PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wały uprawowe do indywidualnego stosowania oraz współpracujące z pługami

Autor:

Dodano:

Tagi:

Wałowanie stanowi bardzo ważny etap w procesie przygotowania gleby do siewu. Dlatego wały uprawowe są nieodzownym elementem składowym agregatów uprawowych. Tym razem przyjrzeliśmy się jednak wałom uprawowym do indywidualnego stosowania oraz współpracującym z pługami.



Bardzo ważnym zadaniem wałowania jest optymalne zagęszczenie wierzchniej warstwy gleby po orce, przed siewem. W ten sposób nie tylko znacząco zostanie zredukowane parowanie wody z gleby, lecz także uzyskiwany jest efekt podsiąkania, co ma szczególne znaczenie zwłaszcza podczas suchego okresu.

RODZAJE WAŁÓW

Właściwie dobrany wał uprawowy jest nieodzownym elementem podczas uprawy każdego rodzaju gleb. Wały crosskill, określane również mianem kołeczkowych, poleca się na gleby średnie i ciężkie. Zbudowane są z pierścieni, na których obwodzie, po bokach znajduje się żebrowanie. Wały tego typu mają za zadanie przede wszystkim kruszyć bryły oraz zagęszczać glebę. Niestety, są wrażliwe na zalepianie mokrą glebą, co ogranicza ich stosowanie. Producenci wykorzystują jednak pewne rozwiązania, aby ograniczyć to zjawisko. Należą do nich: zmniejszenie gęstości rozmieszczenia żebrowania oraz zmiana jego kształtu - najczęściej uzyskuje ono profil o przekroju kroplowym lub klinowym, co w znaczącym stopniu zapobiega oblepianiu ziemią.

Cambridge to wały składające się z ułożonych naprzemiennie płaskich pierścieni i zębatych tarcz. Oba rodzaje elementów roboczych obracają się niezależnie, dzięki czemu oczyszczają się wzajemnie i nie ma problemu z ich zalepianiem. Wały tego typu sprawdzają się jako uniwersalne narzędzia na różnych glebach do przygotowania podłoża do siewu, a także do stosowania po siewie. Przy tym drugim rodzaju wykorzystania pozwalają na uzyskanie szybszych i bardziej równomiernych wschodów oraz pomagają w zatrzymaniu wilgoci w glebie. Dodatkowo wgniatają kamienie w podłoże, co może być docenione podczas zbiorów.

Wał cambella składa się z wąskich i dość szeroko rozstawionych pierścieni z klinowatym brzegiem tworzącym rodzaj ostrza. Taki kształt ułatwia realizację głównego zadania - ugniatania głębszych warstw gleby bez ugniatania jej powierzchni. Dodatkowo szprychy tego wału spulchniają wierzchnią warstwę roli. Wgłębne działanie tego wału ma za cel przyspieszenie osiadania gleby po orce i w związku z tą właściwością jest najczęściej stosowanym rodzajem wału współpracującego z pługami. Wały cambella dostępne są w wersjach o różnych średnicach, dochodzących nawet do 1 m. Mniejsze przewidziane są na lżejsze gleby, natomiast wały o dużych średnicach zalecane są na gleby ciężkie.

Producenci oferują wały cambella z różnym kątem klina nazywanego też ostrzem pierścienia. Kąt ten należy wybrać w zależności od posiadanych gleb. Ostrzejszy kąt, około 30 stopni, jest przewidziany do stosowania na glebach średnich i ciężkich, aby pierścień dobrze zagłębiał się w twardsze podłoże. Z kolei szerszy kąt, czyli około 45 stopni, powinni wybrać właściciele gleb lekkich, gdzie pierścienie z takim brzegiem nie będą się zbyt mocno zapadały.

Ciekawym rozwiązaniem jest wał młoteczkowy. Jego konstrukcja jest opatentowanym rozwiązaniem firmę POM Ltd z Brodnicy. Wał składa się z gwiaździstych, obracających się elementów zakończonych kątownikami przypominającymi kształtem młoteczki. Wał służy do zagęszczania gleby po orce i według producenta ma właściwości krusząco-ugniatające. Narzędzie rozbija bryły i wgłębnie ugniata podłoże. Producent oferuje go jako wał wahadłowy zawieszony z przodu ciągnika i współpracujący z 4-korpusowymi pługami.

