PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Dobry siew

Ocenia się, że około 40 proc. plonu kukurydzy zależy od uprawy roli i siewu. Co robić, by tego plonu nie stracić - radzi dr Piotr Grudnik z Instytutu Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w Kłudzienku.



W klasycznej technologii uprawy gleby pod kukurydzę jesienią należy wykonać zespół uprawek pożniwnych i przedzimowych. Podstawa to prawidłowo wykonana orka przedzimowa, najlepiej pługiem obracalnym, który pozostawia powierzchnię pola wyrównaną, bez bruzd, dobrze pokruszoną, co sprzyja zatrzymywaniu wody. Odpowiednio wykonana jesienna uprawa ułatwia przygotowanie gleby do siewu. Kukurydza swoje duże możliwości produkcyjne ujawni tylko w odpowiednich warunkach cieplnych i wilgotnościowych.

Przez odpowiednie zabiegi agrotechniczne wiosną można wpływać na zachowanie w glebie wody zgromadzonej podczas zimy oraz na tempo nagrzewania się gleby. Właściwa uprawa wiosenna oprócz zachowania zmagazynowanej wilgoci i przyspieszenia ogrzewania górnej warstwy gleby umożliwia wymieszanie z glebą nawozów rozprowadzanych przedsiewnie oraz wytworzenie warstwy siewnej o odpowiedniej strukturze. Podstawowe błędy popełniane w uprawie gleby to: zbyt głęboka uprawa przedsiewna, powodująca długie, nierównomierne wschody wskutek przesuszenia gleby, a także nadmierne ugniecenie pola, co również powoduje nierówne wschody lub ich brak w miejscach szczególnie mocno ugniecionych kołami ciągnika.

Wiosenne zabiegi uprawowe powinno rozpoczynać włókowanie, wykonane jak najszybciej, gdy tylko stan gleby na to pozwoli. Zabieg ten należy przeprowadzić ukośnie do kierunku orki, gdy przeschną grzbiety skib.

Terminowa i staranna uprawa przedsiewna zapewni szybkie kiełkowanie nasion i prawidłową obsadę roślin. Dzięki niej rola przed siewem zdąży osiąść, zapewniając dobre podsiąkanie wody przez kapilary, oraz ogrzać się do temperatury około 10 st.C. Nad warstwą kapilarną powinna być osadzona warstwa luźnej gleby o strukturze gruzełkowatej, przez którą będzie przenikać powietrze i ciepło potrzebne do kiełkowania nasion. Grubość tej warstwy, a zarazem głębokość siewu powinna wynosić: 5-6 cm na glebach zwięzłych i wilgotnych oraz 7-8 cm na lżejszych i suchych.

Punktowy siew nasion kukurydzy stwarza dość wysokie wymagania co do przygotowania gleby. Jest to ważne ze względu na równomierność i jednakową głębokość wysiewu, gwarantującą wyrównane i jednoczesne wschody na całym polu. Przygotowanie roli do siewu powinno nastąpić w możliwie małej liczbie przejazdów. Najlepiej tylko w jednym, ponieważ każdy przejazd powoduje dodatkowe ugniatanie i przesuszenie gleby oraz zwiększa nakłady energii i robocizny. Właściwe przygotowanie gleby do siewu zapewniają agregaty. Oprócz włókowania wystarczy jeden przejazd specjalnym agregatem, aby pole było gotowe do siewu kukurydzy.

Agregaty najczęściej składają się z kultywatora (brony ciężkiej) i wałów strunowych. Mają konstrukcję ramową, opierającą się na wałach przednim i tylnym. Umieszczenie wału z przodu agregatu zapewnia jednakową głębokość pracy sekcji spulchniającej. Wał przedni przejmuje bowiem funkcję kół kopiujących, a ponadto kruszy glebę przed zębami, poprawiając jakość ich pracy. Ponieważ wał przedni pracuje na niespulchnionym polu, mogą go uszkadzać kamienie. Dlatego na pola zakamienione najlepszy jest wał spiralny, a na pozostałe strunowy: prętowy, rurowy lub z kątowników. Dokładna regulacja głębokości roboczej, a także jej utrzymanie podczas pracy to najważniejsze cechy dobrego agregatu do uprawy przedsiewnej. Stosowane w sekcji spulchniającej zęby sprężynowe z prostymi redliczkami nie zapewniają jej równomiernej pracy. Dlatego lepiej zastosować zestawy uprawowe wyposażone w zęby zakończone gęsiostopką, podcinające całą powierzchnię pola na jednakowej głębokości. W przypadku gleb cięższych, zasobniejszych w wodę, można stosować zęby półsprężynowe, zakończone redliczką dwustronną. Podcięta warstwa gleby jest kruszona wałem strunowym, a ostateczne przygotowanie roli do siewu zapewnia drugi wał kruszący, np. Crosskill. Typ agregatu powinien więc być dostosowany do warunków glebowych, a jego zespoły robocze powinny być tak wyregulowane, aby warstwa siewna miała odpowiednią strukturę i była jednorodna na całym polu.

