Posezonowy przegląd techniczny maszyn pozwoli określić powstałe uszkodzenia i stopień zużycia podzespołów. Umożliwi to rozsądne zaplanowanie zakupów części zamiennych i koniecznych remontów.

Podstawa to ład

Pierwszą czynnością przygotowującą maszyny i urządzenia do zimowania jest oczyszczenie lub umycie. Mycie prostszych narzędzi polowych można przeprowadzić bez większych ograniczeń, w wypadku bardziej skomplikowanych maszyn, zwłaszcza samobieżnych, zabieg ten należy wykonywać bardzo ostrożnie. Kombajny do zbioru zielonek lub do zbioru zbóż trzeba dokładnie oczyścić z resztek organicznych: słomy, plew, pyłów, które wchłaniają wilgoć, przez co mogą przyspieszyć korozję. Ponadto resztki pożniwne przyciągają gryzonie stanowiące poważne zagrożenie dla części wykonanych z tworzyw sztucznych. Zwierzęta te mogą spowodować uszkodzenia w instalacji elektrycznej, hydraulicznej, a także elementów mających wpływ na pracę zespołu żniwnego. Po usunięciu wszystkich większych pozostałości trudno dostępne miejsca należy oczyścić, wydmuchując resztki zanieczyszczeń sprężonym powietrzem z kompresora. Przydatny do tego będzie specjalny pistolet do przedmuchu, dzięki któremu unika się osuszania maszyny. Oczyszczenie z resztek roślinnych dotyczy wszystkich zespołów roboczych kombajnu. Wśród takich maszyn, jak: rozsiewacze do nawozów, rozrzutniki obornika, opryskiwacze czy wozy asenizacyjne, konieczne jest usunięcie (m.in. wymycie) resztek nawozów i środków ochrony roślin.

Podczas mycia myjką wysokociśnieniową nie kieruje się strumienia wody bezpośrednio na przewody i urządzenia elektryczne, filtry, łożyska, wlewy paliwa i oleju. Mycie mocno zabrudzonych i zaolejonych powierzchni ułatwi ciepła woda (wiele modeli myjek ma podgrzewacz). Nie zaleca się jednak stosowania środków chemicznych. Trzeba też pamiętać, aby ścieki nie dostały się do gleby. Dobrą praktyką jest zgromadzenie spłuczyn w zbiornikach, w których po jakimś czasie pozostałości olejów i smarów oddzielą się od wody i można będzie je usunąć. Inne rozwiązanie, zgodne z Kodeksem Dobrej Praktyki Rolniczej, to skonstruowanie myjni na podłożu biologicznym.

Układ napędowy

W silniku, w zależności od czasu i intensywności użytkowania, wymienia się filtr i olej silnikowy. Jeżeli jest to konieczne, należy to zrobić po sezonie i przechowywać silnik ze świeżym olejem. Zużyty olej zawiera bowiem szkodliwe związki chemiczne, które w nieużywanym silniku mogą spowodować korozję cylindrów i czopów wału korbowego.

pistolet.jpg

Autor: K. Hołownia

Opis: Pistolet do przedmuchu to niezwykle pomocny dodatek przy oczyszczaniu trudnodostępnych miejsc.

Można również zastosować środki zabezpieczające przed korozją, które dodaje się do paliwa, i inhibitory korozji dodawane do oleju silnikowego. Aby zadbać o układ paliwowy, należy pamiętać o napełnieniu zbiornika paliwa i zmianie wkładu filtra. W pełnym zbiorniku bowiem nie ma miejsca na osadzanie się pary wodnej, która po kondensacji w połączeniu z tlenem sprzyja korozji i dodatkowo rozcieńcza paliwo.

Przed zbliżającym się sezonem zbiornik należy opróżnić i usunąć osad powstały przy dłuższym okresie przechowywania paliwa. W przeciwnym wypadku filtry paliwa mogą zostać bardzo szybko zanieczyszczone, a praca silnika zakłócona. Trzeba również uzupełnić płyn w chłodnicy. W wielu maszynach używanych sezonowo (często też w ciągnikach) zamiast płynu chłodzącego stosuje się wodę. W takim wypadku należy ją koniecznie zastąpić płynem o niskiej temperaturze zamarzania lub po prostu dokładnie spuścić, pozostawiając układ chłodzenia pusty do czasu uruchomienia silnika.

Hydraulika i przekładnie

Należy skontrolować stan poziomu oleju w skrzyni biegów i układzie hydraulicznym (jeżeli nie wymaga wymiany) i w razie potrzeby uzupełnić. Ponadto w układzie hydraulicznym powinno się oczyścić wkład filtra, a cały układ przepłukać. Tłoczyska siłowników wsuwa się wewnątrz cylindrów. Jeżeli jest to niemożliwe, odsłonięte powierzchnie robocze pokrywa się warstwą smaru. Również przekładnie i koła zębate czyści się i nanosi na nie grubą warstwę smaru (najlepiej grafityzowanego). W wypadku przekładni łańcuchowych najprostszą metodą jest zdjęcie łańcucha i umycie go w nafcie, a następnie przechowywanie w garażu. Można również założyć go z powrotem na koło, ale musi być ono oczyszczone i zakonserwowane. Konserwacja przekładni pasowej polega na oczyszczeniu pasa i umyciu go np. w ciepłej wodzie z mydłem lub mieszaninie spirytusu glicerynowego. Nie wolno natomiast używać do tego m.in. oleju napędowego, benzyny, terpentyny, gdyż działają one jak rozpuszczalnik.