Wał płaskownikowy - zwany również S-ring - stosowany jest do uprawy przedsiewnej. Jako narzędzie samodzielne występuje w wersji do zawieszenia na przednim TUZ ciągnika. Ma właściwości krusząco-ugniatające i może być stosowany na różnych typach gleb. Dzięki drgającym elementom roboczym nie ma problemu z oblepianiem się tego rodzaju wału mokrą glebą.

Wały kolczaste przeznaczone są głównie do współpracy z pługiem. Dobrze kruszą bryły i wyrównują powierzchnie pola. Podłoże zagęszczają jednak w dość niewielkim stopniu.

POŁĄCZENIE Z CIĄGNIKIEM

Wały samodzielne mogą być połączone z ciągnikiem na kilka sposobów. Ze względu na masę tych narzędzi najczęściej producenci oferują wersje przyczepiane. Składanie ich może odbywać się na dwa sposoby. Pierwszy z nich, całkowicie hydrauliczny, polega na podnoszeniu wału do pozycji transportowej poprzez wydźwignięcie go przez siłowniki hydrauliczne i oparcie go na kołach, a następnie złożenie bocznych sekcji - również za pomocą siłowników hydraulicznych. Drugi sposób wykorzystuje ruch ciągnika. Rozkładając wał do pozycji roboczej, należy odblokować stosowne zabezpieczenie a następnie cofnąć całym zestawem, co spowoduje dosłownie rozjechanie się zewnętrznych sekcji wału na boki. W tym momencie nadal jednak elementy robocze opierają się na kołach transportowych. Aby opuścić je do pozycji roboczej oraz podnieść koła transportowe, trzeba użyć hydrauliki. Odchyla ona całe narzędzie do tyłu, dzięki czemu opiera się ono na elementach roboczych, podczas gdy koła transportowe wędrują do góry. To rozwiązanie jest nieco bardziej czasochłonne i kłopotliwe w obsłudze, ale prostsze, a co za tym idzie - również tańsze.

Rozwiązaniem znacznie poprawiającym właściwości manewrowe jest zawieszenie wału na TUZ ciągnika. Ma ono jednak oczywistą wadę - problem z dużą masą wałów. W związku z tym zawieszane narzędzia nie przekraczają zwykle 5 m szerokości roboczej.

Jeśli ktoś ma pola bezpośrednio obok siedziby gospodarstwa, może pokusić się o zakup wału ciąganego bez ramy głównej. Obniża to koszty i masę narzędzia, ale utrudnia manewrowanie i uniemożliwia transport po drogach publicznych. Taki wał z pierścieniami crosskill lub cambridge oferuje Expom Krośniewice. Narzędzie składa się z trzech sekcji o łącznej szerokości roboczej 4,5 m. Każda z sekcji stanowi oddzielny wał z zaczepem. Środkowa sekcja ma dodatkowo wysunięte na boki punkty zaczepienia, które służą do dołączenia do niej pozostałych dwóch sekcji.

WAŁOWANIE PODCZAS ORKI

Podczas orki gleba ulega silnemu przesuszeniu. Przerywane są także kapilary, którymi woda może podsiąkać, a między orką i siewem często jest za mało czasu, aby gleba mogła samoczynnie osiąść. Rozwiązaniem tego problemu jest zastosowanie wału przyspieszającego osiadanie gleby. Możemy tu spotkać kilka rozwiązań. Najpopularniejszym jest zespół ciągany, w ramach którego stosuje się zazwyczaj wał cambella lub wał kolczasty. Najczęściej wały te są oferowane w wersjach dwurzędowych. Zespół wałów ciąganych jest połączony z pługiem za pomocą ramienia chwytającego przymocowanego na stałe do pługa oraz zaczepu będącego częścią zespołu wałów. Na uwrociach wały są odłączane od pługa. W prostszych wersjach dzieje się to poprzez cofnięcie ciągnikiem z pługiem i jednoczesne uniesienie pługa. Bogatsze wersje mają hydrauliczne zwalnianie wałów, dzięki czemu można je odłączyć jeszcze przed dojechaniem do uwrocia, co pozwala na swobodniejsze zawracanie. Po wykonaniu nawrotu podczas rozpoczynania kolejnego przejazdu ramię chwytające trafia na zaczep wałów, dzięki czemu znów podążają one za pługiem.