Narzędzia bierne wchodzące w skład agregatów przedsiewnych rozpylają glebę w niewielkim stopniu, pozostawiając drobne, wilgotne grudki na poziomie siewu, a większe i suche na powierzchni (nie tworzą się tzw. zlepieńce). Jest to optymalny układ, zapewniający szybki przepływ wody i powietrza do nasion. Taka struktura powierzchniowa jest odporna na rozmywanie przez deszcz i erozję wietrzną.

Do siewu kukurydzy najczęściej stosuje się siewniki punktowe pneumatyczne. Siewniki mechaniczne są lżejsze i tańsze od bardziej skomplikowanych siewników pneumatycznych, ale często ustępują im pod względem jakości i wydajności siewu. Skonstruowanie dobrego siewnika mechanicznego jest trudne, dlatego siewników z mechanicznym rozdziałem nasion przystosowanych do siewu kukurydzy jest niewiele (np. Gama S100 Meprozetu Międzyrzec Podlaski czy Maxicorn S firmy Kleine). Stosowane w tych siewnikach tarcze łyżeczkowe muszą mieć odpowiednią wielkość, dostosowaną do wielkości nasion. Wskutek dużej różnicy między prędkością obwodową tarczy a prędkością liniową maszyny mogą występować nierównomierności rozmieszczenia nasion w rzędzie.

Siewniki z pneumatycznym zespołem wysiewającym mogą być nadciśnieniowe lub, częściej spotykane, podciśnieniowe. Dmuchawa, napędzana od WOM lub hydraulicznie, wytwarza podciśnienie lub nadciśnienie. W obu systemach wielkość otworów (lub komórek) w tarczy wysiewającej musi być dostosowana do wielkości nasion. W systemie podciśnieniowym obracająca się tarcza dzieli obudowę zespołu wysiewającego na dwie części: w jednej jest materiał siewny, a w drugiej panuje podciśnienie (rys.). Powoduje ono przyssanie nasion do otworów w tarczy. Obracająca się tarcza przenosi przyssane nasiona do strefy pracy zgarniacza nadmiaru nasion. Zgarniacz pozostawa tylko jedno nasiono przy otworze. Po przejściu tarczy do strefy ciśnienia atmosferycznego następuje swobodny spadek nasiona w bruzdę. W systemie nadciśnieniowym stożkowe komórki obracającej się tarczy są napełniane pod wpływem siły ciężkości kilkoma nasionami. Następnie sprężone powietrze wydostające się z dyszy wyrzuca nadmiar nasion z komórki, pozostawiając tylko jedno.

W siewnikach punktowych z pneumatycznym systemem wysiewu pogorszenie dokładności rozmieszczenia nasion w rzędzie następuje po przekroczeniu 5-6 km/h. By wyeliminować tę wadę, niektórzy producenci łączą pneumatyczne rozdzielenie nasion i mechaniczne ich układanie w glebie, wykorzystując zalety obu systemów, np. w siewnikach Monosem PNU czy Multicorn.

Siewniki pneumatyczne są najczęściej uniwersalne: wymieniając tarczę i niektóre elementy sekcji, można przystosować je do siewu nasion różniących się wielkością i kształtem, np. kukurydzy, buraków, fasoli, soi, słonecznika itp. Jakość siewu kukurydzy przy użyciu dostępnych na polskim rynku siewników pneumatycznych jest zbliżona. Występujące w praktyce różnice wynikają głównie z niewłaściwej regulacji i eksploatacji.