Ważną czynnością w okresie dłuższych przestojów maszyny jest nasmarowanie węzłów tarcia, co zabezpiecza przed korozją. Świeży smar, „wepchnięty” w punkty smarowania, usuwa z łożysk tocznych lub ślizgowych pozostałości starego smaru, zawierającego szkodliwe substancje lub wodę, która mogła się dostać np. podczas mycia.

kombajn_element.jpg

Autor: K. Hołownia

Opis: Warto pozostawić w kombajnie zbożowym otwarte pokrywy, co ograniczy bytowanie gryzoni.

kombajn_element2.jpg

kombajn_element3.jpg

W trosce o prąd

Gdy nie korzystamy z akumulatora (zwłaszcza zimą), należy go wyjąć i umieścić w pomieszczeniu, w którym nie będzie ujemnej temperatury. Dzięki temu będzie służył dłużej i niezawodnie. Konieczne jest także sprawdzenie i utrzymanie właściwego poziomu elektrolitu. Aby akumulator zachował sprawność, musi być naładowany. Należy to robić przynajmniej raz na trzy miesiące. Bardzo ważne – nie należy ładować akumulatora zamarzniętego, gdyż grozi to wybuchem.

Koła w górę

Po zakończeniu prac koła muszą być oczyszczone, a następnie umyte letnią wodą i osuszone. Dobrze jest natrzeć je następnie talkiem. Dostępne są także specjalne impregnaty do opon. Nie powinno się zostawiać kół pod obciążeniem, dlatego trzeba maszynę unieść i podstawić pod osie podpory, np. drewniane kloce. Kiedy maszyna jest w spoczynku, warto skontrolować stan ogumienia od wewnątrz, zwłaszcza tego starszego. Koła należy zostawić z powietrzem, ale w 70–80 proc. wartości roboczej. Jeżeli maszyny przechowywane są na zewnątrz, ogumienie powinno być chronione przed działaniem promieni słonecznych. Najprościej jest przykryć je lub założyć pokrowce.

Maszyny uprawowe

Maszyny i narzędzia uprawowe, takie jak pługi, kultywatory, glebogryzarki, wały, oczyszcza się z resztek ziemi i pozostałości roślin, a następnie dokładnie myje myjką wysokociśnieniową. Dokładnie oczyszczone elementy robocze (korpusy płużne, redlice i zęby, noże itp.) wymagają pokrycia warstwą ochronną, inaczej natychmiast zaczynają rdzewieć. Jeżeli przechowywane są pod dachem, wystarczy zabezpieczyć je płynnym środkiem smarnym. Prosty i najtańszy sposób to chociażby rozprowadzenie pędzlem na ich powierzchni zużytego oleju silnikowego. Maszyny przechowywane pod chmurką trzeba zabezpieczyć trwalszym środkiem, który przy zmiennych warunkach atmosferycznych nie zostanie wymyty. Można użyć np. smaru konserwacyjnego, farby, emalii czy preparatu błonotwórczego.

plug_korpus1.jpg

Autor: K. Hołownia

Opis: Pokrycie warstwą zużytego oleju silnikowego to tani i prosty sposób konserwacji elementów roboczych maszyn polowych.

plug_korpus2.jpg

plug_korpus3.jpg

 

Najlepiej pod dachem

Odpowiednie przechowywanie to jeden z najistotniejszych czynników wpływających na trwałość sprzętu. Najlepszym miejscem jest oczywiście garaż lub inne pomieszczenia zamknięte. Dobrym rozwiązaniem będzie również wiata z utwardzonym podłożem, która ochroni przed deszczem lub śniegiem. Sprzęt, na który nie ma już miejsca pod dachem, powinien być ustawiony na utwardzonym podłożu, posiadającym spadek umożliwiający odpływ woda. Powinno się jednak zadbać, aby sprzęt bardziej skomplikowany, taki jak: ciągniki, kombajny, siewniki, opryskiwacze, miał jednak miejsce zadaszone, gdyż w wypadku uszkodzeń tych maszyn koszty napraw mogą okazać się znaczące.

Aby ciągnik zimą zapalił

Kilka nieskomplikowanych czynności ułatwi rozruch silnika podczas niskich temperatur. I tak należy:

  • wymienić letni olej napędowy na zimowy. Można dodatkowo poprawić jakość paliwa, dodając uszlachetniacz renomowanej firmy,
  • sprawdzić działanie układów wspomagających rozruch silnika, tj. świec żarowych, płomieniowych, itp.,
  • naładować akumulator. Podczas dużych mrozów należy go wyjąć i przechowywać w pomieszczeniu, w którym panuje dodatnia temperatura,
  • zadbać o stan układu paliwowego – wymienić wkład filtra paliwa,
  • napełnić układ chłodzący gorącą wodą (jeżeli nie jest napełniony płynem o niskiej temperaturze zamarzania),
  • wyłączyć odprężnik na początku rozruchu (np. w ciągniku Ursus C-330).

Źródło: "Farmer" 22/2007