Bieżący sezon zapewne będzie charakteryzował się dużym zapotrzebowaniem sprzętu do wysiewu wapna przede wszystkim ze względu na dotacje, jakie można uzyskać na wapnowanie gleb. Problemem jest dla wielu gospodarstwach jest brak sprzętu, który to wapno wysieje. Tutaj z pomocą przychodzi coraz szersza oferta usługodawców.

Duży wybór maszyn wysiewających

Na podstawie wywiadu, jaki przeprowadziliśmy na potrzeby niniejszego artykułu, możemy stwierdzić, że z dostępnością w naszym kraju usług rozsiewu wapna rolnicy nie powinni mieć problemów. Inną natomiast kwestią jest jakość sprzętu, jaki do wykonania tej usługi jest proponowany. Nie chodzi tutaj bynajmniej o jego wiek czy stan techniczny, gdyż w interesie samych usługodawców jest, aby maszyny były sprawne i mogły wykonywać jak najwięcej zleceń.

Za usługi wykonywane nowoczesnymi rozsiewaczami przeznaczonymi stricte do wapna zapłacimy ok. 20 zł za tonę z załadunkiem.

Chociaż nie jest tu wymagana kilogramowa dokładność, jak przy sztucznych nawozach granulowanych, główną kwestią jest bieżąca równomierność wysiewu, jaką oferują te maszyny. Jednakże przy wysiewie np. starymi modelami bardzo popularnych w naszym kraju rozsiewaczy RCW 3 czy RCW 5 jest o nią dość trudno, choć wiele zależy też np. od samego wapna, które planujemy wysiać – ściślej mówiąc, od stopnia jego wilgotności i zbrylenia. Trzeba jednak zauważyć, że tego typu rozsiewacze przeważają głównie w tzw. usługach międzysąsiedzkich.

Dużą grupę wśród ofert wysiewu wapna stanowią usługi wykonywane nowoczesnymi rozrzutnikami, które dzięki dodatkowym tarczom przystosowane są także do rozsiewu wapna. Równomierność wysiewu tego typu konstrukcjami jest wyższa niż starszymi rozsiewaczami RCW i są one również mniej wrażliwe na jakość wapna, a do tego nawet kilkukrotnie wydajniejsze ze względu na ładowność i szerokość wysiewu. Jednak cały czas ustępują one specjalnie przeznaczonym do tego typu zadań profesjonalnym rozsiewaczom mającym dużo lepiej rozwiązane systemy podawania nawozu, które nie powodują chociażby zapychania wilgotnym materiałem, a stosowane tam tarcze pozwalają na wysiew na szerokość nawet ponad 30 m.

Niestety, nowoczesne, przeznaczone typowo do wysiewu wapna rozsiewacze Amazone, Sulky, Bredal, Pomot Chojna czy nowe RCW z Unii, na które można załadować 6-12 t, stanowią stosunkowo niewielki odsetek maszyn, jakie oferują usługodawcy. Tego typu sprzęt wymaga już większych areałów, aby dla usługodawcy wykonanie takiej pracy było opłacalne, ponieważ dziennie są one w stanie obsiać przynajmniej 20-30 ha, a czas dojazdu do małych działek to czas stracony. Stąd też najwięcej tego typu maszyn możemy spotkać w rejonach, w których przeważają duże gospodarstwa, czyli np. na Dolnym Śląsku, Mazurach czy w północno-zachodniej części kraju.

Nasi rozmówcy dysponujący profesjonalnym sprzętem deklarowali, że minimalna powierzchnia, na jakiej wykonują usługę swoimi maszynami, musi wynosić min. 15-20 ha. Przy zakładanej dawce 3 t/ha rozsiewaczem o ładowności 6 t w godzinę z załadunkiem, jeśli pryzma jest blisko pola, bez większego problemu można osiągnąć wydajność 3 ha.

Większe maszyny pokroju np. Sulky XT o ładowności 12-14 t mogą się zbliżyć do granicy 8-10 ha/h. Dodatkowym atutem przy korzystaniu z tego typu rozsiewaczy może być możliwość aplikowania wapna zgodnie z mapami zasobności gleby, co w wielu przypadkach może znacząco obniżyć koszty, ale oczywiście trzeba mieć takie mapy.

