze klasycznej kalibracji. Dzięki temu można dostosować aplikację do zalecanych wydatków RSM, które dla każdej uprawy oraz fazy rozwojowej  (z uwzględnieniem także dawek dzielonych) wyglądają inaczej i dostosowane są tak, by płynne roztwory aplikować bezpiecznie - bez ryzyka uszkodzenia roślin.

Nową tendencją jest zintegrowanie rozpylacza z kryzą która jest demontowalna ale nie wymienna na kolejną,  o innej średnicy. Decydując się na duże różnice dawek na różnych polach, musimy zmienić cały rozpylacz  zamiast wymieniać tylko kryzy jak w dotychczasowych rozwiązaniach.

Dzięki takiemu podejściu można było wprowadzić barwny system kodowania ISO wydatków rozpylaczy do RSM podobnie jak w przypadku rozpylaczy do pestycydów. Interesującym rozwiązaniem jest też  barwne kodowanie samych kryz natomiast kolor rozpylacza jest najczęściej czarny.

Rozpylacz wielootworowy Firmy Hypro. fot. E. Tadel.
Rozpylacz wielootworowy Firmy Hypro. fot. E. Tadel.

Rozpylacze wielootworowe  (najczęściej 3-7 otworów) można podzielić na te które aplikują ciecz do tyłu lub w dół (ewentualnie z niewielkim odchyleniem). Wybierając konkretny system musimy wziąć pod uwagę warunek konieczności uniknięcia tzw. „samooprysku”, zjawisko takie może wystąpić gdy rozpylacz umieszczony jest w belkach przestrzennych. Aby tego uniknąć w przypadku rozpylaczy kierujących ciecz do tyłu stosuje się przedłużacze, ewentualnie wybieramy rozpylacze kierujące strumień do dołu ewentualnie z niewielkim odchyleniem.

Rozpylacze VR  TeeJet ze zmienną geometrią kryzy

Firma TeeJet zaprojektowała klasyczny wielootworowy rozpylacz VR ze zmienną geometrią kryzy. Kryza produkowana jest z gumowego elastycznego  tworzywa EPDM, dzięki temu pod wpływem ciśnienia otwór regulujący przepływ zwiększa swoja średnicę zwiększając dawkę o wiele szybciej niż w klasycznym rozpylaczu hydraulicznym ułatwiając zmienne dawkowanie.

Rozpylacze SJ-7 VR TeeJet o zmiennym wydatku.fot. E.Tadel
Rozpylacze SJ-7 VR TeeJet o zmiennym wydatku.fot. E.Tadel

 

Rozpylacze wachlarzowe FD

Zupełnie innowacyjne podejście do sposobu rozlewu RSM zaproponowała firma Lechler wprowadzając na rynek rozpylacze wachlarzowe  typu FD. Struga cieczy roboczej kształtowana jest na deflektorze i skierowana w postaci wachlarza do tyłu. Ten typ rozpylaczy charakteryzuje się największą równomiernością poprzeczną aplikacji płynnych agrochemikaliów.

Rozpylacze LECHLER typu VR o zmiennym dawkowaniu. fot. Ecotronic
Rozpylacze LECHLER typu VR o zmiennym dawkowaniu. fot. Ecotronic

Nowością na rynku jest wersja tego rozpylacza z restryktorem ze stali nierdzewnej, który ma sprężynowy system regulacji wielkości przepływu.

Przyrost wydatku w stosunku do przyrostu ciśnienia jest na tyle duży że wystarczą tylko 2 rozmiary (fioletowy oraz pomarańczowy) które zastępują paletę  8 dotychczasowych rozmiarów.

Kolejną długo oczekiwaną nowością firmy Lechler są rozpylacze typu FD w wersji krańcowej umożliwiające bardzo precyzyjna aplikację na granicach pól.

Rozpylacze wachlarzowe  typu FD pracujące na belce opryskiwacza Damman. fot. E. Tadel
Rozpylacze wachlarzowe typu FD pracujące na belce opryskiwacza Damman. fot. E. Tadel

  

Drugą nowością, która pojawiła się na naszym rynku to rozpylacz krańcowy brzegowy, wachlarzowy typu FB Lechler . Takich rozwiązań, zwiększających precyzję brakowało do tej pory na rynku
Drugą nowością, która pojawiła się na naszym rynku to rozpylacz krańcowy brzegowy, wachlarzowy typu FB Lechler . Takich rozwiązań, zwiększających precyzję brakowało do tej pory na rynku

System ESV Lechler – kolejny krok milowy w rolnictwie precyzyjnym

Pierwszym krokiem milowym w precyzyjnej aplikacji płynnych agrochemikaliów było wprowadzenia na rynek przez firme Lechler w 2001 r. systemu pneumatycznego sterowania rozpylaczy typu VarioSelekt. System wybiera najkorzystniejszy w danym momencie rozpylacz zarówno ze względu na wielkość wydatku jak również ze względu na wielkość kropel.

 Dzięki temu można utrzymać dawkę przy dużej zmienności prędkości jazdy lub zmieniać dawkę w bardzo dużym zakresie w warunkach zmiennej aplikacji, czego zwykły komputer nie jest w stanie zrobić w tak szerokim zakresie. Ten system sprawdza się także przy kompensacji  aplikacji nawozu na zakrętach i łukach.

System ten zastosowała miedzy innymi  firma Damman w opryskiwaczu z systemem CCA (Curve Control Aplication) gdzie dawkę można było zmieniać niezależnie na każdej dyszy.

System ESV Lechler. fot. E Tadel
System ESV Lechler. fot. E Tadel

Elektryczny zawór ESV montowany jest w miejscu przeponowego zaworu antykropleniowego , szeregowo łączony z sąsiednim, komputer przy pierwszym uruchomieniu zapisuje pozycję każdego z nich na belce. Dzięki temu można precyzyjnie zwężać szerokość roboczą z dokładnością do 0,5 m lub pomijać wyznaczone obszary.

Z przeprowadzonych testów wynika, że rozpylacz wachlarzowy daje największa równomierność w porównaniu do wielootworowego. fot. E. Tadel.
Z przeprowadzonych testów wynika, że rozpylacz wachlarzowy daje największa równomierność w porównaniu do wielootworowego. fot. E. Tadel.

W kolejnym artykule opiszemy wspominane na początku węże i rury rozlewowe.

Precyzyjne dozowanie RSM  był jednym z tematów poruszonych na międzynarodowej konferencji rolnictwa precyzyjnego w Kamieniu Śląskim: