Kultywatory ścierniskowe (podorywkowe) zwane są również agregatami podorywkowymi. Najważniejszym elementem roboczym kultywatora są jego zęby. Przymocowane do ramy są rozmieszczone w rzędach. W zależności od modelu są kultywatory z dwoma, trzema lub czterema rzędami. Zęby kultywatora podcinają ściernisko i mieszają górną warstwę gleby. Za rzędami zębów kultywatora często umieszczone są talerze, które kruszą i wyrównują glebę. Na samym końcu agregatu zwykle montowany jest wał ugniatający glebę.

Jednym z producentów takich maszyn jest Pracowniczy Ośrodek Maszynowy z Brodnicy. W ofercie firmy są serie maszyn Brodnica 1 i Brodnica 1/A (agregat wzbogacony o zgrzebło). Seria Brodnica 1 obejmuje sześć modeli maszyn oznaczonych symbolem DNW (U753/2, U753, U753/3, U753/7, U753/8, U753/9). Różnią się one szerokością roboczą, liczbą zębów kultywatora oraz zapotrzebowaniem mocy. Wszystkie mogą pracować na maksymalnej głębokości do 20 cm. Kultywatory Brodnica 1 produkowane są również w wersji uprawowej do głębokiej orki i wówczas oznaczone są literami KNW. Zespół roboczy agregatu podorywkowego składa się z kultywatora, talerzy i wału. Najmniejszy przedstawiciel serii U753/2 ma niewiele ponad 2 metry (2,1) szerokości roboczej. Kultywator wyposażony jest w pięć zębów rozmieszczonych w dwóch rzędach. Agregat potrzebuje do pracy 115 KM mocy. W każdym kolejnym modelu szerokości robocze i liczba zębów kultywatora wzrasta. U753 o szerokości roboczej 2,6 m ma 6 zębów, kolejny model U753/3 o szerokości 3 m ma 7 zębów, 3,7-metrowy agregat U753/7 został wyposażony w 9 zębów, a 4,5-metrowy U753/8 w 11. Największym przedstawicielem rodziny jest U753/9 o szerokości roboczej 5,3 m z 13 zębami kultywatora rozmieszczonymi również w dwóch rzędach. Maszyna wymaga do pracy 260 KM. W agregatach Brodnica 1 DNW zęby kultywatora mają zabezpieczenia kołkowe lub sprężynowe. Lepszym rozwiązaniem są oczywiście sprężyny, które podczas pracy wprawiają redliczki w wibracje, dzięki czemu jeszcze lepiej spulchniają glebę. Należy jednak pamiętać, że rodzaj zabezpieczenia ma wpływ na masę maszyny. Najmniejszy model z zabezpieczeniem kołkowym ma masę 770 kg, natomiast z zainstalowanymi sprężynami – już 980 kg. Model największy z zabezpieczeniem kołkowym ma prawie 2 tony (1990 kg), a z zabezpieczeniem sprężynowym jest pół tony cięższy. Do Brodnicy 1 DNW standardowo montowany jest wał rurowy, ale w opcji dostępne są wały: pierścieniowy, falisty, Packer i Crosskil.

Nieco innym kultywatorem podorywkowym jest Grom produkowany przez Expom z Krośniewic. Grom składa się również z trzech elementów roboczych: kultywatora, narzędzia niwelującego (wyrównującego teren) i wału. Maszyna zawieszana jest na trzypunktowym układzie zawieszenia. Zęby kultywatora z dwustronnymi wymiennymi redlicami rozmieszczone są w czterech rzędach. Dostępne są zęby z wąską lub szeroką redlicą. Najbardziej charakterystyczna różnica pomiędzy Brodnicą 1 a Gromem to element niwelujący. W Gromie bowiem talerze zastąpiono włóką równającą (przy zakupie można wybrać włókę mechaniczną lub hydrauliczną). Za włóką znajduje się wał rurowy o średnicy 540 mm. Grom produkowany jest w czterech wersjach o różnych szerokościach roboczych. Najmniejszy o masie niemal 1 tony pracuje na szerokości 2,2 m i do pracy wymaga 70–90 KM. Wraz ze wzrostem szerokości roboczej rośnie również zapotrzebowanie na moc i masa urządzenia. Największy Grom (masa około 2,5 tony) o szerokości roboczej 5,6 m potrzebuje ciągnika o mocy 160–200 KM.

W ofercie firmy Expom jest również kultywator z talerzami zamiast włóki. Agregat podorywkowy Ajax ma dwa rzędy zębów, za którymi znajdują się gładkie talerze zagarniające o średnicy 460 mm ze skokową regulacją. Całość zamyka wał rurowy o średnicy 540 mm z punktową regulacją głębokości.

Bardzo popularny wśród rolników agregat podorywkowy KOS produkowany jest przez Unię z Grudziądza. KOS ma dwa rzędy zębów zamontowanych na sztywnej ramie. Zęby rozstawione są co 41 cm i mogą mieć zabezpieczenie bezpiecznikowe lub sprężynowe. Za dwurzędowym kultywatorem znajdują się talerze wyrównujące o średnicy 460 mm ze skokową regulacją głębokości. Z tyłu zastosowano wał rurowy o średnicy 500 mm, który podobnie jak Ajax ma punktową regulację głębokości pracy. KOS 2,1 B pracuje na szerokości 2,1 m. Wyposażony w 5 zębów wymaga 65–80 KM mocy. Wydajność maszyny wynosi od 1,47–2,10 ha/h. To najmniejszy KOS w ofercie Unii. Najpotężniejsza maszyna wymaga 140–180 KM mocy i pracuje na szerokości 3,7 m. Ważący niespełna 2 tony agregat pracuje z niemal dwukrotnie większą wydajnością (2,6–3,7 ha/h). Pomiędzy tymi modelami jest jeszcze 6 innych o szerokościach roboczych od 2,6 do 3,0 m.

Delta to kultywator podorywkowy produkowany przez firmę Kongskilde. Oferta Delty obejmuje 4 modele o szerokości roboczej od 2,5 m do 6 m. Na trzech najmniejszych maszynach (szerokość robocza 2,5, 3, 4 m) można zamontować siewnik do poplonów. Zęby kultywatora rozmieszczone są w dwóch rzędach. Mogą mieć zabezpieczenie sprężynowe Non-Stop, jak i kołkowe. Zęby wykonane są z nawęglanej, wysokogatunkowej stali, specjalnie hartowanej. Dzięki temu elementy robocze charakteryzują się dużą wytrzymałością i żywotnością. Każdy ząb składa się z oddzielnych elementów (czubek redlicy, słupica, stopa i skrzydełka), które w miarę zużycia można wymieniać.

Za kultywatorem jest rząd zębatych talerzy docinających zawieszonych na sprężystych ślimakach. Ustawienie talerzy między wałem i kultywatorem jest regulowane. W zależności od potrzeb można je przesuwać w jedną i drugą stronę. Ostatnim elementem jest wał. Może to być podwójny wał tnący Cutter Roller stosowany do gleb z dużą zawartością resztek pożniwnych. Wał tnący składa się z dwóch rzędów pofałdowanych talerzy o średnicy 550 mm. Drugim rozwiązaniem jest zastosowanie wału strunowego. Jeśli użytkownik zdecyduje się na pojedynczy wał strunowy, ma do wyboru wały o średnicy 450, 550 i 630 mm. Można zamontować również podwójny wał strunowy. Wówczas średnica pojedynczego wału wynosi 450 mm. Najmniejszy agregat wymaga od 75 do 120 KM. Największy, 6-metrowy, wyposażony w 13 zębów kultywatora i 12 talerzy, potrzebuje ciągnika o mocy od 180 do 260 KM.

Źródło: 11/2007 Farmer