Do zalet tego rozwiązania należy prostota, a co za tym idzie, korzystna cena, a także niezwiększanie przez zespół doprawiający wymagań co do udźwigu podnośnika w stosunku do pługa pracującego pojedynczo. Wady to przede wszystkim bardziej skomplikowana operacja zawracania, zwłaszcza w wersji bez hydraulicznego odłączania, oraz problem z transportem wału na pole. Producenci, m.in. Lemken i Expom, oferują do transportu tego rodzaju narzędzi specjalny układ zawieszenia na TUZ ciągnika. Zdecydowana większość tego typu konstrukcji przeznaczona jest do współpracy z pługami obrotowymi. Wśród nielicznych narzędzi przeznaczonych do pługów zagonowych znajduje się wał Kombi z Expomu, który można ciągnąć za pomocą łańcuchów.

Kolejnym rodzajem wału połączonego z pługiem jest wał zintegrowany. Elementem łączącym jest ramię, które zwykle sterowane jest hydraulicznie, chociaż dostępne są również wersje mechaniczne. Wśród wałów w tym rozwiązaniu najczęściej spotkamy wał cambella, ale Lemken oferuje również wał gwiaździsty. W przypadku tego producenta wał cambella ma pełne tarcze wykonane z tworzywa sztucznego. Zaletą zastosowania tego materiału jest jego niewielka masa, a odpowiedni nacisk na podłoże zapewnia możliwość hydraulicznego dociążenia go masą pracującego pługa. Wał z takim połączeniem może również współpracować z pługami zagonowymi i nie utrudnia manewrowania na uwrociach. Do wad wałów zintegrowanych należą wyższa cena oraz dodatkowe obciążenie podnośnika współpracującego traktora.

Ciekawym rozwiązaniem jest FlexPack w barwach Lemkena. To wał zintegrowany z pługiem, ale w zupełnie inny sposób niż opisane powyżej. Jego rama ustawiona jest równolegle do ramy pługa i pozwala na automatyczne dostosowywanie jego szerokości do bieżącej szerokości roboczej pługa. Elementami roboczymi są pierścienie typu cambella rozmieszczone parami. Pierścienie w parach ustawione są "w mijanego", aby lepiej kruszyć bryły. Poza powyższymi cechami wał ten ma zalety i wady podobne do tradycyjnych wałów zintegrowanych.

Innym rozwiązaniem jest konstrukcja wahadłowa zawieszana z przodu ciągnika. Sam element roboczy to wał cambella lub w przypadku produktu POM Brodnica - wał młoteczkowy. W skład narzędzia wchodzą m.in. rama oraz wychylany hydraulicznie wysięgnik, na którego końcu znalazł się wał uprawowy. Najważniejszą zaletą jest całkowita niezależność wału od pługa, a także odciążenie tyłu ciągnika i stworzenie dla niego przeciwwagi z przodu podczas nawrotów i transportu. Dociśnięcie wału do gleby powoduje sytuację odwrotną - odciąża się przód ciągnika, co nie jest korzystne. Do zalet wału wahadłowego należy zaliczyć łatwe zawracanie i transport, a także możliwość pracy z różnymi pługami i brak konieczności jakiejkolwiek ingerencji we współpracujący pług. Wady to przede wszystkim konieczność posiadania przy ciągniku przedniego TUZ i wspomniane odciążanie przedniej osi podczas pracy.

PODSUMOWANIE

Na polskim rynku dostępna jest bogata paleta wałów uprawowych do pracy samodzielnej i współpracujących z pługami. Przy wyborze konkretnego modelu należy kierować się przede wszystkim warunkami glebowymi panującymi w gospodarstwie oraz posiadanym już parkiem maszynowym takim, jak pług i ciągnik. Nie należy również bać się dużej średnicy wałów, która zmniejsza opory toczenia. Niestety, większe gabaryty zwiększają jednocześnie masę narzędzia.

Artykuł pochodzi z numeru 9/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Karmon 2015-10-16 19:35:17
    Szkoda tylko, że autor nie dołączył zdjęć do opisywanych wałów jak wyglądają
  • Oracz 2015-10-16 11:40:45
    Variopack lemkena . Nic nie zrobi takiej roboty

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.173.35.159
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.