Bardzo nielicznie są natomiast reprezentowane rozsiewacze z belkami do wysiewu wapien pylistych rozdrabnianych na młynach kulowych. Z jednej strony takie konstrukcje są sporo droższe od maszyn z tarczami wysiewającymi, a z drugiej wapno pyliste stanowi duże wyzwanie w przechowywaniu i transporcie. Mimo że jest ono jednym z najlepiej i najszybciej reagujących, to w związku z powyższymi problemami stanowi bardzo mały odsetek sprzedawanego w Polsce wapna.

Tę sytuację potwierdził m.in. Tomasz Piszczatowski z firmy Lafarge będącej znaczącym dostawcą wapna nawozowego. Wapna tego typu sprzedawane przez Lafarge w naszym kraju stanowią tylko ok. 1 proc. wszystkich sprzedawanych przez firmę. Bardzo powoli, ale jednak, tendencja ta ulega zmianie i coraz więcej rolników chce je wykorzystywać na swoich polach.

Ceny na ubiegłorocznych poziomach

Pomimo istotnych w ostatnim czasie obniżek cen paliw ceny usług pozostają na poziomach, które można było obserwować w ubiegłym roku. Usługodawcy tłumaczą tę sytuację tym, że ceny paliw stanowią tylko część takiej usługi, a ceny maszyn, części czy też kosztów pracowniczych nie poszybowały w dół jak baryłka ropy, a wręcz przeciwnie.

Tradycyjnie najtaniej jest w przypadku usług wykonywanych maszynami pokroju starszych rozsiewaczy RCW, gdzie ceny wahają się w przedziale 10-12 zł brutto za tonę wysianego materiału, wliczając w to często załadunek. Takie ceny są jednak głównie spotykane w tzw. usługach międzysąsiedzkich i profesjonalni usługodawcy dysponujący nowszymi maszynami do tych rejonów cenowych się nie zbliżają.

Jak mówi Jan Różański, oferujący m.in. usługi wysiewu wapna rozsiewaczem Amazone ZGB na terenie północnej Polski, przy takich cenach w ogóle nie można mówić o zarobku i właściwym serwisie sprzętu, stąd też minimalną granicą przy dużych areałach, do jakiej może zejść, jest 16 zł za tonę z załadunkiem.

Z reguły przy wysiewie większymi i wydajniejszymi rozrzutnikami przystosowanymi do wapna ceny, jakie oferują usługodawcy, oscylują w granicach 15-18 zł za tonę z załadunkiem. Z kolei ci z usługodawców, którzy dysponują nowoczesnymi rozsiewaczami przeznaczonymi stricte do wapna, za tonę wysianego materiału z załadunkiem życzyli sobie najczęściej ok. 20 zł. Dokładając do tej kwoty 2-4 zł, można skorzystać z maszyn wyposażonych w precyzyjny wysiew na podstawie map pól i nawigacji satelitarnej.

Najdroższe w usłudze są nieliczne maszyny przystosowane do rozsiewu wapna pylistego. Cena za wysianą tonę oscyluje w granicach 25-30 zł. Kosztów załadunku w tym przypadku nie liczymy, gdyż odbywa się on najczęściej ze specjalnie przystosowanego samochodu-cysterny przeznaczonego do transportu tego typu materiału.

Podsumowanie

Dostępność usługowego wysiewu wapna w obecnym sezonie powinna stać na dobrym poziomie i w zależności od sumy, jaką chcemy na taką pracę przeznaczyć, z pewnością uda się znaleźć odpowiednią ofertę. Mimo tego usługodawcy, z którymi rozmawialiśmy, proponują wcześniejsze rezerwowanie terminów, gdyż w porównaniu do sytuacji sprzed wprowadzenia programu dopłat do wapnowania gleb dużo więcej rolników jest takimi usługami zainteresowanych, a to może powodować spiętrzenie prac.