Siewniki punktowe zbudowane są z niezależnych sekcji, zamocowanych na równoległobokach do wspólnej ramy. Sekcje można przesuwać na ramie i w ten sposób regulować rozstaw wysiewanych rzędów. Ogumione koła podporowe są mocowane między sekcjami albo przed ramą. Służą też do napędu zespołów wysiewających. Mechaniczny napęd tarczy wysiewającej, zależny od przebytej drogi, przekazywany jest z kół do centralnego wału i poprzez skrzynię przekładniową do każdej sekcji wysiewającej. Do standardowego wyposażenia typowej sekcji siewnika punktowego oprócz zespołu wysiewającego i zbiornika nasion należą: odgarniacz brył, wyrównujący powierzchnię pola, redlica formująca bruzdę i umieszczająca w niej nasiona, koła dociskowe i zgarniacze zasypujące bruzdkę. Utrzymywanie nastawionej głębokości siewu zapewnia rolka tylna lub rolki po obu stronach redlicy. W celu dociążenia lub odciążenia sekcji wysiewających stosowane są sprężyny w równoległobokach przegubowych, a także dociążenia siłownikami hydraulicznymi lub obciążnikami. Niektóre wersje siewników mają sekcje z przednim kołem podporowym, zespolonym z odgarniaczem brył. Siewniki do siewu bezpośredniego wyposażone są w podwójne kroje tarczowe, pracujące przed redlicą właściwą.

Niemal wszystkie produkowane obecnie siewniki punktowe do kukurydzy mają możliwość zainstalowania dodatkowego rzędowego dozownika nawozów granulowanych. Nawóz jest na ogół umieszczany na głębokości ok. 5 cm poniżej i 5-10 cm w bok od rzędu nasion. Tylko niektóre siewniki mają aplikator mikrogranulatów, przeznaczony do precyzyjnego wysiewu bardzo małych dawek pestycydów. Dawkowanie nawozów i pestycydów można regulować niezależnie od wysiewu nasion. Można też zmieniać miejsce wprowadzania nawozów, regulując położenie redlic nawozowych.

Najważniejsze parametry siewu kukurydzy to obsada roślin i głębokość. Szerokość międzyrzędzi jest na ogół dostosowana do maszyn pielęgnacyjnych i zbierających. Zgodnie z ich wymaganiami kukurydza może być siana w rzędach rozstawionych co 67,5 lub 75 cm. Jedyną możliwością kształtowania obsady pozostaje więc gęstość rozmieszczenia nasion w rzędzie. Aby uzyskać wymaganą obsadę, należy podczas siewu dokonać bezpośredniej kontroli. Po przejechaniu ok. 20 m pola siewnikiem ustawionym na pożądaną obsadę trzeba dokonać korekty regulacji. W tym celu należy odsłonić wysiane nasiona, najlepiej w kilku miejscach rzędu, i policzyć je na łącznej długości 5 m. Powinno się też zmierzyć rozstawę rzędów. Następnie uzyskaną liczbę nasion należy porównać z danymi w instrukcji siewnika. Odległości między nasionami, podawane przez producentów siewników w tabelach wysiewu, są ustalone teoretycznie. W zależności od warunków eksploatacji, np. poślizgu kół napędowych, mogą się różnić od rzeczywistych o 5-10 proc. Przy prędkości roboczej ok. 6 km/h udział prawidłowo wysianych nasion pojedynczych (z dopuszczalnym 4-centymetrowym odchyleniem od nastawionej odległości między nimi) powinien wynosić co najmniej 90 proc., nasion wysianych podwójnie (prawie obok siebie) nie powinien przekraczać 4 proc., a przepustów - 1 proc.

Głębokość siewu ustawia się dokładnie na podstawie pomiaru rzeczywistej głębokości, na której leżą nasiona. Aby skorygować ten parametr, należy zmienić położenie rolek dociskowych względem redlicy. Regulację ułatwiają umieszczone na siewnikach skale, dzięki którym pomiar głębokości można ograniczyć do jednego rzędu. Pozostałe regulacje, takie jak: zmiana intensywności pracy zagarniacza nasion, zwiększanie lub zmniejszanie nacisku sekcji na redlicę, a także zmiana rozstawu tylnych kół dociskowych służą lepszemu przykryciu nasion glebą.

Włóka powoduje przerywanie kapilar i tworzenie warstwy izolacyjnej, która zmniejsza parowanie. Zmniejszenie parowania oznacza z kolei mniejszy ubytek ciepła, co przyspiesza ogrzewanie górnej warstwy gleby. Poza tym gleba zostaje powierzchniowo wzruszona i wyrównana. W Polsce włóka nie jest stosowana często. Zamiast niej używa się innych narzędzi, np. ciężkiej brony, która pracuje głębiej, a to jest szkodliwe. Wczesne zastosowanie włóki przyczynia się również do szybszego kiełkowania nasion chwastów, które są później niszczone podczas uprawy przedsiewnej.

Źródło: "Farmer" 06/2005



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.234.250.24
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.